Η Στερεά Ελλάδα παραμένει η μοναδική περιφέρεια της χώρας χωρίς πανεπιστήμιο. Και όχι, δεν είναι τυχαίο. Είναι το αποτέλεσμα μιας αλυσίδας από παραλείψεις, μικροπολιτικά παιχνίδια και πολιτική δειλία που εκθέτει όλους όσοι διοίκησαν τόσα χρόνια.
Έξι χρόνια χαμένων ευκαιριών
Το 2019 ο νόμος Γαβρόγλου άνοιξε δύο μεγάλες πόρτες:
- τη «Τεχνόπολη Ευρίπου» στη Χαλκίδα, ως ερευνητικό παράρτημα του ΕΚΠΑ,
- και το Ακαδημαϊκό Συμβούλιο που θα έφτιαχνε μελέτη βιωσιμότητας για το Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας.
Τι έγινε από τότε; Απολύτως τίποτα. Ούτε το Συμβούλιο συγκροτήθηκε, ούτε η μελέτη κατατέθηκε, ούτε η Τεχνόπολη Ευρίπου προχώρησε. Αντί να χτίσουμε, θάψαμε όσα είχαν ήδη δρομολογηθεί.
Έξι ολόκληρα χρόνια με τις ίδιες αυτοδιοικητικές αρχές, περιφερειακές και δημοτικές, και μια κυβέρνηση που είχε την πολιτική δύναμη να δώσει λύση. Και όμως, η Στερεά Ελλάδα έμεινε στάσιμη. Γιατί; Γιατί κανείς δεν τόλμησε να κουραστεί, να συγκρουστεί ή να αναλάβει ευθύνη.
Η μικροπολιτική της έδρας
Τώρα που το θέμα ξαναζωντάνεψε με μια ερώτηση στη Βουλή, άρχισαν οι γνωστές κοκορομαχίες: «πού θα είναι η έδρα». Σαν να υπήρχε πανεπιστήμιο και να τσακωνόμαστε για τα γραφεία του. Πρόκειται για μια γελοιότητα που αποκαλύπτει την ποιότητα του δημόσιου διαλόγου μας.
Πιο προκλητική όλων, η δημοτική αρχή Χαλκίδας. Ενώ βρήκε στα χέρια της μια υπογεγραμμένη σύμβαση με το ΕΚΠΑ για την Τεχνόπολη Ευρίπου, πέταξε στα σκουπίδια το έργο της προηγούμενης δημοτικής αρχής. Και σήμερα, αντί να απολογείται, κραδαίνει πανηγυρικά «διεκδικήσεις» για μια έδρα που δεν υπάρχει. Αυτό λέγεται πολιτική κοροϊδία.
Το τίμημα της αδράνειας
Ενώ άλλες περιφέρειες χτίζουν πανεπιστήμια, τμήματα, ερευνητικά κέντρα και προσελκύουν νέους, η Στερεά Ελλάδα χάνει το πιο πολύτιμο κεφάλαιο: τους ανθρώπους της. Οι νέοι φεύγουν, οι πόλεις γερνούν, η τοπική οικονομία μένει αποκομμένη από την έρευνα και την καινοτομία.
Και όλα αυτά σε μια περιοχή που φιλοξενεί τον μεγαλύτερο βιομηχανικό θύλακα της χώρας. Δηλαδή το πιο πρόσφορο έδαφος για να συνδεθεί η πανεπιστημιακή γνώση με την παραγωγή. Αντί για αυτό, έχουμε ένα κενό που φωνάζει αδικία.
Τι χρειάζεται – και τι λείπει
Αν υπήρχε σοβαρότητα, θα είχε ήδη γίνει:
- μελέτη βιωσιμότητας,
- ενιαίο μέτωπο Περιφέρειας – Δήμων – Επιμελητηρίων – Βιομηχανίας,
- συγκεκριμένο σχέδιο για τμήματα που δένουν με την τοπική οικονομία (μηχανικοί, logistics, τεχνολογίες περιβάλλοντος).
Αν υπήρχε όραμα, η Χαλκίδα θα είχε προσελκύσει ακόμη και ένα καλό ξένο πανεπιστήμιο με βάση το νέο πλαίσιο για μη κρατικά ΑΕΙ. Αλλά πώς να γίνει αυτό όταν λείπουν τα πιο απλά: σχέδιο, επιμονή, όρεξη για δουλειά χωρίς προσωπικό όφελος;
Από την αδράνεια στην ευθύνη
Το Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας δεν είναι απλώς ένα πανεπιστήμιο. Είναι το αυτονόητο δικαίωμα μιας ολόκληρης Περιφέρειας να συμμετέχει ισότιμα στον ακαδημαϊκό χάρτη της χώρας.
Η ευθύνη για το σημερινό αδιέξοδο βαραίνει όσους κυβέρνησαν, διοίκησαν και σιώπησαν. Αν δεν υπάρξει άμεσα ενιαίο και τεκμηριωμένο σχέδιο διεκδίκησης, η Στερεά Ελλάδα θα συνεχίσει να βλέπει τα παιδιά της να φεύγουν και τις πόλεις της να μαραζώνουν.
Και τότε, κανείς δεν θα μπορεί να μιλήσει για ανάπτυξη χωρίς να κοκκινίζει.