Βαριά ερωτήματα για την επιλογή του Ανεξάρτητου Επόπτη – Εταιρικές και διοικητικές διασυνδέσεις με αδειοδοτημένο servicer – Στη Βουλή ο Γιάννης Στουρνάρας επικαλέστηκε τον διορισμένο επόπτη, αλλά δεν εξήγησε ποιος εποπτεύει τελικά τον… επόπτη
Μια εξαιρετικά σοβαρή υπόθεση, η οποία αγγίζει τον σκληρό πυρήνα του συστήματος διαχείρισης των «κόκκινων» δανείων, φέρνει αντιμέτωπα το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και την Τράπεζα της Ελλάδος με κρίσιμα ερωτήματα διαφάνειας και θεσμικής αξιοπιστίας.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν μετά την αποστολή εξωδίκου από καταναλωτικούς και εμπορικούς φορείς, καθήκοντα Ανεξάρτητου Επόπτη του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής ΙΙΙ» ανατέθηκαν σε συμβουλευτική εταιρεία η οποία φέρεται να έχει κοινά πρόσωπα, κοινή έδρα ή ευρύτερη επιχειρηματική σύνδεση με αδειοδοτημένη εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων — δηλαδή με servicer.
Με απλά λόγια, μια εταιρεία που κλήθηκε να παρακολουθεί την εφαρμογή ενός προγράμματος το οποίο αφορά άμεσα τη λειτουργία των τραπεζών, των τιτλοποιήσεων και των εταιρειών διαχείρισης δανείων εμφανίζεται να συνδέεται επιχειρηματικά με εταιρεία του ίδιου κλάδου που βρίσκεται μέσα στο πεδίο το οποίο εποπτεύεται.
Αυτό δεν αποδεικνύει αυτομάτως παρανομία.
Δημιουργεί, όμως, ένα αυτονόητο και βαρύ ερώτημα:
Πώς μπορεί να διασφαλίζεται η ουσιαστική ανεξαρτησία του επόπτη όταν υπάρχουν τόσο στενές διασυνδέσεις με τον χώρο των ελεγχόμενων;
Η σύμβαση του Υπουργείου
Στις 19 Απριλίου 2024 το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπέγραψε σύμβαση με την εταιρεία AEGIS S.K. Financial Advisory Consulting Engineering για την παροχή υπηρεσιών Ανεξάρτητου Επόπτη, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 16 του νόμου 4649/2019.
Η σύμβαση αφορούσε το πρόγραμμα «Ηρακλής ΙΙΙ», δηλαδή το σύστημα παροχής κρατικών εγγυήσεων σε τιτλοποιήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων πιστωτικών ιδρυμάτων.
Ο ανάδοχος είχε την υποχρέωση να εξετάζει τις αιτήσεις ένταξης στο πρόγραμμα, να τεκμηριώνει τη συμμόρφωσή τους με την ευρωπαϊκή απόφαση περί κρατικών ενισχύσεων και να παραδίδει σχετικές εκθέσεις.
Οι εκθέσεις δεν προορίζονταν απλώς για ένα υπηρεσιακό συρτάρι του Υπουργείου. Υποβάλλονταν στη σχετική ομάδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την Commission’s Hercules Case Team, η οποία μπορούσε να διατυπώσει σχόλια και παρατηρήσεις πριν από την οριστικοποίησή τους.
Επομένως, δεν επρόκειτο για μια τυπική συμβουλευτική υπηρεσία.
Επρόκειτο για έναν θεσμικά κρίσιμο ρόλο, καθώς ο Ανεξάρτητος Επόπτης αποτελούσε ουσιαστικό κρίκο στην αλυσίδα ελέγχου ενός προγράμματος που συνδέεται με κρατικές εγγυήσεις δισεκατομμυρίων ευρώ.
Και ακριβώς γι’ αυτό η ανεξαρτησία του δεν μπορεί να είναι απλώς ένας τίτλος στο εξώφυλλο μιας σύμβασης.
Πρέπει να είναι πραγματική, αδιαμφισβήτητη και απολύτως διαφανής.
Η σύνδεση με τον χώρο των servicers
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο εξώδικο και στο σχετικό δημοσίευμα, η AEGIS εμφανίζεται να συνδέεται μέσω κοινών προσώπων και εταιρικών στοιχείων με την EuPraxis FSI, εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις.
Η EuPraxis FSI δηλώνει επισήμως ότι αποτελεί πλήρως αδειοδοτημένη και εποπτευόμενη από την Τράπεζα της Ελλάδος εταιρεία διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων. Στις υπηρεσίες της περιλαμβάνονται η διαχείριση χαρτοφυλακίων, οι αναδιαρθρώσεις, οι νομικές ενέργειες, οι πλειστηριασμοί, η διαχείριση εξασφαλίσεων και η κατάρτιση επιχειρηματικών σχεδίων ανάκτησης απαιτήσεων.
Πρόκειται, δηλαδή, για δραστηριότητες που βρίσκονται στον πυρήνα της αγοράς των «κόκκινων» δανείων.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι ο Ηλίας Κυριακόπουλος εμφανίζεται δημόσια ως ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Hellenic Investment Recovery Advisors, ενώ παλαιότερο οικονομικό ρεπορτάζ ανέφερε ρητά ότι εταιρεία του ομίλου AEGIS είχε διοριστεί Ανεξάρτητος Επόπτης του «Ηρακλή».
Ο ίδιος είχε παρουσιάσει σε συνέδριο του κλάδου στοιχεία για την απόδοση των τιτλοποιήσεων, τις αποκλίσεις από τα επιχειρηματικά σχέδια και τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν οι servicers στις ανακτήσεις των οφειλών.
Έτσι δημιουργείται μια εικόνα που προκαλεί τουλάχιστον θεσμική αμηχανία:
Ο επιχειρηματικός χώρος που γνωρίζει, συμβουλεύει ή δραστηριοποιείται στην αγορά των μη εξυπηρετούμενων δανείων εμφανίζεται ταυτόχρονα να παρέχει και την υπηρεσία της «ανεξάρτητης» εποπτείας ενός κρατικού προγράμματος που αφορά την ίδια αγορά.
Τι γνώριζε η Τράπεζα της Ελλάδος;
Οι φορείς που απέστειλαν το εξώδικο υποστηρίζουν ότι η Τράπεζα της Ελλάδος δεν μπορεί να επικαλεστεί άγνοια για την ύπαρξη ή τη δραστηριότητα της EuPraxis FSI.
Και πράγματι, η Τράπεζα της Ελλάδος είναι η αρμόδια αρχή που αδειοδοτεί και εποπτεύει τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι συγκεκριμένο:
Εξετάστηκε από την Τράπεζα της Ελλάδος ή από το Υπουργείο το ενδεχόμενο πραγματικής, δυνητικής ή ακόμη και εμφανιζόμενης σύγκρουσης συμφερόντων πριν από την ανάθεση;
Ζητήθηκε από την ανάδοχο εταιρεία πλήρης δήλωση των εταιρικών, διοικητικών και οικονομικών σχέσεών της με servicers, επενδυτές ή συμβούλους της αγοράς των NPLs;
Υπήρχαν ειδικοί όροι αποχής από υποθέσεις στις οποίες θα μπορούσε να προκύψει σύγκρουση;
Ελέγχθηκε ποια φυσικά πρόσωπα στελέχωσαν την ομάδα που συνέταξε τις εκθέσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή;
Ενημερώθηκε πλήρως η Commission’s Hercules Case Team για αυτές τις εταιρικές ή διοικητικές συνδέσεις;
Και, τέλος, ποιος κρατικός ή ανεξάρτητος φορέας πιστοποίησε ότι ο Ανεξάρτητος Επόπτης πληρούσε όχι μόνο τα τυπικά, αλλά και τα ουσιαστικά κριτήρια ανεξαρτησίας;
Ο Στουρνάρας επικαλέστηκε τον επόπτη
Το ζήτημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο επειδή ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, όταν δέχθηκε στη Βουλή ερωτήσεις σχετικά με τα επιχειρηματικά σχέδια των servicers και την πορεία του «Ηρακλή», επικαλέστηκε την ύπαρξη διορισμένου επόπτη.
Η απάντηση αυτή υποτίθεται ότι παρείχε μια θεσμική εγγύηση: ότι υπάρχει ένας ανεξάρτητος μηχανισμός που παρακολουθεί το πρόγραμμα.
Όμως, εάν ο συγκεκριμένος μηχανισμός παρουσιάζει εταιρικές ή προσωπικές διασυνδέσεις με τον κλάδο των εταιρειών διαχείρισης, τότε το επιχείρημα δεν κλείνει τη συζήτηση.
Την ανοίγει ακόμη περισσότερο.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν υπάρχει επόπτης.
Είναι ποιος είναι ο επόπτης, ποιες σχέσεις έχει με την αγορά και ποιος έλεγξε την ανεξαρτησία του.
Το ΔΝΤ προειδοποιεί για μεγαλύτερη εποπτεία
Η υπόθεση αποκαλύπτεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ζητεί ενίσχυση της εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης πιστώσεων και ταχύτερη, διαφανέστερη αντιμετώπιση του τεράστιου αποθέματος προβληματικών οφειλών που έχει μεταφερθεί εκτός τραπεζικών ισολογισμών.
Μπορεί οι τράπεζες να εμφάνισαν εντυπωσιακή μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων τους, όμως τα δάνεια δεν εξαφανίστηκαν.
Μεταφέρθηκαν σε funds και servicers.
Πίσω από τους αριθμούς βρίσκονται περίπου 2,4 εκατομμύρια δανειολήπτες και σχεδόν 2,9 εκατομμύρια δανειακές συμβάσεις. Βρίσκονται κατοικίες, μικρές επιχειρήσεις, επαγγελματικές περιουσίες και οικογένειες που διαπραγματεύονται απέναντι σε έναν εξαιρετικά ισχυρό και συχνά αδιαφανή μηχανισμό.
Γι’ αυτό η ανεξαρτησία των ελέγχων δεν αποτελεί τεχνική λεπτομέρεια.
Αποτελεί θεμελιώδη όρο προστασίας του δημοσίου χρήματος, των κρατικών εγγυήσεων και των δικαιωμάτων των πολιτών.
Απαντήσεις τώρα — όχι σιωπή
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η Τράπεζα της Ελλάδος και οι εμπλεκόμενες εταιρείες οφείλουν να τοποθετηθούν δημόσια και με έγγραφα.
Να εξηγήσουν με ποια διαδικασία επιλέχθηκε η AEGIS.
Να δημοσιοποιήσουν τις δηλώσεις σύγκρουσης συμφερόντων που κατατέθηκαν.
Να αποσαφηνίσουν τις ακριβείς εταιρικές και διοικητικές σχέσεις με την EuPraxis FSI και τον όμιλο HIRA.
Να γνωστοποιήσουν αν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε πλήρη εικόνα αυτών των σχέσεων.
Και να απαντήσουν εάν η Τράπεζα της Ελλάδος εξέτασε το ζήτημα πριν ή μετά την ανάθεση.
Μέχρι να δοθούν πειστικές απαντήσεις, η λέξη «ανεξάρτητος» θα παραμένει υπό βαριά αμφισβήτηση.
Γιατί σε ένα σύστημα όπου οι κρατικές εγγυήσεις, τα funds, οι servicers και οι πλειστηριασμοί συνδέονται σε ένα πυκνό δίκτυο συμφερόντων, δεν αρκεί ο ελεγκτής να δηλώνεται ανεξάρτητος.
Πρέπει και να αποδεικνύεται ότι είναι.
Πηγή: Zougla.gr
Το παρόν δημοσίευμα βασίζεται σε αποκλειστικό ρεπορτάζ του δημοσιογράφου Μπάμπη Πολυχρονιάδη, που δημοσιεύθηκε στο Zougla.gr στις 25 Ιουνίου 2026.