Η δημοσιογράφος υπερασπίστηκε τη νεαρή ρεπόρτερ που εμφανίστηκε να γελά νευρικά σε ζωντανή μετάδοση από τη φωτιά στα Μέγαρα – Μια παρέμβαση απέναντι στη βιαστική διαδικτυακή ανθρωποφαγία
Μια στιγμή αμηχανίας μπροστά στην κάμερα ήταν αρκετή για να μετατραπεί μια νεαρή ρεπόρτερ σε στόχο χιλιάδων σχολίων.
Η Μαρία Σιαμπάνου, κατά τη διάρκεια ζωντανής σύνδεσης του OPEN από το μέτωπο της φωτιάς στα Μέγαρα, εμφανίστηκε να γελά νευρικά, ενώ γύρω της εξελισσόταν μια εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη κατάσταση.
Το απόσπασμα απομονώθηκε, αναπαράχθηκε με ταχύτητα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μέσα σε λίγες ώρες έγινε viral. Μαζί του ήρθε και η γνωστή διαδικτυακή καταδίκη: βαρείς χαρακτηρισμοί, ειρωνείες και συμπεράσματα για τον επαγγελματισμό και την ευαισθησία της ρεπόρτερ, βασισμένα σε μερικά δευτερόλεπτα τηλεοπτικού χρόνου.
Η Αναστασία Γιάμαλη επέλεξε να παρέμβει δημόσια, βάζοντας στο τραπέζι μια διαφορετική και πολύ πιο ανθρώπινη οπτική. Όπως επισήμανε, το εύκολο είναι να θεωρήσει κανείς το νευρικό γέλιο ένδειξη ελαφρότητας.
Το δύσκολο είναι να αναρωτηθεί τι μπορεί να συνέβαινε εκείνη τη στιγμή πίσω από την κάμερα και πόση πίεση δεχόταν η νεαρή δημοσιογράφος.
Η σκληρή πραγματικότητα του ζωντανού ρεπορτάζ
Οι ρεπόρτερ που καλύπτουν πυρκαγιές δεν εργάζονται σε ένα ασφαλές τηλεοπτικό στούντιο. Βρίσκονται μέσα στον καπνό, στη ζέστη, στους δυνατούς ανέμους και συχνά δίπλα σε ανθρώπους που εγκαταλείπουν τα σπίτια και τις περιουσίες τους.
Παράλληλα, πρέπει να παρακολουθούν όσα συμβαίνουν στο πεδίο, να συντονίζονται με τον οπερατέρ, να ακούν τις οδηγίες του κοντρόλ και να μεταδίδουν καθαρά και ψύχραιμα όσα βλέπουν.
Μέσα σε τέτοιες οριακές συνθήκες, μια ακούσια αντίδραση δεν είναι απαραίτητα ασέβεια. Το νευρικό γέλιο μπορεί να εμφανιστεί σε στιγμές έντονου άγχους, φόβου ή αμηχανίας, χωρίς να εκφράζει χαρά ή αδιαφορία για την καταστροφή.
Αυτό ακριβώς υπογράμμισε η Αναστασία Γιάμαλη, ζητώντας να μη στηθεί ένα διαδικτυακό δικαστήριο για μια άστοχη στιγμή.
«Όλοι και όλες πρέπει να έχουμε δικαίωμα και στο λάθος», ήταν το ουσιαστικό μήνυμά της.
Από την κριτική στη δημόσια διαπόμπευση
Η δημοσιογραφία ασφαλώς κρίνεται και οι επαγγελματίες της ενημέρωσης οφείλουν να αντιμετωπίζουν με σοβαρότητα γεγονότα που απειλούν ζωές και περιουσίες.
Άλλο όμως η κριτική σε έναν λανθασμένο χειρισμό και άλλο η ισοπέδωση ενός ανθρώπου εξαιτίας ενός στιγμιοτύπου λίγων δευτερολέπτων.
Στην εποχή των social media, το περιβάλλον, η ένταση και όσα προηγήθηκαν εξαφανίζονται. Μένει μόνο ένα κομμένο βίντεο, έτοιμο να καταναλωθεί, να σχολιαστεί και να χρησιμοποιηθεί ως αφορμή για έναν ακόμη γύρο δημόσιας διαπόμπευσης.
Η παρέμβαση της Αναστασίας Γιάμαλη δεν ζητά να σταματήσει η κριτική. Ζητά να προηγείται η σκέψη της καταδίκης και να διατηρείται το μέτρο.
Γιατί πίσω από την κάμερα δεν βρίσκονται άψυχα πρόσωπα μιας οθόνης, αλλά εργαζόμενοι που πιέζονται, εξαντλούνται και κάποιες φορές αντιδρούν ανθρώπινα.
Ένα νευρικό γέλιο ήταν μια λανθασμένη στιγμή. Δεν αποτελεί, όμως, από μόνο του απόδειξη αναλγησίας.
Και αν απαιτούμε από τους ανθρώπους της πρώτης γραμμής να μη λυγίζουν ποτέ, τότε ίσως το πρόβλημα δεν βρίσκεται σε εκείνους, αλλά στη δική μας ευκολία να δικάζουμε από την ασφάλεια του καναπέ.