Η αποχώρηση Γκιουλέκα, Χαρακόπουλου και Σδούκου από τον «Τρανό Χορό» αποκάλυψε τον μεγαλύτερο φόβο του Μαξίμου: να μετατραπεί η αγανάκτηση της υπαίθρου σε χιονοστιβάδα δημόσιων αποδοκιμασιών

Η κυβέρνηση γνώριζε ότι το κλίμα στην περιφέρεια είχε βαρύνει.

Γνώριζε ότι αγρότες και κτηνοτρόφοι δεν συγκινούνται από πανηγυρικές ανακοινώσεις, όταν βλέπουν το κόστος να ανεβαίνει, την παραγωγή τους να απειλείται και τη ζωή στα χωριά να γίνεται καθημερινά δυσκολότερη. Γνώριζε ακόμη ότι ένα μέρος της κοινωνικής και εκλογικής βάσης που επί χρόνια θεωρούσε δεδομένο είχε αρχίσει να απομακρύνεται.

Αυτό που ίσως δεν περίμενε ήταν να το δει τόσο καθαρά, δημόσια και ταπεινωτικά.

Στη Σαμαρίνα Γρεβενών, κατά την έναρξη του παραδοσιακού «Τρανού Χορού», ένας κτηνοτρόφος που, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, είχε υποστεί σοβαρές απώλειες στο κοπάδι του από την ευλογιά των αιγοπροβάτων αντέδρασε έντονα στην παρουσία κυβερνητικών και κομματικών στελεχών.

Στον χώρο βρίσκονταν ο υφυπουργός Μακεδονίας–Θράκης Κώστας Γκιουλέκας, ο γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας Μάξιμος Χαρακόπουλος και η εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος Αλεξάνδρα Σδούκου. Ο κτηνοτρόφος τούς ζήτησε να μη συμμετάσχουν στον χορό και, για να μη δοθεί συνέχεια στην ένταση, οι τρεις αποχώρησαν.

Το έθιμο συνεχίστηκε κανονικά. Η πολιτική εικόνα, όμως, είχε ήδη καταγραφεί.

Δεν ήταν ένα απλό επεισόδιο σε ένα πανηγύρι

Το Μέγαρο Μαξίμου μπορεί να υποβαθμίσει το περιστατικό ως μία μεμονωμένη αντίδραση. Μπορεί να το αποδώσει στη φόρτιση της στιγμής ή στην προσωπική αγανάκτηση ενός ανθρώπου που είδε το βιος του να καταστρέφεται.

Τυπικά, όλα αυτά έχουν βάση. Ένα επεισόδιο δεν αποτελεί δημοσκόπηση και κανείς δεν μπορεί να βαφτίσει αυθαίρετα όλους τους παρευρισκόμενους ψηφοφόρους της ΝΔ.

Πολιτικά, όμως, το μήνυμα δεν χωρά εύκολα κάτω από το χαλί.

Η αποδοκιμασία δεν σημειώθηκε σε μία κομματική συγκέντρωση της αντιπολίτευσης ούτε σε μία οργανωμένη διαδήλωση στην Αθήνα. Σημειώθηκε στην ελληνική επαρχία, μέσα σε μια μεγάλη παραδοσιακή γιορτή, ενώπιον ενός κοινωνικού ακροατηρίου στο οποίο η Νέα Δημοκρατία επένδυσε επί δεκαετίες την πολιτική της κυριαρχία.

Και αυτό ακριβώς είναι που ανησυχεί την κυβέρνηση.

Η αγροτική οργή δεν χωρά πια στις ανακοινώσεις

Για έναν κτηνοτρόφο, η απώλεια του κοπαδιού δεν είναι ένας αριθμός σε υπηρεσιακό έγγραφο. Είναι χρόνια δουλειάς, κεφάλαιο, εισόδημα και οικογενειακή επιβίωση. Όταν αυτή η πραγματικότητα συναντά αργές διαδικασίες, υποσχέσεις με αστερίσκους και κυβερνητικές επισκέψεις που μοιάζουν περισσότερο με εθιμοτυπικές εμφανίσεις, η απόσταση από την απογοήτευση έως την οργή γίνεται ελάχιστη.

Η περιφέρεια δεν ζητά από τα κυβερνητικά στελέχη να εμφανιστούν στα πανηγύρια της. Ζητά να μπορούν οι άνθρωποί της να συνεχίσουν να ζουν και να παράγουν στον τόπο τους.

Δεν ζητά άλλες φωτογραφίες, περιοδείες και διαβεβαιώσεις ότι «η κυβέρνηση βρίσκεται δίπλα στους παραγωγούς». Ζητά αποτελεσματική αντιμετώπιση των ζωονόσων, δίκαιες και έγκαιρες αποζημιώσεις, μείωση του κόστους παραγωγής και στοιχειώδη ασφάλεια για την επόμενη ημέρα.

Όταν αυτά δεν γίνονται αισθητά στην πραγματική ζωή, καμία επικοινωνιακή μηχανή δεν μπορεί να κατασκευάσει χειροκρότημα.

Ο φόβος της χιονοστιβάδας

Το πραγματικό άγχος στο κυβερνητικό επιτελείο δεν είναι τι συνέβη στη Σαμαρίνα. Είναι τι μπορεί να συμβεί μετά τη Σαμαρίνα.

Εάν η εικόνα επαναληφθεί σε χωριά, πλατείες, εκθέσεις και τοπικές γιορτές, η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα νέο πολιτικό φαινόμενο: τα στελέχη της να μη συναντούν απλώς διαφωνία, αλλά ανοιχτή κοινωνική απόρριψη σε χώρους που μέχρι χθες θεωρούσαν ασφαλείς.

Οι κομματικές μηχανές μπορούν να οργανώσουν περιοδείες. Δεν μπορούν να οργανώσουν την αποδοχή. Μπορούν να ετοιμάσουν ακροατήρια. Δεν μπορούν να διατάξουν τον κόσμο να ξεχάσει την ακρίβεια, την εγκατάλειψη της υπαίθρου και την ανασφάλεια για το αύριο.

Γι’ αυτό και, ενόψει του Υπουργικού Συμβουλίου που κατά πληροφορίες προγραμματίζεται για τη Δευτέρα και της τελικής ευθείας προς τη ΔΕΘ, αυξάνονται οι πιέσεις για άμεσα μέτρα. Το κρίσιμο, ωστόσο, δεν είναι εάν θα ανακοινωθεί ακόμη ένα πακέτο. Είναι εάν οι παρεμβάσεις θα φτάσουν πράγματι στον άνθρωπο που έχασε το κοπάδι του, στον αγρότη που δεν βγαίνει οικονομικά και στην οικογένεια που εγκαταλείπει το χωριό επειδή δεν βλέπει προοπτική.

Το πρόβλημα δεν είναι η εικόνα – Είναι η πολιτική

Η κυβέρνηση κινδυνεύει να κάνει το συνηθισμένο λάθος: να αντιμετωπίσει τη Σαμαρίνα ως πρόβλημα επικοινωνίας.

Να αυξήσει τις περιοδείες, να κινητοποιήσει περισσότερο τον κομματικό μηχανισμό και να προσπαθήσει να περιορίσει τις δυσάρεστες εικόνες. Μόνο που η κοινωνική οργή δεν εξαφανίζεται επειδή δεν καταγράφεται από μια κάμερα.

Το «σύνδρομο της Σαμαρίνας» δεν είναι ο φόβος ενός ακόμη γιουχαΐσματος. Είναι η στιγμή κατά την οποία ένα κυβερνών κόμμα ανακαλύπτει ότι ένα κομμάτι του κόσμου που θεωρούσε δικό του δεν είναι πλέον διατεθειμένο να αφήνει την αγανάκτησή του έξω από τον χορό.

Αν η Νέα Δημοκρατία θέλει να σταματήσει τη χιονοστιβάδα, δεν χρειάζεται να μάθει πώς θα προστατεύει τα στελέχη της από τις αποδοκιμασίες. Χρειάζεται να απαντήσει γιατί οι άνθρωποι της παραγωγής αισθάνονται εγκαταλειμμένοι.

Γιατί όταν μια κυβέρνηση φοβάται να συναντήσει την ίδια την εκλογική της βάση, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στο πανηγύρι.

Βρίσκεται στην πολιτική της.

Το περιστατικό και οι ιδιότητες των παρευρισκομένων διασταυρώθηκαν από τα σχετικά ρεπορτάζ του in.gr και του «Ποντικιού».