Μία εβδομάδα μετά το δημοσίευμα για το υποτιθέμενο «μυστικό δείπνο», οι προσωπικές διαψεύσεις ήταν κατηγορηματικές, αλλά η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ απέφυγε να δώσει κεντρική πολιτική απάντηση
Η υπόθεση του φερόμενου «μυστικού δείπνου» επιστρέφει στο πολιτικό προσκήνιο, αυτή τη φορά όχι για όσα υποστηρίχθηκε ότι συνέβησαν γύρω από ένα τραπέζι, αλλά για όσα δεν ειπώθηκαν επισήμως από τη Χαριλάου Τρικούπη.
Το προηγούμενο δημοσίευμα της «Εστίας» εμφάνιζε την Άννα Διαμαντοπούλου και τον Μανώλη Χριστοδουλάκη να συναντώνται με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη στην κατοικία επιχειρηματία, προκειμένου να συζητήσουν πολιτικές εξελίξεις και σενάρια μετεκλογικής συνεργασίας Νέας Δημοκρατίας και ΠΑΣΟΚ.
Οι τρεις πολιτικοί διέψευσαν κατηγορηματικά ότι πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη συνάντηση. Η Άννα Διαμαντοπούλου χαρακτήρισε το δημοσίευμα «ακραίως ψευδές και συκοφαντικό», απαίτησε ανάκληση και συγγνώμη και δήλωσε ότι επιφυλάσσεται για την άσκηση των νόμιμων δικαιωμάτων της. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έκανε λόγο για «αποκυήματα φαντασίας», ενώ ο Μανώλης Χριστοδουλάκης κινήθηκε εξωδίκως εναντίον της ιστοσελίδας που είχε προηγουμένως δημοσιεύσει ανάλογους ισχυρισμούς. Οι διαψεύσεις καταγράφηκαν αναλυτικά από την ΕΡΤ και άλλα μέσα ενημέρωσης.
Οι διαψεύσεις των προσώπων και η απουσία του κόμματος
Μέχρι εδώ, η υπόθεση θα μπορούσε να θεωρηθεί μία σκληρή αντιπαράθεση ανάμεσα σε πολιτικά πρόσωπα και μία εφημερίδα. Υπάρχει, όμως, ένα ζήτημα που παραμένει πολιτικά ανοικτό: η απουσία μιας καθαρής, κεντρικής τοποθέτησης του ΠΑΣΟΚ.
Η Άννα Διαμαντοπούλου δεν είναι ένα απλό μέλος του κόμματος. Κατέχει κεντρικό πολιτικό ρόλο και βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της διαμόρφωσης της στρατηγικής του. Αντιστοίχως, ο Μανώλης Χριστοδουλάκης αποτελεί προβεβλημένο κοινοβουλευτικό στέλεχος. Το δημοσίευμα, επομένως, δεν αφορούσε αποκλειστικά την προσωπική τους ζωή ή μία ιδιωτική διαφορά. Ακουμπούσε ευθέως τη συνοχή, τη στρατηγική και την αξιοπιστία ολόκληρου του ΠΑΣΟΚ.
Παρά ταύτα, η Χαριλάου Τρικούπη άφησε ουσιαστικά τα δύο στελέχη να απαντήσουν μόνα τους.
Αν το δημοσίευμα ήταν, όπως υποστηρίζουν οι εμπλεκόμενοι, απολύτως κατασκευασμένο, τότε γιατί το κόμμα δεν ύψωσε θεσμικά ασπίδα προστασίας απέναντι σε μία υπόθεση που το εμφάνιζε να συμμετέχει σε παρασκηνιακούς σχεδιασμούς συγκυβέρνησης;
Γιατί δεν εκδόθηκε μία σαφής ανακοίνωση που να κλείνει κάθε περιθώριο πολιτικής εκμετάλλευσης;
Η σιωπή δεν είναι πάντοτε ουδετερότητα
Στην πολιτική, η σιωπή δεν αποτελεί κενό. Παράγει εντυπώσεις, τροφοδοτεί ερωτήματα και επιτρέπει σε κάθε πλευρά να παρουσιάζει τη δική της ερμηνεία ως πραγματικότητα.
Η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ ενδέχεται να θεώρησε ότι μία κεντρική αντίδραση θα έδινε μεγαλύτερη δημοσιότητα στο θέμα. Αυτή είναι μία πιθανή επικοινωνιακή επιλογή. Όταν, όμως, οι καταγγελλόμενοι ισχυρισμοί συνδέονται με σενάρια αμφισβήτησης του Νίκου Ανδρουλάκη και πιθανής μετεκλογικής σύμπραξης με τη Νέα Δημοκρατία, το ζήτημα παύει να είναι απλώς επικοινωνιακό.
Μετατρέπεται σε θέμα πολιτικής γραμμής.
Το ΠΑΣΟΚ δηλώνει ότι διεκδικεί την πολιτική αλλαγή και αποκλείει τη συγκυβέρνηση με τη Νέα Δημοκρατία. Όταν, λοιπόν, δύο κεντρικά του στελέχη εμφανίζονται σε ένα δημοσίευμα να συζητούν το ακριβώς αντίθετο, η απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στις προσωπικές διαψεύσεις τους. Το ίδιο το κόμμα οφείλει να υπερασπιστεί δημόσια τη στρατηγική του.
Διαφορετικά, παραμένει η εντύπωση ότι η ηγεσία δεν θέλησε να ταυτιστεί απολύτως με τα εμπλεκόμενα στελέχη ή ότι επιχείρησε να κρατήσει αποστάσεις μέχρι να διαπιστώσει την εξέλιξη της υπόθεσης.
Ένα πρόβλημα μεγαλύτερο από ένα πρωτοσέλιδο
Υπάρχει και μία ακόμη σοβαρή παράμετρος. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης κατήγγειλε ότι το δημοσίευμα συνοδευόταν από εικόνα κατασκευασμένη με τεχνητή νοημοσύνη, η οποία παρουσίαζε τους τρεις πολιτικούς σαν να βρίσκονταν πράγματι στο ίδιο τραπέζι. Η ίδια η υποτιθέμενη συνάντηση διαψεύστηκε και από τους τρεις αναφερόμενους, όπως καταγράφηκε και στην «Καθημερινή».
Η χρήση τεχνητής εικόνας σε ένα τόσο σοβαρό πολιτικό δημοσίευμα δημιουργεί κρίσιμα ζητήματα δημοσιογραφικής δεοντολογίας, ιδιαίτερα εάν δεν καθίσταται απολύτως σαφές στον αναγνώστη ότι πρόκειται για εικαστική αναπαράσταση και όχι για φωτογραφικό τεκμήριο.
Από την άλλη πλευρά, μία δημοσιογραφική έρευνα δεν ακυρώνεται ή επιβεβαιώνεται μόνο από τις διαψεύσεις των προσώπων που αφορά. Εκείνος που διατυπώνει έναν τόσο βαρύ ισχυρισμό έχει την υποχρέωση να παρουσιάσει τα στοιχεία που τον στηρίζουν. Όχι υπαινιγμούς, όχι εντυπώσεις και όχι τεχνητές εικόνες. Στοιχεία.
Το ερώτημα επιστρέφει στον Νίκο Ανδρουλάκη
Η υπόθεση δεν αφορά πλέον μόνο την Άννα Διαμαντοπούλου. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο Νίκος Ανδρουλάκης προστατεύει τα στελέχη του, υπερασπίζεται την πολιτική γραμμή του κόμματός του και απαντά σε δημοσιεύματα που εμφανίζουν το ΠΑΣΟΚ να ακολουθεί δύο διαφορετικές διαδρομές: μία δημόσια και μία παρασκηνιακή.
Η Άννα Διαμαντοπούλου έδωσε τη δική της καθαρή απάντηση. Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης επίσης. Η Χαριλάου Τρικούπη, όμως, δεν μπορεί να παραμένει για πάντα θεατής.
Διότι, όταν ένα κόμμα δεν υπερασπίζεται αποφασιστικά ούτε τα στελέχη ούτε τη δηλωμένη στρατηγική του, η σιωπή του παύει να είναι τακτική. Μετατρέπεται σε πολιτική θέση — και αυτή η θέση χρειάζεται πλέον εξηγήσεις.