Καφέ και μοβ μέδουσες έχουν δημιουργήσει τοπικό πληθυσμό στον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο – Οι ειδικοί μιλούν για εγκλωβισμό, κατάλληλες συνθήκες και ένα φαινόμενο που μπορεί να κρατήσει ακόμη
Με την είσοδο της καλοκαιρινής περιόδου, οι ελληνικές θάλασσες υποδέχονται ξανά έναν ανεπιθύμητο επισκέπτη: τις μέδουσες. Φέτος, το πρόβλημα φαίνεται να επικεντρώνεται κυρίως στον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο, όπου παρατηρείται αυξημένη παρουσία δύο ειδών: της μοβ μέδουσας και της καφέ μέδουσας, γνωστής και ως μέδουσας πυξίδας.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η περιοχή δεν δέχεται απλώς περαστικά σμήνη. Οι μέδουσες φαίνεται πως έχουν πλέον δημιουργήσει τοπικό πληθυσμό, καθώς βρήκαν στον Βόρειο Ευβοϊκό τις κατάλληλες συνθήκες για να παραμείνουν και να αναπαραχθούν.
Γιατί εμφανίστηκαν ξανά
Η εξήγηση βρίσκεται στη μορφολογία του Βόρειου Ευβοϊκού. Πρόκειται για έναν σχετικά κλειστό κόλπο, με μεγάλα βάθη, που σε ορισμένα σημεία φτάνουν περίπου τα 450 μέτρα. Πέρυσι είχαν εισέλθει μέδουσες από το Αιγαίο, όμως ένα μέρος τους φαίνεται πως «εγκλωβίστηκε» στην περιοχή.
Από εκεί και μετά, οι συνθήκες λειτούργησαν υπέρ τους. Δημιουργήθηκαν σμήνη, τα οποία μετακινούνται ανάλογα με τους ανέμους και τα θαλάσσια ρεύματα. Γι’ αυτό και μπορεί το πρωί να εντοπίζονται σε μία παραλία και λίγες ώρες αργότερα να έχουν μεταφερθεί αλλού.
Με απλά λόγια: δεν «ήρθαν» απλώς φέτος. Έμειναν από πέρυσι, πολλαπλασιάστηκαν και τώρα κάνουν ξανά αισθητή την παρουσία τους.
Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι στις ελληνικές θάλασσες υπάρχει ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Περίπου κάθε 10 με 12 χρόνια καταγράφονται εξάρσεις στον πληθυσμό των μεδουσών, με διάρκεια που μπορεί να φτάσει τα δύο ή τρία χρόνια.
Αν το μοτίβο αυτό επαναληφθεί, υπάρχει ελπίδα ότι από την επόμενη χρονιά ο πληθυσμός τους θα αρχίσει να μειώνεται. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να το προεξοφλήσει, καθώς η πορεία των σμηνών εξαρτάται από ανέμους, ρεύματα, θερμοκρασίες και τοπικές συνθήκες.
Κλιματική αλλαγή και υπεραλίευση
Η αύξηση των μεδουσών δεν είναι μόνο τοπικό φαινόμενο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι εξάρσεις συνδέονται με δύο μεγάλους παράγοντες: την κλιματική αλλαγή και την υπεραλίευση.
Η υπεραλίευση μειώνει τους φυσικούς θηρευτές των μεδουσών, όπως ορισμένα ψάρια και άλλα θαλάσσια είδη. Όταν περιορίζονται οι φυσικοί τους εχθροί, οι μέδουσες βρίσκουν περισσότερο χώρο να αναπτυχθούν.
Η θάλασσα, με άλλα λόγια, στέλνει προειδοποίηση. Όταν διαταράσσεται η ισορροπία του θαλάσσιου οικοσυστήματος, τα αποτελέσματα φτάνουν μέχρι τις παραλίες.
Τι πρέπει να προσέχουν οι λουόμενοι
Το τσίμπημα τόσο της μοβ όσο και της καφέ μέδουσας μπορεί να προκαλέσει έντονο κάψιμο, ερεθισμό και φαγούρα. Οι ειδικοί συνιστούν προσοχή και αποφυγή επαφής, ακόμη κι αν η μέδουσα φαίνεται ακίνητη ή ξεβρασμένη.
Σε περίπτωση τσιμπήματος:
- Δεν τρίβουμε το σημείο.
- Δεν χρησιμοποιούμε γλυκό νερό, ξίδι ή αμμωνία.
- Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μείγμα μαγειρικής σόδας με θαλασσινό νερό, σύμφωνα με τις οδηγίες ειδικών.
- Για έντονο κάψιμο ή φαγούρα, χρειάζεται φαρμακευτική καθοδήγηση.
- Αν εμφανιστούν σοβαρά συμπτώματα, όπως δύσπνοια, ζάλη, εκτεταμένο πρήξιμο ή αλλεργική αντίδραση, απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια.
Ο άνεμος δείχνει πού θα πάνε
Ένας πρακτικός κανόνας για τους λουόμενους είναι να προσέχουν τον άνεμο. Αν ο άνεμος «χτυπά» απευθείας μια παραλία, είναι πιθανότερο να μεταφέρει προς τα εκεί μέδουσες.
Έτσι, πριν από το μπάνιο, καλό είναι οι πολίτες να ενημερώνονται για τις αναφορές στην περιοχή, αλλά και για τη φορά του ανέμου. Δεν υπάρχει λόγος πανικού, αλλά χρειάζεται προσοχή.
Οι μέδουσες στον Βόρειο Ευβοϊκό δεν είναι απλώς μια εποχική ενόχληση. Είναι ένδειξη μιας θάλασσας που αλλάζει. Ο εγκλωβισμός τους στον κόλπο, οι ευνοϊκές συνθήκες, η υπεραλίευση και οι περιβαλλοντικές πιέσεις δημιουργούν ένα φαινόμενο που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και την τουριστική εικόνα των παραλιών.
Το ζητούμενο τώρα είναι ενημέρωση, ψυχραιμία και προστασία. Γιατί το καλοκαίρι μπορεί να ανήκει στους λουόμενους, αλλά φέτος, σε αρκετές παραλίες του Βόρειου Ευβοϊκού, οι μέδουσες έχουν ήδη δηλώσει παρουσία.