Η έκρηξη στα καύσιμα σαρώνει στέγαση, μεταφορές και τρόφιμα – Η ακρίβεια δεν είναι πια «παροδική», είναι καθημερινό καθεστώς
Η ακρίβεια επέστρεψε με ορμή και αυτή τη φορά έχει καύσιμο τον Περσικό. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Απρίλιο δείχνουν πληθωρισμό στο 5,4%, από 3,9% τον Μάρτιο, με τον Γενικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή να αυξάνεται σε μηνιαία βάση κατά 1,5%.
Πίσω από τους ψυχρούς αριθμούς υπάρχει μια πολύ συγκεκριμένη πραγματικότητα: βενζίνη, πετρέλαιο, ρεύμα, φυσικό αέριο, ενοίκια, τρόφιμα, μετακινήσεις. Δηλαδή όλα όσα χρειάζεται ένα νοικοκυριό για να ζήσει. Και όλα αυτά ακριβαίνουν ταυτόχρονα.
Η ενέργεια έβαλε φωτιά σε όλη την αγορά
Η εκτίναξη των τιμών στα καύσιμα μετά την ανάφλεξη στον Περσικό Κόλπο πέρασε αμέσως στην πραγματική οικονομία. Το πετρέλαιο κίνησης, η βενζίνη, το φυσικό αέριο και το ηλεκτρικό ρεύμα δεν είναι απλώς προϊόντα. Είναι η βάση πάνω στην οποία κινείται όλη η αγορά.
Όταν ανεβαίνει το καύσιμο, ανεβαίνει το φορτηγό.
Όταν ανεβαίνει το φορτηγό, ανεβαίνει το ράφι.
Όταν ανεβαίνει το ρεύμα, ανεβαίνει η παραγωγή.
Όταν ανεβαίνει η παραγωγή, πληρώνει ο καταναλωτής.
Και στο τέλος, όπως πάντα, ο λογαριασμός φτάνει στο ίδιο σημείο: στο νοικοκυριό.
Στην κατηγορία της στέγασης οι αυξήσεις φτάνουν το 13,8%, με το πετρέλαιο θέρμανσης στο +53,2%, το φυσικό αέριο στο +19,3%, το ηλεκτρικό ρεύμα στο +14% και τα ενοίκια στο +7,6%. Δηλαδή ο πολίτης πληρώνει ακριβότερα και για να μετακινηθεί και για να ζεσταθεί και για να μείνει σε σπίτι.
Οι μεταφορές έγιναν πολυτέλεια
Στις μεταφορές η αύξηση φτάνει το 10%. Το πετρέλαιο κίνησης είναι αυξημένο κατά 32,4%, η βενζίνη κατά 17,1%, ενώ τα αεροπορικά εισιτήρια καταγράφουν άνοδο 18,6%.
Αυτό δεν αφορά μόνο όσους γεμίζουν το ρεζερβουάρ. Αφορά όλη την αλυσίδα. Το κόστος μεταφοράς περνά στα προϊόντα, στις υπηρεσίες, στην καθημερινότητα. Το κάθε λίτρο καυσίμου γίνεται κρυφός φόρος πάνω στο καλάθι του νοικοκυριού.
Η επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης μπορεί να περιόρισε ένα μέρος της ζημιάς, αλλά δεν άλλαξε τη μεγάλη εικόνα. Η αγορά παραμένει πιεσμένη και ο καταναλωτής βλέπει την τσέπη του να αδειάζει πιο γρήγορα από ό,τι γεμίζει.
Τα τρόφιμα συνεχίζουν να πιέζουν το τραπέζι
Οι τιμές των τροφίμων είναι αυξημένες κατά 4,4% σε ετήσια βάση. Το μοσχαρίσιο κρέας βρίσκεται στο +19,2%, το αιγοπρόβειο στο +13,3%, η μαργαρίνη και τα φυτικά λίπη στο +11,6%, τα φρούτα στο +7,5%, τα λαχανικά στο +7,1%, ο καφές στο +7,9% και οι σοκολάτες στο +7%.
Ακόμη κι αν σε μηνιαία βάση καταγράφηκε μικρή μείωση στα τρόφιμα, η ετήσια εικόνα δείχνει το πραγματικό πρόβλημα: οι αυξήσεις έχουν ήδη περάσει στο ράφι και έχουν μείνει εκεί.
Το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους μπορεί να λειτούργησε ως φρένο σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως δεν σβήνει τις προηγούμενες ανατιμήσεις. Ο πολίτης δεν αγοράζει με στατιστικά. Αγοράζει με χρήματα. Και αυτά δεν φτάνουν.
Δεν είναι μόνο ο Περσικός – Είναι και η αδύναμη άμυνα της οικονομίας
Η διεθνής κρίση στα καύσιμα είναι υπαρκτή. Ο πόλεμος στον Περσικό Κόλπο επηρεάζει τις τιμές της ενέργειας, των λιπασμάτων, των μεταφορών και των πρώτων υλών. Όμως το κρίσιμο ερώτημα είναι άλλο: πόσο ανθεκτική είναι μια οικονομία όταν κάθε διεθνής αναταραχή μετατρέπεται αμέσως σε εσωτερικό σοκ ακρίβειας;
Η Ελλάδα μπαίνει ξανά σε κύκλο πιέσεων με ήδη κουρασμένα νοικοκυριά, υψηλά ενοίκια, ακριβή ενέργεια, ακριβές μεταφορές και τρόφιμα που έχουν γίνει πεδίο καθημερινής αγωνίας.
Η ακρίβεια δεν είναι πια έκτακτο γεγονός. Είναι μόνιμος μηχανισμός συμπίεσης εισοδήματος.
Ο πολίτης πληρώνει την κρίση πριν καν του εξηγήσουν τι συμβαίνει
Το πιο σκληρό είναι ότι όλα γίνονται με μια σχεδόν τεχνική ψυχρότητα. Ανακοινώνονται ποσοστά, δείκτες, μέσοι όροι, διεθνείς τιμές, γεωπολιτικές εντάσεις. Όμως πίσω από αυτά υπάρχει η οικογένεια που μειώνει τα ψώνια, ο επαγγελματίας που βλέπει το κόστος να ανεβαίνει, ο ενοικιαστής που πιέζεται, ο οδηγός που μετρά τα λίτρα, ο ηλικιωμένος που σκέφτεται αν θα ανάψει θέρμανση.
Αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο του πληθωρισμού.
Δεν είναι το 5,4% σε έναν πίνακα.
Είναι το άδειο πορτοφόλι πριν τελειώσει ο μήνας.
Ο Περσικός μπορεί να έβαλε τη σπίθα, αλλά η ακρίβεια βρήκε ήδη στρωμένο έδαφος.
Και όταν μια χώρα χρειάζεται κάθε φορά επιδοτήσεις, πλαφόν και προσωρινά μέτρα για να συγκρατήσει τα αυτονόητα, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο διεθνές. Είναι βαθιά εσωτερικό.
Γιατί στο τέλος, ο πληθωρισμός δεν χτυπά όλους το ίδιο.
Άλλοι τον διαβάζουν σε δελτία.
Και άλλοι τον πληρώνουν στο ταμείο.