Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν σκάνδαλα.
Υπάρχουν συμπτώσεις.
Αν χαθούν εκατομμύρια, είναι μια δημοσιονομική αστοχία.
Αν καθυστερήσει ένα δημόσιο έργο επί χρόνια, είναι μια διοικητική δυσκολία.
Αν προκύψει μια τραγωδία, φταίει ο ανθρώπινος παράγοντας.
Αν προκύψουν ερωτήματα για κρατικές αποφάσεις, φταίει η τοξικότητα.
Αν κάποιος επιμείνει να ζητά απαντήσεις, τότε φταίει ο ίδιος.
Ζούμε στη μοναδική χώρα όπου σχεδόν κανένα μεγάλο ζήτημα δεν φαίνεται να έχει πολιτικό πατέρα. Οι επιτυχίες έχουν πάντα πολλούς ιδιοκτήτες. Οι αποτυχίες εμφανίζονται ξαφνικά… ορφανές.
Όταν τα πράγματα πάνε καλά, οι υπουργοί φωτογραφίζονται μπροστά στις κάμερες.
Όταν πάνε άσχημα, εμφανίζεται ο «άγνωστος υπάλληλος», η «αστοχία της διοίκησης», η «ελλιπής ενημέρωση» ή η «παρεξήγηση».
Η ευθύνη κατεβαίνει πάντα προς τα κάτω.
Ποτέ προς τα πάνω.
Κάθε φορά που ανοίγει μια μεγάλη δημόσια συζήτηση, ακολουθεί σχεδόν το ίδιο έργο.
Πρώτα οι κατηγορηματικές διαψεύσεις.
Μετά οι δηλώσεις ότι «όλα θα διερευνηθούν».
Ύστερα οι εξηγήσεις ότι «η υπόθεση είναι πιο σύνθετη».
Στη συνέχεια οι εξεταστικές επιτροπές.
Και στο τέλος η γνωστή ελληνική κατάληξη: ο χρόνος περνά, η επικαιρότητα αλλάζει και οι πολίτες μένουν με περισσότερα ερωτήματα από όσα είχαν στην αρχή.
Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι άλλο.
Όταν οι υποθέσεις αφορούν απλούς πολίτες, οι μηχανισμοί του κράτους συχνά λειτουργούν με εντυπωσιακή ταχύτητα.
Όταν όμως αγγίζουν την κορυφή της πολιτικής εξουσίας, όλα μοιάζουν να κινούνται μέσα σε ένα πυκνό σύννεφο διαδικασιών, γνωμοδοτήσεων, αρμοδιοτήτων και θεσμικών ερμηνειών.
Ξαφνικά, τα πάντα γίνονται περίπλοκα.
Δεν είναι αυτό που διαβρώνει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
Είναι η αίσθηση ότι η ίδια ζυγαριά δεν χρησιμοποιείται πάντα με τον ίδιο τρόπο.
Κανείς δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση για κανέναν.
Κανείς δεν ζητά καταδίκες χωρίς στοιχεία.
Οι πολίτες ζητούν κάτι πολύ πιο απλό.
Να μη χρειάζεται να αλλάζει το μέτρο της αυστηρότητας ανάλογα με το αξίωμα, την επιρροή ή την πολιτική ισχύ του εκάστοτε πρωταγωνιστή.
Γιατί η Δημοκρατία δεν δοκιμάζεται όταν οι νόμοι εφαρμόζονται στους αδύναμους.
Δοκιμάζεται όταν καλούνται να λογοδοτήσουν οι ισχυροί.
Και αν κάποτε αποδειχθεί ότι όλα όσα απασχόλησαν τη δημόσια ζωή ήταν απλώς μια σειρά από ατυχείς συμπτώσεις, τόσο το καλύτερο.
Αυτό όμως δεν μπορεί να αποτελεί την αφετηρία κάθε συζήτησης.
Πρέπει να είναι το συμπέρασμα μιας πλήρους, ανεξάρτητης και αμερόληπτης διερεύνησης.
Γιατί σε ένα κράτος δικαίου η εμπιστοσύνη δεν ζητείται.
Κερδίζεται.