Οι πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τον πληθωρισμό και τη διατήρηση/ενίσχυση έμμεσων και αντικειμενικών μηχανισμών φορολόγησης συνιστούν πολιτική περιορισμού του διαθέσιμου εισοδήματος. Σε μια οικονομία όπου η φορολογική βάση διευρύνεται, η προτεραιότητα πρέπει να είναι η μείωση του φορολογικού και ασφαλιστικού βάρους με τρόπο κοινωνικά δίκαιο και αναπτυξιακά αποτελεσματικό.
Με αφορμή τις αντιδράσεις στις προτάσεις μας για μειώσεις φόρων/εισφορών, διευκρινίζουμε:
- Φόρος μερισμάτων (5%) – στόχευση και δικαιοσύνη.
Η Ελλάδα εφαρμόζει χαμηλή παρακράτηση στα μερίσματα. Η διεθνής σύγκριση χρειάζεται προσοχή, γιατί σε αρκετές χώρες οι υψηλοί ονομαστικοί συντελεστές λειτουργούν ως παρακράτηση που στη συνέχεια συμψηφίζεται ή επιστρέφεται. Εμείς δεν απορρίπτουμε τη λογική ενός ανταγωνιστικού συντελεστή, όμως ζητούμε προοδευτική στόχευση: χαμηλή επιβάρυνση για μικρά/μεσαία ποσά και αυστηρότερη αντιμετώπιση για πολύ υψηλές διανομές (π.χ. άνω συγκεκριμένου ορίου), ιδίως σε κλάδους όπου καταγράφεται υπερ-κερδοφορία. - Κατάργηση/ριζική αναμόρφωση ΕΝΦΙΑ – ενίσχυση διαθέσιμου εισοδήματος και αποκλιμάκωση κόστους στέγασης.
Ο ΕΝΦΙΑ αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων, αλλά επιβαρύνει οριζόντια την κατοχή ακίνητης περιουσίας. Η κατάργηση ή μια γενναία, στοχευμένη μείωσή του (π.χ. για κύρια κατοικία και χαμηλές αξίες) αυξάνει άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα και βελτιώνει τη ρευστότητα των νοικοκυριών. Σε συνθήκες στεγαστικής πίεσης, η μείωση των βαρών στην κατοχή μπορεί να συμβάλει στη σταθεροποίηση της αγοράς ενοικίων και να περιορίσει το κόστος στέγασης. - Τεκμήρια/τεκμαρτό εισόδημα – θεσμική οπισθοδρόμηση.
Είναι προβληματικό, σε ένα σύγχρονο ψηφιακό κράτος, να «καθορίζονται» εισοδήματα αντί να ελέγχονται δηλώσεις με εργαλεία διασταυρώσεων. Η πολιτεία οφείλει να αξιοποιεί ηλεκτρονικά δεδομένα και ελεγκτικούς μηχανισμούς ώστε να εντοπίζει στοχευμένα την παραβατικότητα, όχι να επιβάλλει οριζόντιες τεκμαρτές επιβαρύνσεις που πλήττουν και τους συνεπείς. - Προκαταβολή φόρου – πληρωμή για κέρδη που μπορεί να μην υπάρξουν.
Η υποχρέωση προπληρωμής φόρου για μελλοντική χρήση είναι αντικίνητρο για μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματίες, ειδικά σε περιόδους αστάθειας. Ζητούμε δραστική μείωση/εξορθολογισμό και σύνδεση με πραγματικά δεδομένα (μεταβλητότητα κερδών, ιστορικό συμμόρφωσης, δυνατότητα αυτόματης προσαρμογής όταν υπάρχουν ζημίες). - Προσαυξήσεις/τόκοι καθυστέρησης – αναλογικότητα και ίσοι κανόνες.
Οι επιβαρύνσεις στις καθυστερήσεις πρέπει να λειτουργούν ως εύλογο αντικίνητρο και όχι ως τιμωρητικός μηχανισμός που οδηγεί σε αδιέξοδο. Η προσέγγισή μας είναι ενιαίοι, διαφανείς και αναλογικοί κανόνες, με κίνητρα συνέπειας και ρεαλιστικές διευκολύνσεις για όσους αποδεδειγμένα δυσκολεύονται. - Μείωση εργοδοτικών εισφορών – ανταγωνιστικότητα και επενδύσεις.
Η μείωση εισφορών μειώνει το μη μισθολογικό κόστος, βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα και μπορεί να ενισχύσει επενδύσεις και απασχόληση, άρα και τη φορολογική βάση. Πρόκειται για πολιτική που, όταν σχεδιαστεί σωστά, μπορεί να έχει μερική αυτοχρηματοδότηση μέσω υψηλότερης οικονομικής δραστηριότητας. - Όφελος για εργαζομένους χωρίς επιβάρυνση επιχειρήσεων.
Η αποκλιμάκωση εισφορών αυξάνει τον καθαρό μισθό, στηρίζει την κατανάλωση και ενισχύει την οικονομική δραστηριότητα. Μεγαλύτερη κατανάλωση σημαίνει ισχυρότερη φορολογική βάση από έμμεσους φόρους, άρα σταθερότερη και βιώσιμη ενίσχυση των εσόδων.
Κλείνοντας: η δική μας πολιτική αντίληψη είναι κοινωνικός φιλελευθερισμός στην πράξη—μείωση βαρών εκεί που στραγγαλίζεται η πραγματική οικονομία, ισχυροί έλεγχοι και κανόνες για την παραβατικότητα, και στοχευμένη δικαιοσύνη ώστε να μη μεταφέρεται το βάρος μονίμως στα ίδια στρώματα.