Η νέα πρόσκληση του ΕΣΠΑ ανοίγει παράθυρο χρηματοδότησης. Το ερώτημα είναι αν η Χαλκίδα είναι έτοιμη να περάσει από τα λόγια στην πράξη.
Η κυβέρνηση ανοίγει πρόσκληση 480 εκατομμυρίων ευρώ για την ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών αποβλήτων, την ανακύκλωση και την κυκλική οικονομία στις Περιφέρειες της χώρας.
Στα χαρτιά, η πρόσκληση είναι μεγάλη. Στην πράξη, όμως, είναι ένα τεστ ωριμότητας. Όποιος έχει σχέδιο, τεχνική επάρκεια, εγκεκριμένες μελέτες και πραγματική χωριστή συλλογή, μπορεί να διεκδικήσει χρηματοδότηση. Όποιος έχει μόνο δελτία Τύπου, φωτογραφίες δίπλα σε κάδους και γενικόλογες υποσχέσεις, θα μείνει θεατής.
Και εδώ μπαίνει το κρίσιμο ερώτημα για τη Χαλκίδα:
Έχουμε όλα όσα χρειάζονται ή θα παρακολουθούμε πάλι τα εκατομμύρια να περνούν δίπλα μας;
Η Χαλκίδα δεν ξεκινά από το μηδέν
Για να είμαστε δίκαιοι, η Χαλκίδα δεν βρίσκεται εκτός σχεδιασμού. Υπάρχει ο ΦΟΔΣΑ Στερεάς Ελλάδας, υπάρχει Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης Αποβλήτων, υπάρχει αναφορά σε Μονάδα Επεξεργασίας και σε Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης για τη Χαλκίδα, υπάρχει σχεδιασμός για υποδομές που αφορούν τη διαχείριση απορριμμάτων σε Κεντρική και Νότια Εύβοια.
Υπάρχει επίσης το Πράσινο Σημείο Χαλκίδας, που έχει παρουσιαστεί ως οργανωμένος χώρος για ανακυκλώσιμα υλικά, βρώσιμα έλαια, ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, πράσινα απόβλητα, ογκώδη αντικείμενα και μικρές ποσότητες αποβλήτων από εργασίες κατοικιών.
Άρα, η Χαλκίδα έχει κάποια βασικά εργαλεία πάνω στο τραπέζι.
Το θέμα είναι αν αυτά τα εργαλεία είναι πραγματικά ενεργά, ώριμα και συνδεδεμένα μεταξύ τους ή αν υπάρχουν διάσπαρτα σε ανακοινώσεις, αποφάσεις και φακέλους.
Δεν αρκεί μια μονάδα αν η πόλη δεν κάνει χωριστή συλλογή
Η νέα πρόσκληση δεν αφορά απλώς εργοστάσια απορριμμάτων. Αφορά χωριστή συλλογή, βιοαπόβλητα, ανακυκλώσιμα, πράσινα, ογκώδη, σταθμούς μεταφόρτωσης, εξοπλισμό και υποδομές που πρέπει να δουλεύουν ως σύστημα.
Αυτό σημαίνει κάτι πολύ απλό:
Δεν φτάνει να υπάρχει μονάδα επεξεργασίας στο τέλος της διαδρομής, αν στην αρχή της διαδρομής όλα πετιούνται λάθος.
Δεν φτάνει ο μπλε κάδος, όταν μέσα καταλήγουν σκουπίδια που δεν έχουν καμία σχέση με ανακύκλωση.
Δεν φτάνει να μιλάμε για κυκλική οικονομία, όταν τα ογκώδη πετιούνται όπου βολεύει, τα πράσινα απόβλητα μένουν χωρίς οργανωμένο ρεύμα συλλογής και τα βιοαπόβλητα δεν έχουν γίνει καθημερινή πρακτική στη γειτονιά, στο σπίτι, στο κατάστημα, στη λαϊκή, στην εστίαση.
Η ανακύκλωση δεν αρχίζει από το εργοστάσιο. Αρχίζει από τον κάδο. Από την κουζίνα. Από το κατάστημα. Από τον πολίτη. Από την υπηρεσία καθαριότητας. Από τον δήμο που οργανώνει, ενημερώνει, ελέγχει και εφαρμόζει.
Το πραγματικό ερώτημα προς Δήμο, ΦΟΔΣΑ και Περιφέρεια
Η Χαλκίδα πρέπει να απαντήσει δημόσια και καθαρά:
Υπάρχει έτοιμη πρόταση για τη νέα πρόσκληση των 480 εκατομμυρίων;
Ποιος τη συντάσσει;
Τι ακριβώς περιλαμβάνει για τη Χαλκίδα;
Περιλαμβάνει καφέ κάδους και χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων;
Περιλαμβάνει εξοπλισμό για πράσινα και ογκώδη;
Περιλαμβάνει νέους κάδους, απορριμματοφόρα, σταθμούς μεταφόρτωσης, συστήματα ελέγχου και ενημέρωσης των πολιτών;
Υπάρχει εγκεκριμένο Ολιστικό Σχέδιο Χωριστής Συλλογής που να καλύπτει πραγματικά τις ανάγκες της περιοχής;
Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα;
Ποια είναι η ευθύνη του Δήμου Χαλκιδέων;
Ποια είναι η ευθύνη του ΦΟΔΣΑ;
Ποια είναι η ευθύνη της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας;
Γιατί εδώ δεν μιλάμε για μια ακόμη τυπική χρηματοδότηση. Μιλάμε για το αν η Χαλκίδα θα συνεχίσει να ζει με την εικόνα της πόλης που κυνηγά τα σκουπίδια της ή αν θα περάσει επιτέλους σε σύγχρονη, καθαρή και οργανωμένη διαχείριση.
Από τις κορδέλες στα αποτελέσματα
Η Χαλκίδα έχει ανάγκη από έργα, όχι από κορδέλες.
Έχει ανάγκη από καθαρούς δρόμους, όχι από επικοινωνιακές φωτογραφίες.
Έχει ανάγκη από πραγματική ανακύκλωση, όχι από μπλε κάδους που λειτουργούν σαν δεύτεροι πράσινοι.
Έχει ανάγκη από οργανωμένη διαχείριση ογκωδών, όχι από πεζοδρόμια γεμάτα στρώματα, έπιπλα και μπάζα.
Έχει ανάγκη από χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων, όχι από μεγάλες λέξεις περί κυκλικής οικονομίας χωρίς αντίκρισμα.
Το πρόγραμμα των 480 εκατομμυρίων είναι ευκαιρία. Αλλά η ευκαιρία δεν αξιοποιείται μόνη της. Θέλει προετοιμασία, σχέδιο, τεχνική ωριμότητα, πίεση και λογοδοσία.
Η Χαλκίδα δεν μπορεί να δηλώνει «πράσινη πόλη» και την ίδια ώρα να μην έχει πλήρες, λειτουργικό και μετρήσιμο σύστημα διαχείρισης αποβλήτων.
Δεν μπορεί να ζητά χρηματοδότηση χωρίς να δείχνει στους πολίτες τι ακριβώς διεκδικεί.
Δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από τον ΦΟΔΣΑ όταν η καθημερινότητα της καθαριότητας είναι δημοτική ευθύνη.
Και δεν μπορεί να αφήσει άλλη μια πρόσκληση εκατομμυρίων να χαθεί μέσα στη σιωπή.
Τα λεφτά υπάρχουν. Το θεσμικό πλαίσιο υπάρχει. Οι υποδομές σχεδιάζονται.
Το ερώτημα είναι ένα:
Η Χαλκίδα έχει έτοιμο σχέδιο ή θα περιμένει πάλι να βγάλει δελτίο Τύπου αφού χαθεί η ευκαιρία;