Πριν λίγους μήνες, μια αγαπημένη μου φίλη έφυγε ξαφνικά από τη ζωή, λίγο μετά τα 45 της χρόνια. Μέσα σε μόλις λίγες μέρες από τότε που αρρώστησε, όλα τελείωσαν. Το σοκ ήταν μεγάλο. Στην ομάδα μας ήρθε το μήνυμα: «Λυπηρό… δεν είναι πια μαζί μας». Κι εγώ έμεινα παγωμένη, με ένα βάρος που δύσκολα περιγράφεται.
Δύο μήνες αργότερα, πήρα τηλέφωνο τον σύζυγό της. Σκέφτηκα πως θα είναι συντετριμμένος – εκείνη ήταν η ψυχή του σπιτιού, ο άνθρωπος που κρατούσε τις ισορροπίες. Ο άντρας της έλειπε συχνά για δουλειές, κι εκείνη είχε φορτωθεί τα πάντα: το σπίτι, τα παιδιά, τους ηλικιωμένους γονείς, τις ανάγκες τους, τις ασθένειες, τις επισκευές, τις μικρές και μεγάλες έγνοιες της καθημερινότητας. Όλα περνούσαν από τα χέρια της. Κι όμως, πόσες φορές μου είχε πει:
«Νιώθω ότι με θεωρούν δεδομένη… κανείς δεν εκτιμά πραγματικά την προσπάθειά μου».
Περίμενα να ακούσω έναν άντρα χαμένο, βυθισμένο στο κενό. Μα αντί γι’ αυτό, τον βρήκα σε μια «νέα κανονικότητα». Μου είπε ότι παίζει τένις, βγαίνει με φίλους, πήρε μετάθεση ώστε να είναι στην ίδια πόλη με τη δουλειά του. Για το σπίτι είχε προσλάβει μια μαγείρισσα που αναλάμβανε και τα ψώνια, και φροντιστές για τους ηλικιωμένους γονείς του.
Τα παιδιά, είπε, ήταν μια χαρά.
«Η ζωή επιστρέφει στην κανονικότητα», ήταν τα λόγια του.
Έκλεισα το τηλέφωνο με δάκρυα. Η φίλη μου ήρθε ξανά στη σκέψη μου. Θυμήθηκα πόσες φορές είχε στερηθεί χαρές: έχασε την επανένωση του σχολείου της για μια αδιαθεσία της πεθεράς της· τον γάμο της ανιψιάς της για να επιβλέπει επισκευές στο σπίτι· τόσα πάρτι, τόσες ταινίες, τόσες στιγμές διασκέδασης για τις ανάγκες των παιδιών, για το μαγείρεμα, για τον άντρα της. Έβαζε πάντα τους άλλους πρώτα. Και πάντα ζητούσε μια μικρή αναγνώριση… που δεν ήρθε ποτέ.
Η απώλειά της μου άφησε ένα σκληρό αλλά αληθινό μάθημα:
Κανείς δεν είναι αναντικατάστατος.
Όσο κι αν κουραζόμαστε, όσο κι αν τρέχουμε, όταν φύγουμε, η ζωή θα συνεχιστεί. Οι ευθύνες θα βρουν τρόπο να μοιραστούν, οι λύσεις θα βρεθούν, η ροή δεν θα σταματήσει.
Και τότε αναρωτιέμαι: αξίζει να στερούμαστε τις μικρές μας χαρές; Να θυσιάζουμε τον εαυτό μας ολοκληρωτικά;
Το μήνυμα προς όλες τις γυναίκες
- Βρείτε χρόνο για τον εαυτό σας. Όχι «όταν μείνει χρόνος», αλλά συνειδητά.
- Συναντηθείτε με φίλες, γελάστε, μοιραστείτε σκέψεις, ελαφρύνετε την ψυχή σας.
- Ζήστε το πάθος σας, μην το αφήνετε στην άκρη.
- Μην ψάχνετε την ευτυχία σας μόνο στους άλλους. Κι εσείς αξίζετε χαρά.
- Αν δεν φροντίσετε τον εαυτό σας, κανείς δεν θα το κάνει για εσάς.
- Οι γυναίκες πρέπει να στηρίζουν η μία την άλλη. Να δίνουν χέρι βοήθειας σε όσες δυσκολεύονται, να ενθαρρύνουν, να δυναμώνουν.
Η ζωή είναι εύθραυστη, απρόβλεπτη. Έχουμε μόνο μία ζωή να ζήσουμε.
Ας μην την αφήνουμε να γλιστράει μέσα από τα χέρια μας στο όνομα του καθήκοντος.
Ας βάλουμε λίγο χρώμα, λίγο γέλιο, λίγη ελευθερία μέσα στη μέρα μας.
Γιατί στο τέλος, όταν κοιτάξουμε πίσω, αυτό που θα μετράει δεν είναι πόσο κουραστήκαμε για τους άλλους, αλλά πόσο ζήσαμε πραγματικά.
Κι η ζωή, όσο κι αν πονάει καμιά φορά, παραμένει όμορφη.