Η προσγείωση ελικοπτέρου στο Σαρακήνικο δεν είναι απλώς μια ιστορία τουριστικής υπερβολής – Είναι η επικίνδυνη αντίληψη ότι οι νόμοι, η ασφάλεια και το περιβάλλον μπορούν να παραμερίζονται για χάρη ενός πλούσιου πελάτη
Ένα ιδιωτικό ελικόπτερο προσγειώνεται στα λευκά πετρώματα του Σαρακήνικου, ανάμεσα σε λουομένους. Οι επιβάτες κατεβαίνουν, κάνουν το μπάνιο τους και αποχωρούν.
Η εικόνα κάνει τον γύρο του διαδικτύου και προκαλεί οργή. Όχι επειδή ορισμένοι άνθρωποι μπορούν να πληρώσουν μια ακριβή πτήση, αλλά επειδή η δημόσια παραλία αντιμετωπίστηκε περίπου σαν ιδιωτικό κατάστρωμα πολυτελούς γιοτ.
Το περιστατικό βρίσκεται ήδη υπό διερεύνηση. Ο εισαγγελέας Σύρου διέταξε προκαταρκτική εξέταση, ενώ η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας εξετάζει τις συνθήκες της πτήσης και της προσγείωσης.
Μέχρι να ολοκληρωθούν οι έρευνες δεν μπορεί να προδικαστεί εάν διαπράχθηκαν συγκεκριμένες παραβάσεις. Το ζήτημα, όμως, ξεπερνά πλέον το νομικό σκέλος.
Το ερώτημα είναι απλό: πώς φτάσαμε στο σημείο κάποιος να πιστεύει ότι μπορεί να προσγειώσει ένα ελικόπτερο σε μία από τις διασημότερες και πολυσύχναστες παραλίες της χώρας, μόνο και μόνο επειδή οι πελάτες του ήθελαν να κάνουν μια βουτιά;
Το χρήμα δεν μετατρέπει την παραλία σε ελικοδρόμιο
Η ελληνική νομοθεσία δεν απαγορεύει αυτομάτως κάθε προσγείωση ελικοπτέρου εκτός αδειοδοτημένου ελικοδρομίου. Το άρθρο 12 του Προεδρικού Διατάγματος 19/2009 επιτρέπει, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, τη χρήση προσωρινού πεδίου προσγείωσης.
Η ευθύνη για την αξιολόγηση της καταλληλότητας του χώρου και την ασφάλεια της επιχείρησης ανήκει στον χειριστή. Υπάρχουν επίσης περιορισμοί για προστατευόμενες περιοχές, την απόσταση από ανθρώπους και την εφαρμογή των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας. Το ισχύον Προεδρικό Διάταγμα.
Αυτές ακριβώς τις προϋποθέσεις καλούνται να εξετάσουν οι αρμόδιες αρχές στην περίπτωση του Σαρακήνικου.
Ακόμη όμως και αν εντοπιστεί κάποιο κενό ή ασάφεια στη νομοθεσία, η κοινή λογική δεν χρειάζεται εγκύκλιο. Ένα ελικόπτερο δίπλα σε ανυποψίαστους λουομένους δημιουργεί αυτονόητα ζητήματα ασφαλείας.
Η πολυτέλεια δεν μπορεί να σημαίνει ότι ο δημόσιος χώρος δεσμεύεται για την ιδιωτική «εμπειρία» κάποιου. Ούτε ότι εκατοντάδες άνθρωποι πρέπει να προσαρμοστούν στην απαίτηση ενός πελάτη, επειδή εκείνος πληρώνει ακριβά.
Οι άνθρωποι που καλούνται να κάνουν τα πάντα
Πίσω από τις διακοπές των πολύ πλούσιων πελατών λειτουργεί ένα ολόκληρο δίκτυο επαγγελματιών. Οι concierges αναλαμβάνουν να βρουν βίλες, γιοτ, ελικόπτερα, ιδιωτικούς σεφ, μουσικούς, οδηγούς, σωματοφύλακες και οτιδήποτε άλλο μπορεί να ζητηθεί.
Η πραγματική τους δουλειά είναι να εξοικονομούν χρόνο και να λύνουν προβλήματα. Σε αυτό το επίπεδο πλούτου, η πολυτέλεια δεν είναι μόνο η σαμπάνια, το μεγάλο σκάφος ή η ακριβή σουίτα. Είναι να μην περιμένει ο πελάτης ούτε λίγα λεπτά.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η εξυπηρέτηση μετατρέπεται σε υποταγή.
Σε μαρτυρίες επαγγελματιών που δημοσίευσε η «Καθημερινή», περιγράφονται απαιτήσεις που κινούνται από την υπερβολή μέχρι το παράλογο: πελάτης ζήτησε να ενοικιάσει ένα εμπορικό καταμαράν που δεν ήταν διαθέσιμο, άλλοι ήθελαν νυχτερινά πάρτι εν πλω, ενώ κάποιος απαίτησε να μετακινηθεί κρουαζιερόπλοιο επειδή του έκρυβε το ηλιοβασίλεμα.
Άλλος ζήτησε από τον άνθρωπο που τον εξυπηρετούσε να… σταματήσει τον άνεμο.
Αυτά μπορούν να προκαλέσουν γέλιο. Όταν όμως η ίδια νοοτροπία οδηγεί σε αποφάσεις που αγγίζουν την ασφάλεια ανθρώπων, το περιβάλλον ή τη νομιμότητα, το αστείο τελειώνει.
Ο καλός επαγγελματίας πρέπει να ξέρει να λέει «όχι»
Ένας πελάτης μπορεί να ζητήσει ακόμη και το αδύνατο. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο επαγγελματίας οφείλει να το πραγματοποιήσει.
Ο σοβαρός concierge, ο πιλότος, η εταιρεία ναύλωσης και κάθε εμπλεκόμενος πρέπει να γνωρίζουν πού τελειώνει η εξυπηρέτηση και πού αρχίζει η ευθύνη.
Το «όχι» δεν αποτελεί αποτυχία. Μπορεί να είναι η μεγαλύτερη απόδειξη επαγγελματισμού.
Όταν ένα αίτημα είναι επικίνδυνο, παράλογο ή ενδεχομένως παράνομο, η σωστή απάντηση δεν είναι «θα δούμε πόσο κοστίζει». Είναι «δεν γίνεται».
Διαφορετικά, δημιουργείται μια τουριστική βιομηχανία στην οποία ο πλούσιος πελάτης δεν αγοράζει μόνο υπηρεσίες. Αγοράζει την ψευδαίσθηση ότι βρίσκεται πάνω από τους κανόνες.
Η Ελλάδα δεν είναι ιδιωτικό θέρετρο δισεκατομμυριούχων
Η χώρα έχει ανάγκη τον τουρισμό υψηλού εισοδήματος. Χρειάζεται επισκέπτες που μένουν σε ποιοτικές μονάδες, χρησιμοποιούν ελληνικές υπηρεσίες, στηρίζουν επιχειρήσεις και αφήνουν πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να μετατραπεί σε ένα άναρχο πάρκο αναψυχής, όπου όποιος διαθέτει αρκετά χρήματα μπορεί να προσγειώνεται, να δένει, να κλείνει ή να καταλαμβάνει όποιον χώρο επιθυμεί.
Η πραγματική πολυτέλεια σέβεται τον τόπο που την υποδέχεται. Σέβεται τους κατοίκους, τους υπόλοιπους επισκέπτες, το περιβάλλον και τους κανόνες ασφαλείας.
Κάθε διαφορετική συμπεριφορά δεν αναβαθμίζει το ελληνικό τουριστικό προϊόν. Το δυσφημεί.
Το Σαρακήνικο δεν είναι ιδιωτικό ελικοδρόμιο. Οι παραλίες δεν είναι αυλές ξενοδοχείων. Και η Ελλάδα δεν μπορεί να στέλνει διεθνώς το μήνυμα ότι εδώ όλα επιτρέπονται, αρκεί κάποιος να διαθέτει το κατάλληλο πορτοφόλι.
Γιατί ο πελάτης μπορεί να ζητήσει τα πάντα. Κάποιος, όμως, οφείλει επιτέλους να του πει «όχι».