Σαν σήμερα, στις 29 Μαΐου 1917, γεννήθηκε ο άνθρωπος που σημάδεψε τον Ψυχρό Πόλεμο, την τηλεοπτική πολιτική εποχή και μία από τις πιο σκοτεινές υποθέσεις του 20ού αιώνα
Υπάρχουν πολιτικοί που περνούν από την Ιστορία.
Και υπάρχουν πολιτικοί που μένουν καρφωμένοι μέσα της.
Ο Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι, ο άνθρωπος που γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 29 Μαΐου 1917, δεν υπήρξε απλώς ο 35ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπήρξε ένα σύμβολο. Της νεότητας, της εικόνας, της αμερικανικής ισχύος, του Ψυχρού Πολέμου, αλλά και του μεγάλου ανεξιχνίαστου ερωτήματος που συνεχίζει να βαραίνει πάνω από το Ντάλας: ποιος πραγματικά ήθελε νεκρό τον Κένεντι;
Από την οικογενειακή δυναστεία στην παγκόσμια σκηνή
Γιος του πανίσχυρου Τζόζεφ Πάτρικ Κένεντι, επιχειρηματία, διπλωμάτη και ανθρώπου με τεράστια πολιτική φιλοδοξία, ο JFK μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον όπου η εξουσία δεν ήταν απλώς στόχος. Ήταν οικογενειακό σχέδιο.
Ο πατέρας του ήθελε έναν Κένεντι στον Λευκό Οίκο. Και όταν η Ιστορία έκλεισε άλλους δρόμους, ο Τζον ανέλαβε να γίνει ο άνθρωπος που θα κουβαλούσε το όνομα της οικογένειας μέχρι την κορυφή της αμερικανικής πολιτικής.
Σπούδασε, ταξίδεψε, παρακολούθησε από κοντά τις ευρωπαϊκές αναταράξεις πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και άρχισε να διαμορφώνει πολιτική σκέψη σε μια εποχή όπου ο κόσμος έμπαινε στη φωτιά.
Ο πόλεμος που έχτισε τον μύθο
Η εικόνα του «πλουσιόπαιδου» δεν θα αρκούσε για να τον πάει μακριά. Χρειαζόταν βιογραφία. Χρειαζόταν δοκιμασία. Και αυτή ήρθε στον Ειρηνικό.
Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Κένεντι υπηρέτησε στο αμερικανικό ναυτικό ως κυβερνήτης της τορπιλακάτου PT-109. Όταν το σκάφος του εμβολίστηκε από ιαπωνικό αντιτορπιλικό, δύο άνδρες σκοτώθηκαν. Ο ίδιος, τραυματισμένος, βοήθησε τους επιζώντες να σωθούν.
Από εκείνη τη στιγμή, ο Κένεντι δεν ήταν μόνο γόνος μιας δυναστείας. Ήταν και πολεμικός ήρωας. Και στην πολιτική, οι μύθοι χτίζονται συχνά πάνω σε τέτοιες στιγμές.
Η τηλεόραση, ο Νίξον και η νέα πολιτική εποχή
Το 1960, ο Κένεντι διεκδίκησε την προεδρία απέναντι στον Ρίτσαρντ Νίξον. Η μάχη ήταν οριακή, αλλά ιστορική.
Δεν ήταν μόνο εκλογική αναμέτρηση. Ήταν σύγκρουση δύο εποχών.
Ο Νίξον εκπροσωπούσε την παλιά πολιτική μηχανή. Ο Κένεντι κατάλαβε πρώτος τη δύναμη της εικόνας. Της τηλεόρασης. Του χαμόγελου. Της σκηνοθετημένης αυτοπεποίθησης. Της πολιτικής ως δημόσιας παράστασης.
Κέρδισε με ελάχιστη διαφορά. Έγινε ο νεότερος εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ και ο πρώτος καθολικός που μπήκε στον Λευκό Οίκο.
Από εκείνη τη στιγμή, η πολιτική δεν θα ήταν ποτέ ξανά ίδια.
Ο Ψυχρός Πόλεμος στο κόκκινο
Η προεδρία του Κένεντι συνέπεσε με μία από τις πιο επικίνδυνες περιόδους του Ψυχρού Πολέμου.
Η αποτυχημένη επιχείρηση στον Κόλπο των Χοίρων στην Κούβα ήταν βαρύ πλήγμα. Μια πολιτική ήττα που έδειξε ότι η λάμψη του νέου προέδρου δεν αρκούσε για να λύσει τα γεωπολιτικά αδιέξοδα.
Ύστερα ήρθε η κρίση των πυραύλων της Κούβας το 1962.
Για λίγες ημέρες, ο κόσμος κράτησε την ανάσα του. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Σοβιετική Ένωση βρέθηκαν ένα βήμα πριν από τον πυρηνικό όλεθρο. Ο Κένεντι και ο Χρουστσόφ έπαιξαν ένα παιχνίδι νεύρων με φόντο την πιθανή καταστροφή του πλανήτη.
Η αποκλιμάκωση ήρθε, αλλά η ανθρωπότητα είχε δει την άβυσσο.
Και ο Κένεντι βγήκε από εκείνη την κρίση ως ο ηγέτης που στάθηκε απέναντι στη Μόσχα χωρίς να σπρώξει τον κόσμο στον πυρηνικό αφανισμό.
Το Ντάλας και η στιγμή που πάγωσε τον κόσμο
Στις 22 Νοεμβρίου 1963, στο Ντάλας του Τέξας, ο Τζον Φ. Κένεντι επέβαινε σε ανοιχτή λιμουζίνα, δίπλα στη σύζυγό του, Τζάκι.
Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα, η εικόνα της αμερικανικής αθωότητας κατέρρευσε μέσα σε πυροβολισμούς.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ χτυπήθηκε θανάσιμα. Οι κάμερες κατέγραψαν τη φρίκη. Ο πλανήτης παρακολούθησε σοκαρισμένος. Και η Αμερική έχασε όχι μόνο έναν πρόεδρο, αλλά ένα κομμάτι από τον ίδιο της τον μύθο.
Για τη δολοφονία συνελήφθη ο Λι Χάρβεϊ Όσβαλντ. Δύο ημέρες αργότερα, σκοτώθηκε και ο ίδιος από τον Τζακ Ρούμπι, μέσα στο αστυνομικό τμήμα του Ντάλας.
Η επίσημη εκδοχή της Επιτροπής Γουόρεν μίλησε για έναν μοναχικό δολοφόνο. Όμως η υπόθεση δεν έκλεισε ποτέ πραγματικά στη συνείδηση εκατομμυρίων ανθρώπων.
Το ερώτημα που επιμένει
Περισσότερα από 60 χρόνια μετά, η δολοφονία του Κένεντι παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά μυστήρια της σύγχρονης εποχής.
Ήταν πράγματι ένας μόνο άνθρωπος;
Υπήρχε ευρύτερο σχέδιο;
Ποιοι φοβούνταν τον Κένεντι;
Ποιοι ήθελαν να σταματήσει;
Και γιατί, τόσες δεκαετίες μετά, η υπόθεση εξακολουθεί να γεννά περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις;
Αυτή είναι η βαριά κληρονομιά του JFK. Όχι μόνο η προεδρία του. Όχι μόνο η κρίση της Κούβας. Όχι μόνο η λάμψη του Λευκού Οίκου και της οικογένειας Κένεντι.
Αλλά το γεγονός ότι ο θάνατός του έγινε σύμβολο μιας εποχής όπου η εξουσία, η εικόνα, οι μυστικές υπηρεσίες, ο Ψυχρός Πόλεμος και η καχυποψία μπλέχτηκαν σε έναν κόμπο που δεν λύθηκε ποτέ.
Ο Τζον Φ. Κένεντι γεννήθηκε σαν σήμερα ως γιος μιας ισχυρής οικογένειας. Έζησε ως πρόεδρος μιας υπερδύναμης. Πέθανε ως θύμα μιας σφαίρας.
Αλλά έμεινε στην Ιστορία ως κάτι ακόμη πιο ισχυρό:
ως ο άνθρωπος που η Αμερική δεν κατάφερε ποτέ να εξηγήσει πλήρως — γιατί μαζί του δεν δολοφονήθηκε μόνο ένας πρόεδρος, αλλά και η ψευδαίσθηση ότι η αλήθεια βγαίνει πάντα στο φως.