Υπάρχουν στιγμές που η υποκρισία δεν είναι απλώς προκλητική. Είναι εγκληματική. Και μία από αυτές είναι όταν οι ίδιοι μηχανισμοί ισχύος που αιματοκυλούν λαούς, διαλύουν κράτη, σκορπούν προσφυγιά και θάνατο, εμφανίζονται ξαφνικά με ύφος ηθικού τιμητή για να μας μιλήσουν για ελευθερία, για δικαιώματα, για χειραφέτηση των γυναικών και για τον αγώνα κατά του σκοταδισμού.
Αυτό ακριβώς παρακολουθούμε κάθε φορά που ετοιμάζεται, νομιμοποιείται ή εκτελείται μια νέα ιμπεριαλιστική επέμβαση. Το ίδιο έργο, η ίδια απάτη, το ίδιο χυδαίο σκηνικό. Οι βόμβες βαφτίζονται ανθρωπισμός. Οι πύραυλοι παρουσιάζονται ως εργαλεία πολιτισμού. Οι εισβολείς φορούν προσωπεία ευαισθησίας και οι σφαγές τυλίγονται με λεξιλόγιο δικαιωμάτων, ώστε η βαρβαρότητα να περάσει για ηθική υποχρέωση.
Στην περίπτωση του Ιράν, το έργο αυτό παίζεται με ακόμη μεγαλύτερο θράσος. Όποιος τολμά να υψώσει φωνή κατά του πολέμου, όποιος αρνείται να χειροκροτήσει την καταστροφή, όποιος επιμένει να βλέπει πίσω από την κουρτίνα της προπαγάνδας, στοχοποιείται περίπου ως σύμμαχος των μουλάδων. Λες και η αντίθεση στη σφαγή σε καθιστά αυτομάτως υπερασπιστή της θεοκρατίας. Λες και πρέπει υποχρεωτικά να διαλέξεις στρατόπεδο ανάμεσα στον θρησκευτικό ολοκληρωτισμό και στον γεωπολιτικό κυνισμό των βομβαρδιστών.
Αυτός ο εκβιασμός είναι αισχρός. Και πρέπει να σπάσει.
Γιατί το Ιράν δεν βομβαρδίζεται για τη μαντίλα. Δεν στοχοποιείται για τη μπούργκα. Δεν απειλείται για να σωθούν οι γυναίκες του από τον θρησκευτικό καταναγκασμό. Αυτά είναι τα παραμύθια που σερβίρονται στους αφελείς, στους πρόθυμους και στους επαγγελματίες απολογητές της Δύσης. Αν πράγματι οι ισχυροί αυτού του κόσμου είχαν τέτοια ευαισθησία για τη γυναικεία καταπίεση, τότε θα είχαν συγκρουστεί με κάθε καθεστώς που ποδοπατά τη γυναικεία αξιοπρέπεια. Θα είχαν κόψει δεσμούς με όσους μεταχειρίζονται τις γυναίκες ως ιδιοκτησία, με όσους επιβάλλουν θρησκευτικούς καταναγκασμούς, με όσους κρατούν ολόκληρες κοινωνίες σε καθεστώς φόβου και πειθαναγκασμού.
Δεν το έκαναν ποτέ.
Δεν το κάνουν τώρα.
Και δεν πρόκειται να το κάνουν αύριο.
Γιατί δεν τους ενδιαφέρει ούτε η μαντίλα ούτε η μπούργκα ούτε η χειραφέτηση. Τους ενδιαφέρει η εξουσία. Τους ενδιαφέρει η γεωπολιτική πειθάρχηση. Τους ενδιαφέρουν οι ζώνες επιρροής, οι ενεργειακοί δρόμοι, τα στρατηγικά στηρίγματα, η επιβολή δια της φωτιάς. Όλα τα υπόλοιπα είναι το σκηνικό. Η ηθική διακόσμηση της καταστροφής.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πιο αηδιαστικό σημείο: η υποκρισία παρουσιάζεται όχι ως ντροπή, αλλά ως ανωτερότητα. Οι ίδιοι που σιώπησαν μπροστά σε συμμάχους-καθεστώτα, οι ίδιοι που ανέχθηκαν, στήριξαν ή εξόπλισαν συστήματα βαθιάς καταπίεσης, οι ίδιοι που καταπίνουν τη γλώσσα τους όταν το συμφέρον επιβάλλει σιωπή, έρχονται τώρα να παραδώσουν μαθήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επιλεκτικά, βολικά και πάντοτε με το δάχτυλο στη σκανδάλη.
Η Ιστορία έχει ήδη καταγράψει αυτή τη σαπίλα. Το Ιράκ ισοπεδώθηκε στο όνομα των δήθεν χημικών όπλων. Ο πλανήτης δηλητηριάστηκε από ένα οργανωμένο ψέμα, ένα ψέμα χτισμένο από κυβερνήσεις, υπηρεσίες, τηλεοπτικά δίκτυα και επαγγελματίες της προπαγάνδας. Μίλησαν για κίνδυνο, για απειλή, για παγκόσμια ασφάλεια. Και αφού έκαναν στάχτη μια χώρα, αφού βύθισαν μια ολόκληρη περιοχή στο χάος, τα χημικά δεν βρέθηκαν ποτέ. Δεν βρέθηκαν, γιατί δεν ήταν η αλήθεια που τους ενδιέφερε. Ήταν η αφορμή.
Σήμερα η αφορμή αλλάζει ενδυμασία. Χθες ήταν τα χημικά. Σήμερα είναι οι γυναίκες του Ιράν. Αύριο θα είναι κάτι άλλο. Πάντα θα υπάρχει ένα αφήγημα πρόχειρα ραμμένο για να κρύψει το πραγματικό πρόσωπο της ισχύος. Πάντα θα υπάρχει μια συγκινησιακή βιτρίνα για να κρυφτεί πίσω της η γεωπολιτική κτηνωδία.
Αυτή η βιτρίνα είναι ο φερετζές του εισβολέα.
Όχι, λοιπόν. Όποιος στέκεται απέναντι στον πόλεμο δεν είναι με τους μουλάδες. Δεν είναι με τον φανατισμό. Δεν είναι με τη θεοκρατία. Δεν είναι με τη γυναικεία καταπίεση. Είναι με την αλήθεια απέναντι στο ψέμα. Είναι με τη μνήμη απέναντι στην κατασκευασμένη λήθη. Είναι με το δικαίωμα των λαών να μη γίνονται βορά στα κανόνια εκείνων που πουλούν πολιτισμό με το ένα χέρι και θάνατο με το άλλο.
Γιατί εδώ βρίσκεται η μεγάλη ατιμία της εποχής: ότι ζητούν από τους λαούς να διαλέξουν ανάμεσα σε δύο βαρβαρότητες και να χειροκροτήσουν τη μία ως “μικρότερο κακό”. Ζητούν να αποδεχθείς την πυρπόληση χωρών, αρκεί να συνοδεύεται από καλό επικοινωνιακό περιτύλιγμα. Ζητούν να σιωπήσεις μπροστά στο έγκλημα, αρκεί αυτό να αυτοσυστήνεται ως εκστρατεία αξιών.
Ε, όχι.
Η ελευθερία δεν μεταφέρεται με βομβαρδιστικά. Τα δικαιώματα δεν επιβάλλονται με πυραύλους. Η αξιοπρέπεια των γυναικών δεν γίνεται φύλλο συκής για να κρυφτούν πίσω της τα συμφέροντα των ισχυρών. Και όποιος επικαλείται την καταπίεση για να δικαιολογήσει την εισβολή, δεν είναι υπερασπιστής της ελευθερίας. Είναι πλασιέ της βίας με ηθικό προσωπείο.
Ας ειπωθεί, λοιπόν, χωρίς περιστροφές: η μπούργκα δεν είναι το επιχείρημά τους. Είναι το άλλοθί τους. Δεν είναι η αιτία. Είναι η προκάλυψη. Είναι το κουρέλι που ρίχνουν πάνω από τα πραγματικά κίνητρα, για να μη φαίνονται καθαρά το αίμα, το χρήμα και η γεωπολιτική αρπαγή.
Και όποιος δεν βλέπει αυτή την απάτη, απλώς επιλέγει να τη συγχωρεί.
Στο τέλος, ο μεγαλύτερος φανατισμός δεν είναι εκείνος που φορά θρησκευτικό ένδυμα. Είναι εκείνος που ντύνει την εισβολή με ηθική και απαιτεί από όλους να υποκλιθούν μπροστά της.