Η κυβέρνηση εμφανίζεται ως προστάτης των δανειοληπτών, ενώ ταυτόχρονα επιταχύνει τις διαταγές πληρωμής, τις ανακοπές και την αναγκαστική εκτέλεση υπέρ των servicers
Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει τη νομοθέτηση της απόφασης του Αρείου Πάγου ως μια μεγάλη νίκη για τους δανειολήπτες.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης εμφανίζεται μπροστά στις κάμερες ως εκείνος που βάζει τάξη στους τόκους, διορθώνει μια αδικία και προστατεύει τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά.
Μόνο που πίσω από τη βιτρίνα της κυβερνητικής «ευαισθησίας» κρύβεται μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα.
Με το ένα χέρι η κυβέρνηση περιορίζει έναν τρόπο υπολογισμού των τόκων που είχε οδηγήσει χιλιάδες πολίτες σε οικονομικό στραγγαλισμό.
Με το άλλο, όμως, παραδίδει στους servicers έναν ταχύτερο, ευκολότερο και αποτελεσματικότερο μηχανισμό για να φτάνουν στις κατασχέσεις και στους πλειστηριασμούς.
Οι διαταγές πληρωμής βγαίνουν πλέον με συνοπτικότερες διαδικασίες, με την εμπλοκή δικηγόρων αντί των Πρωτοδικείων. Παράλληλα, προωθείται ο ηλεκτρονικός επαναπροσδιορισμός χιλιάδων ανακοπών κατά διαταγών πληρωμής και πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης.
Στην κυβερνητική γλώσσα όλα αυτά ονομάζονται «επιτάχυνση της Δικαιοσύνης».
Στην πραγματική ζωή, όμως, η επιτάχυνση δεν είναι ουδέτερη.
Όταν επιταχύνεται η έκδοση του εκτελεστού τίτλου, επιταχύνεται και η κατάσχεση.
Όταν εκκαθαρίζονται μαζικά οι ανακοπές, ανοίγει γρηγορότερα ο δρόμος προς τον πλειστηριασμό.
Και όταν ο πολίτης δεν διαθέτει τα χρήματα, τον χρόνο ή την κατάλληλη νομική υποστήριξη για να αμυνθεί, η περίφημη ψηφιοποίηση μετατρέπεται σε ηλεκτρονικό διάδρομο παράδοσης της περιουσίας του.
Αυτές οι παρεμβάσεις αποτελούσαν εδώ και χρόνια πάγια επιδίωξη των funds και των servicers.
Ήθελαν λιγότερες καθυστερήσεις, μικρότερα δικαστικά εμπόδια και ταχύτερη εκτέλεση των απαιτήσεών τους.
Και η κυβέρνηση τούς τα προσφέρει.
Όχι βέβαια με τον τίτλο «δώρο στα κοράκια».
Τα παρουσιάζει ως μεταρρύθμιση, εκσυγχρονισμό και αποσυμφόρηση των δικαστηρίων.
Η ουσία, όμως, δεν αλλάζει από το περιτύλιγμα.
Ο πολίτης χρωστά σε ένα fund που αγόρασε το δάνειό του σε ένα μικρό ποσοστό της ονομαστικής του αξίας, αλλά καλείται να πληρώσει ολόκληρο το ποσό, μαζί με τόκους, προσαυξήσεις, δικαστικά έξοδα και αμοιβές.
Δεν γνωρίζει πόσο αγοράστηκε το δάνειό του.
Δεν έχει δικαίωμα να το εξαγοράσει με ανάλογους όρους.
Δεν έχει απέναντί του μια τράπεζα με κοινωνική ή θεσμική υποχρέωση.
Έχει έναν μηχανισμό είσπραξης που λειτουργεί με αποκλειστικό κριτήριο τη μέγιστη απόδοση της επένδυσης.
Και πίσω από αυτόν τον μηχανισμό βρίσκεται το κράτος.
Το ίδιο κράτος που μέσω του προγράμματος «Ηρακλής» πρόσφερε εγγυήσεις δισεκατομμυρίων για να καθαρίσουν οι τράπεζες τους ισολογισμούς τους.
Το ίδιο κράτος που μετέφερε τον κίνδυνο στον φορολογούμενο, ενώ τα κέρδη και οι ανακτήσεις παρέμειναν στους ιδιώτες.
Το ίδιο κράτος που τώρα δίνει στους servicers και το θεσμικό οπλοστάσιο για να κινηθούν γρηγορότερα εναντίον των οφειλετών.
Οι πολίτες, όμως, δεν έγιναν «κόκκινοι» δανειολήπτες επειδή ξύπνησαν ένα πρωί και αποφάσισαν να μην πληρώνουν.
Προηγήθηκαν η χρεοκοπία της χώρας, τα μνημόνια, οι περικοπές μισθών και συντάξεων, η ανεργία, η υπερφορολόγηση, η πανδημία, ο πληθωρισμός και η εκτίναξη του κόστους ζωής.
Προηγήθηκε η κακοδιαχείριση εκείνων που κυβέρνησαν και φόρτωσαν το κόστος των δικών τους επιλογών σε ολόκληρη την κοινωνία.
Και τώρα οι ίδιοι εμφανίζονται ως σωτήρες.
Σου αφαιρούν λίγους τόκους από τη μία πλευρά και από την άλλη επιταχύνουν τη διαδικασία για να σου πάρουν το σπίτι.
Αυτό δεν είναι κοινωνική πολιτική.
Είναι επικοινωνιακή απάτη.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης μπορεί να είναι αποτελεσματικός στη συσκευασία των κυβερνητικών αποφάσεων. Μπορεί να βαφτίζει την ηλεκτρονική επιτάχυνση «μεταρρύθμιση» και την αναγκαστική εκτέλεση «απονομή της Δικαιοσύνης».
Δεν μπορεί, όμως, να κρύψει για πάντα ποιος ωφελείται πραγματικά.
Οι δανειολήπτες δεν χρειάζονται πανηγυρικές δηλώσεις.
Χρειάζονται πραγματικό δικαίωμα επαναγοράς των δανείων τους.
Χρειάζονται υποχρεωτικές και βιώσιμες ρυθμίσεις.
Χρειάζονται πλήρη διαφάνεια στις χρεώσεις των servicers.
Χρειάζονται προστασία της κύριας κατοικίας και ουσιαστική πρόσβαση στη Δικαιοσύνη.
Κυρίως, χρειάζονται ένα κράτος που δεν θα λειτουργεί ως δικαστικός επιμελητής των funds.
Διότι όταν το κράτος νομοθετεί την ταχύτητα για τα κοράκια και αφήνει τον πολίτη μόνο του απέναντί τους, δεν απονέμει Δικαιοσύνη.
Απλώς οργανώνει αποτελεσματικότερα τη λεηλασία.