Ο Ηλίας Παπαναστασίου μιλά για μια αντίφαση που δεν «μπαλώνεται» εύκολα: από τη μια, μεγάλοι ιστορικοί συμβολισμοί που παρουσιάζουν την Ελλάδα ως θεματοφύλακα αξιών· από την άλλη, θεσμικές εικόνες που –κατά τον ίδιο– ακυρώνουν το μήνυμα.
Η αναλογία του Κυριάκος Μητσοτάκης στο Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών με το Μεσολόγγι, λέει, δεν μπορεί να συνυπάρχει πολιτικά με το επεισόδιο του 2022 στη Βουλή των Ελλήνων, όπου εμφανίστηκε εκπρόσωπος που συνδέθηκε με το Τάγμα Αζόφ. «Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες. Είναι αποτύπωμα», τονίζει.
Η “διπλή εικόνα”
- Προς τα έξω: Ελλάδα των αξιών, της Ιστορίας, της δημοκρατικής κληρονομιάς.
- Προς τα μέσα: Βουλή που επιτρέπει εικόνες ικανές να υπονομεύσουν την ίδια αφήγηση.
Το κόστος
- Πολιτικό: αποδυναμώνεται το μήνυμα συνέπειας.
- Θεσμικό: ανοίγει χώρος για αμφισβήτηση και εργαλειοποίηση.
- Ιστορικό: «κηλίδα» που μένει στη συλλογική μνήμη.
Τι πρέπει να αλλάξει (κατά την κριτική)
- Κανόνες/πρωτόκολλα που δεν αφήνουν περιθώριο για “παρεμβολές” συμβολισμών.
- Καθαρή ευθύνη όταν το θεσμικό πλαίσιο παράγει έκθεση.
- 2022: θεσμικό επεισόδιο που προκαλεί αντιδράσεις.
- Έπειτα: δημόσιες τοποθετήσεις με υψηλούς συμβολισμούς.
- Σήμερα: η αντίφαση επιστρέφει ως ερώτημα αξιοπιστίας.
Ερωτήματα
- Ποιος αποφασίζει και με ποια κριτήρια ποιος “παίρνει λόγο” στη Βουλή;
- Πώς προστατεύεται η θεσμική αξιοπιστία όταν το διακύβευμα είναι διεθνές;
- Πότε μια «αστοχία» παύει να είναι αστοχία και γίνεται ιστορικό φορτίο;
- Δεν γίνεται να επικαλείσαι Μεσολόγγι και να αφήνεις θεσμικές σκιές.
- Η δημοκρατία κρίνεται και από τα σύμβολά της.
- Αν δεν υπάρχει φίλτρο, η “κηλίδα” γίνεται κανονικότητα.