Πληρώνεις φόρους, εισφορές, φάρμακα, εξετάσεις και χειρουργεία – και μετά σου λένε ότι η Υγεία είναι… δωρεάν
Η δημόσια Υγεία στην Ελλάδα δεν καταρρέει.
Την κατεδαφίζουν.
Τούβλο το τούβλο. Κλινική την κλινική. Γιατρό τον γιατρό. Νοσηλευτή τον νοσηλευτή.
Και όσο το Εθνικό Σύστημα Υγείας αδειάζει από προσωπικό, πόρους και αξιοπρέπεια, γεμίζουν τα ταμεία των ιδιωτικών κλινικών, των διαγνωστικών κέντρων και των ασφαλιστικών εταιρειών.
Ο πολίτης πληρώνει ήδη μέσω της φορολογίας του.
Πληρώνει ξανά μέσω των ασφαλιστικών εισφορών.
Πληρώνει τρίτη φορά στο φαρμακείο.
Πληρώνει τέταρτη φορά στον ιδιώτη γιατρό, επειδή στο δημόσιο νοσοκομείο το ραντεβού βρίσκεται έπειτα από μήνες.
Και πολλές φορές πληρώνει πέμπτη φορά, με ιδιωτική ασφάλιση, επειδή έχει καταλάβει ότι όταν έρθει η δύσκολη ώρα, το κράτος μπορεί να του προσφέρει μόνο μια λίστα αναμονής.
Αυτό δεν είναι δωρεάν Υγεία.
Είναι υποχρεωτική χρηματοδότηση ενός συστήματος που σε εγκαταλείπει όταν το χρειάζεσαι.
Η Υγεία έγινε προνόμιο για όποιον αντέχει να πληρώνει
Ο ασθενής σήμερα δεν αναρωτιέται απλώς αν θα γίνει καλά.
Αναρωτιέται:
Πότε θα βρω γιατρό;
Πόσους μήνες θα περιμένω;
Πόσα χρήματα πρέπει να δανειστώ;
Θα προλάβω ή θα επιδεινωθεί η κατάστασή μου περιμένοντας;
Αυτή είναι η πραγματικότητα πίσω από τις κυβερνητικές κορδέλες, τις ανακαινίσεις, τις πλατφόρμες, τα τηλεφωνικά κέντρα και τα επικοινωνιακά βίντεο.
Τα ελληνικά νοικοκυριά σηκώνουν δυσανάλογα μεγάλο μέρος του κόστους της Υγείας. Οι άμεσες πληρωμές των πολιτών βρίσκονται πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων δηλώνει ότι δεν έκανε απαραίτητη εξέταση ή θεραπεία εξαιτίας του κόστους, της αναμονής ή της δυσκολίας πρόσβασης.
Όταν ένας άνθρωπος δεν κάνει εξέταση επειδή δεν έχει χρήματα, δεν μιλάμε για «μεταρρύθμιση».
Μιλάμε για κοινωνικό αποκλεισμό.
Όταν ένας συνταξιούχος διαλέγει ποια φάρμακα θα αγοράσει και ποια θα αφήσει στο ράφι, δεν μιλάμε για «εξορθολογισμό».
Μιλάμε για υγειονομική φτώχεια.
Όταν ένας ασθενής δανείζεται από τα παιδιά του για να χειρουργηθεί ιδιωτικά, επειδή στο δημόσιο περιμένει σχεδόν έναν χρόνο, δεν μιλάμε για «ελεύθερη επιλογή».
Μιλάμε για εκβιασμό μέσω της αναμονής.
Τα νοσοκομεία στέκονται όρθια από το φιλότιμο των εργαζομένων
Το ΕΣΥ δεν λειτουργεί επειδή διοικείται σωστά.
Λειτουργεί ακόμη επειδή γιατροί, νοσηλευτές, τραυματιοφορείς, διασώστες και εργαζόμενοι ξεπερνούν καθημερινά τα ανθρώπινα όριά τους.
Δουλεύουν με εξαντλητικές εφημερίες.
Καλύπτουν πολλαπλές θέσεις.
Επιβλέπουν δεκάδες ασθενείς.
Μετακινούνται για να καλύψουν τρύπες.
Αναλαμβάνουν ευθύνες που κανονικά θα έπρεπε να μοιράζονται σε πολύ περισσότερους εργαζομένους.
Οι νέοι γιατροί φτάνουν να εργάζονται έως και 72 ώρες την εβδομάδα, με ελάχιστες ημέρες ανάπαυσης και εξευτελιστική αμοιβή στις εφημερίες. Χειρουργικά κρεβάτια παραμένουν κλειστά λόγω έλλειψης προσωπικού, ενώ σε Κέντρα Υγείας και νοσοκομεία λείπουν ακόμη και βασικές ειδικότητες.
Και αντί η Πολιτεία να σκύψει το κεφάλι απέναντι σε αυτούς τους ανθρώπους, τους κουνάει το δάχτυλο.
Τους αποκαλεί μίζερους.
Τους κατηγορεί ότι δυσφημούν το σύστημα.
Λες και οι γιατροί δημιούργησαν τα ράντσα.
Λες και οι νοσηλευτές έκλεισαν τις χειρουργικές αίθουσες.
Λες και οι τραυματιοφορείς ευθύνονται για τις πολύωρες αναμονές στα επείγοντα.
Η πραγματική μιζέρια δεν βρίσκεται στις καταγγελίες των εργαζομένων.
Βρίσκεται στην πολιτική που θεωρεί φυσιολογικό έναν νοσηλευτή για δεκάδες ασθενείς και έναν γιατρό για ολόκληρη περιοχή.
Το μεγάλο κόλπο με τις λίστες χειρουργείων
Η κυβέρνηση πανηγυρίζει ότι οι λίστες χειρουργείων μειώθηκαν.
Πώς μειώθηκαν;
Άνοιξαν περισσότερες αίθουσες;
Προσλήφθηκαν μαζικά αναισθησιολόγοι και νοσηλευτές;
Αυξήθηκαν οι διαθέσιμες χειρουργικές κλίνες;
Όχι.
Σε πολλές περιπτώσεις οι λίστες «καθάρισαν» διοικητικά. Διαγράφηκαν διπλοεγγραφές, άνθρωποι που είχαν ήδη χειρουργηθεί ιδιωτικά, ασθενείς με λανθασμένα στοιχεία ή περιπτώσεις που δεν είχαν επικαιροποιηθεί.
Η λίστα μειώθηκε.
Η ανάγκη όμως δεν εξαφανίστηκε.
Ο ασθενής που αναγκάστηκε να πληρώσει ιδιωτικά δεν αποτελεί κυβερνητική επιτυχία.
Αποτελεί απόδειξη αποτυχίας του δημόσιου συστήματος.
Και μετά ήρθαν τα απογευματινά επί πληρωμή χειρουργεία.
Δηλαδή το κράτος παραδέχθηκε στην πράξη ότι δεν μπορεί να σου εξασφαλίσει δωρεάν και έγκαιρο χειρουργείο, αλλά σου προσφέρει τη δυνατότητα να πληρώσεις μέσα στο ίδιο δημόσιο νοσοκομείο.
Ο πολίτης πληρώνει για το κτίριο.
Πληρώνει για το προσωπικό.
Πληρώνει για τον εξοπλισμό.
Και μετά καλείται να ξαναπληρώσει για να εξυπηρετηθεί γρηγορότερα.
Αυτό δεν είναι δημόσια Υγεία. Είναι ταχεία εξυπηρέτηση για όσους διαθέτουν χρήματα.
Το «βραχιολάκι» μετρά την εγκατάλειψη
Στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών παρουσιάστηκε ως μεγάλη αλλαγή το ηλεκτρονικό βραχιολάκι.
Το βραχιολάκι, όμως, δεν εξετάζει.
Δεν κάνει διάγνωση.
Δεν μεταφέρει ασθενή.
Δεν χειρουργεί.
Δεν ανοίγει κλίνες.
Δεν προσλαμβάνει γιατρούς.
Απλώς καταγράφει πόση ώρα περιμένει κάποιος.
Δηλαδή η κυβέρνηση δεν έλυσε το πρόβλημα.
Απέκτησε ψηφιακό τρόπο να μετρά την ταλαιπωρία.
Μπορείς πλέον να περιμένεις πολλές ώρες με ηλεκτρονική ακρίβεια.
Και αυτό παρουσιάζεται ως εκσυγχρονισμός.
Το τηλεφωνικό κέντρο δεν γεννά γιατρούς
Μας λένε ότι με μια πλατφόρμα ή ένα τηλεφώνημα βρίσκεις ραντεβού.
Σε ποιον γιατρό;
Σε ποια ειδικότητα;
Σε πόσους μήνες;
Η τεχνολογία μπορεί να οργανώσει τα διαθέσιμα ραντεβού.
Δεν μπορεί να δημιουργήσει γιατρούς εκεί όπου δεν υπάρχουν.
Δεν μπορεί να αντικαταστήσει την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας που διαλύθηκε.
Δεν μπορεί να καλύψει Κέντρα Υγείας που λειτουργούν με ελάχιστο προσωπικό.
Δεν μπορεί να μετατρέψει ένα δεκάλεπτο ραντεβού σε σοβαρή ιατρική εξέταση.
Όταν ο γιατρός καλείται μέσα σε λίγα λεπτά να εξετάσει, να διαγνώσει, να ενημερώσει και να συνταγογραφήσει, δεν αναβαθμίζεται η Υγεία.
Υποβαθμίζεται η ιατρική πράξη σε γραμμή παραγωγής.
Προσωπικό στα χαρτιά, κενά στους διαδρόμους
Η κυβέρνηση μιλά για αύξηση προσωπικού.
Τα στοιχεία, όμως, που παρατίθενται στο δημοσίευμα δείχνουν μείωση των μόνιμων υγειονομικών κατά περίπου 5.000 μέσα σε πέντε χρόνια, από τον Δεκέμβριο του 2020 έως τον Μάιο του 2025.
Η πραγματική εικόνα δεν φαίνεται στα δελτία Τύπου.
Φαίνεται στη βάρδια.
Φαίνεται στις εφημερίες.
Φαίνεται στις άδειες που δεν δίνονται.
Φαίνεται στα ρεπό που χρωστά το σύστημα.
Φαίνεται στους εξαντλημένους εργαζομένους.
Φαίνεται στους διαδρόμους όπου το προσωπικό τρέχει από περιστατικό σε περιστατικό, γνωρίζοντας ότι ένα λάθος μπορεί να κοστίσει ανθρώπινη ζωή.
Και όλα αυτά ενώ τα δημόσια νοσοκομεία συσσωρεύουν τεράστια χρέη προς προμηθευτές. Οι οφειλές τους εμφανίζονται να έχουν αυξηθεί δραματικά σε σύγκριση με το 2019, αποκαλύπτοντας ότι πίσω από την εικόνα της «αναβάθμισης» υπάρχει ένας μηχανισμός που λειτουργεί με οικονομική ασφυξία.
Οι ασθενείς πληρώνουν δισεκατομμύρια για φάρμακα
Το 2024 οι πολίτες πλήρωσαν σχεδόν 1,95 δισεκατομμύρια ευρώ για φάρμακα.
Εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ αφορούν θεσμοθετημένες συμμετοχές, διαφορές ανάμεσα στη λιανική τιμή και την τιμή αποζημίωσης, μη συνταγογραφούμενα φάρμακα και φάρμακα που δεν αποζημιώνονται.
Υπάρχουν ασθενείς που πληρώνουν φάρμακα ιδιωτικά, επειδή η επίσκεψη στον γιατρό για να λάβουν συνταγή μπορεί να κοστίζει περισσότερο από το ίδιο το φάρμακο.
Υπάρχουν συνταξιούχοι που δίνουν μία σύνταξη τον χρόνο για τη φαρμακευτική τους αγωγή.
Υπάρχουν τεφτέρια στα φαρμακεία.
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν αγοράζουν όλα τα φάρμακα που τους γράφουν.
Διαλέγουν ποιο θα πάρουν και ποιο θα αφήσουν.
Αυτό το ονομάζουν «αυτοθεραπεία».
Ας το πούμε με το πραγματικό του όνομα:
Φτώχεια.
Ανακαίνιση χωρίς γιατρούς είναι απλώς φρεσκοβαμμένη εγκατάλειψη
Η κυβέρνηση προβάλλει τις ανακαινίσεις νοσοκομείων.
Και βεβαίως χρειάζονται σύγχρονα κτίρια.
Χρειάζονται αξιοπρεπείς θάλαμοι.
Χρειάζονται νέα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών.
Χρειάζεται σύγχρονος εξοπλισμός.
Αλλά ένα νοσοκομείο δεν είναι οι τοίχοι του.
Δεν θεραπεύει το πλακάκι.
Δεν διασωληνώνει το κλιματιστικό.
Δεν χειρουργεί η καινούργια πόρτα.
Χωρίς γιατρούς, νοσηλευτές, τεχνικούς, τραυματιοφορείς, καθαριστές και διασώστες, η ανακαίνιση είναι βιτρίνα.
Ενα φρεσκοβαμμένο κτίριο με κλειστά χειρουργεία παραμένει ένα νοσοκομείο που δεν μπορεί να εξυπηρετήσει.
Δεν είναι ανικανότητα. Είναι πολιτική επιλογή
Το πιο βολικό είναι να πούμε ότι το ΕΣΥ εγκαταλείφθηκε από αμέλεια.
Ότι έγιναν λάθη.
Ότι δεν υπήρχαν χρήματα.
Ότι έτυχαν κρίσεις, μνημόνια και πανδημίες.
Όμως όταν επί χρόνια:
- δεν καλύπτονται οι οργανικές θέσεις,
- η δημόσια χρηματοδότηση παραμένει χαμηλή,
- οι πολίτες πληρώνουν όλο και περισσότερα,
- οι ιδιωτικές υπηρεσίες επεκτείνονται,
- οι δωρεάν παροχές μετατρέπονται σε επί πληρωμή επιλογές,
- και η αναμονή σπρώχνει τους ασθενείς στον ιδιωτικό τομέα,
τότε δεν έχουμε απλώς αποτυχία διαχείρισης.
Έχουμε πολιτική κατεύθυνση.
Το δημόσιο σύστημα αφήνεται να εξαντληθεί, ώστε ο πολίτης να θεωρήσει φυσιολογικό ότι πρέπει να πληρώνει.
Πρώτα απαξιώνεις το δημόσιο.
Μετά εξοργίζεις τον πολίτη με τις αναμονές.
Ύστερα εμφανίζεις τον ιδιώτη ως λύση.
Και στο τέλος παρουσιάζεις την ιδιωτικοποίηση ως «ελευθερία επιλογής».
Το έργο είναι παλιό.
Μόνο που εδώ το εισιτήριο πληρώνεται με ανθρώπινο πόνο.
Το ΕΣΥ δεν χρειάζεται άλλες διαφημίσεις
Χρειάζεται μόνιμες προσλήψεις.
Χρειάζεται αξιοπρεπείς μισθούς.
Χρειάζεται ανθρώπινα ωράρια.
Χρειάζεται ισχυρή Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.
Χρειάζεται ανοιχτές χειρουργικές αίθουσες.
Χρειάζεται Κέντρα Υγείας με όλες τις βασικές ειδικότητες.
Χρειάζεται ασθενοφόρα και επαρκείς διασώστες.
Χρειάζεται φάρμακα που οι πολίτες μπορούν να αγοράσουν.
Χρειάζεται πολιτική βούληση.
Δεν χρειάζεται άλλα βίντεο αυτοθαυμασμού.
Δεν χρειάζεται υπουργούς να πανηγυρίζουν μπροστά σε κάμερες.
Δεν χρειάζεται πλατφόρμες που διαχειρίζονται την έλλειψη.
Δεν χρειάζεται βραχιολάκια που χρονομετρούν την απόγνωση.
Η Υγεία δεν είναι προϊόν.
Δεν είναι πολυτέλεια.
Δεν είναι πεδίο κερδοφορίας.
Δεν είναι υπηρεσία μόνο για όσους έχουν χρήματα.
Είναι κοινωνικό δικαίωμα.
Και όταν το δικαίωμα εξαρτάται από το πορτοφόλι, παύει να είναι δικαίωμα.
Γίνεται προνόμιο.
Το ΕΣΥ δεν είναι πια για εσένα
Είναι για εσένα όταν πληρώνεις.
Δεν είναι για εσένα όταν αρρωσταίνεις.
Είναι για εσένα όταν καταβάλλεις φόρους και εισφορές.
Δεν είναι για εσένα όταν χρειάζεσαι άμεσα εξέταση.
Είναι για εσένα όταν χρηματοδοτείται από τον μισθό και τη σύνταξή σου.
Δεν είναι για εσένα όταν πρέπει να χειρουργηθείς.
Και αυτή είναι η μεγαλύτερη πολιτική απάτη:
Να πληρώνεις μια ολόκληρη ζωή για ένα δημόσιο σύστημα και, όταν το χρειαστείς, να σου λένε να περιμένεις, να δανειστείς ή να πας ιδιωτικά.
Το ΕΣΥ δεν κατέρρευσε μόνο του.
Το άφησαν να γονατίσει.
Και τώρα προσπαθούν να μας πείσουν ότι η εγκατάλειψη είναι μεταρρύθμιση, η πληρωμή είναι επιλογή και η αναμονή είναι πρόοδος.
Δεν είναι.
Είναι η σταδιακή μετατροπή της Υγείας από κοινωνικό δικαίωμα σε εμπόρευμα.
Και το τίμημα δεν το πληρώνουν οι υπουργοί, οι διοικητές και οι επικοινωνιολόγοι.
Το πληρώνει ο ασθενής.
Πολλές φορές με τις οικονομίες του.
Μερικές φορές με την αξιοπρέπειά του.
Και κάποιες φορές με την ίδια του τη ζωή.
Πηγή στοιχείων και βασικού ρεπορτάζ: «Εφημερίδα των Συντακτών»