Υπάρχει ένα παλιό, δοκιμασμένο πολιτικό κόλπο: παίρνεις μια αλήθεια, της φοράς μια ταμπέλα που τη βολεύει και μετά πουλάς το μπέρδεμα ως “τεχνοκρατία”. Κάπως έτσι φτάσαμε στο ελληνικό θέατρο του παραλόγου με την ευλογιά των αιγοπροβάτων: άλλοι ουρλιάζουν ότι «δεν υπάρχει εμβόλιο», άλλοι ότι «υπάρχει και δεν το εγκρίνουν», και στο τέλος—όπως πάντα—το κόστος το πληρώνει ο κτηνοτρόφος, όχι ο υπουργός, όχι ο καθηγητής, όχι ο μηχανισμός.
Ας το πούμε καθαρά, γιατί με τα μισόλογα χάνονται κοπάδια και ζωές:
Εμβόλια για SPPV/GTPV υπάρχουν. Αυτό δεν είναι “άποψη”. Είναι πραγματικότητα στην κτηνιατρική πρακτική διεθνώς.
Αλλά εμβόλιο “ευρωπαϊκό”, δηλαδή αδειοδοτημένο στην ΕΕ, είναι άλλο πράγμα. Και εδώ βρίσκεται η βρωμιά: πάνω στη σκόπιμη σύγχυση στήνεται η γραμμή άμυνας, η μετάθεση ευθύνης και το άλλοθι της ακινησίας.
Το “Είστε ψεύτες!” δεν είναι επιστήμη. Είναι εξουσία.
Όταν κάποιος εμφανίζεται ως ειδικός και φωνάζει σε αγρότες «είστε ψεύτες», δεν κάνει διάλογο. Κάνει επίδειξη ισχύος. Στέλνει μήνυμα: “Σιωπή, εμείς ξέρουμε”. Και ειδικά όταν ο κλάδος καίγεται, αυτή η αλαζονεία δεν είναι απλώς προσβολή· είναι πολιτικό εργαλείο. Γιατί ο στόχος δεν είναι να ενημερωθεί ο παραγωγός. Είναι να πειθαρχήσει.
Και βολεύει διπλά:
- Αν πεις «δεν υπάρχει εμβόλιο», τελείωσε. Δεν συζητάμε λύσεις.
- Αν πεις «υπάρχει, αλλά δεν είναι εγκριμένο εδώ», πάλι τελείωσε. Δεν συζητάμε πολιτικές επιλογές.
Και έτσι, το κράτος μένει “αθώο” ενώ η κτηνοτροφία γίνεται “παράπλευρη απώλεια”.
Το πραγματικό ερώτημα που δεν θέλουν να ακούσεις
Το ζήτημα δεν είναι αν υπάρχει εμβόλιο. Το ζήτημα είναι:
Γιατί η ΕΕ (και κατ’ επέκταση τα κράτη-μέλη) αποφεύγουν τον εμβολιασμό ως βασική γραμμή άμυνας;
Γιατί ο εμβολιασμός δεν είναι μόνο “υγεία ζώων”. Είναι και καθεστώς εμπορίου, πιστοποιήσεις, εξαγωγές, “status” χώρας, περιορισμοί μετακινήσεων και προϊόντων. Με άλλα λόγια: μπορεί να σώσεις κοπάδια, αλλά να ανοίξεις δύσκολες συζητήσεις για το πώς εμπορεύεσαι, τι δηλώνεις, τι ελέγχεις και πόσο οργανωμένο είναι το σύστημα ιχνηλασιμότητας.
Και εδώ είναι το κεντρικό ελληνικό δράμα:
Η Ελλάδα δεν θέλει ποτέ δύσκολες συζητήσεις. Θέλει μόνο εύκολες φωτογραφίες.
Και οι εύκολες φωτογραφίες γράφουν “αποζημιώσεις”, “μέτρα”, “επιτροπές”, “σχέδιο”. Όχι “ριζική αναδιάρθρωση κτηνιατρικών υπηρεσιών”, “έλεγχοι”, “διαφάνεια”, “συγκρούσεις με συμφέροντα”.
Η υποκρισία με το “κορωνοεμβόλιο” και η πραγματική ομοιότητα
Ναι, πολλοί πολίτες ένιωσαν ότι στον COVID η πολιτική εξουσία έσπρωξε αποφάσεις με ρυθμούς που δεν είχαν ξαναδεί. Όμως η ουσία της αγανάκτησης δεν είναι η επιστημονική διαδικασία—είναι η ανισορροπία:
- Όταν θέλουν, το σύστημα τρέχει.
- Όταν δεν θέλουν, το σύστημα “δεν γίνεται”, “δεν επιτρέπεται”, “δεν προβλέπεται”, “θα το δούμε”.
Αυτό είναι που εξοργίζει τον κτηνοτρόφο. Όχι το αν μια έγκριση ήταν “γρήγορη”. Αλλά το ότι ο αγροτικός κόσμος αντιμετωπίζεται πάντα ως τελευταία προτεραιότητα. Σαν να είναι μόνιμα “αναλώσιμος” για να μη χαλάσει η βιτρίνα.
Και κάπου εδώ μπαίνουν οι επιδοτήσεις-μαϊμού: το δηλητήριο της ατιμωρησίας
Σε μια χώρα που έχει ανεχθεί—για χρόνια—στρεβλώσεις, “μαϊμού” δηλώσεις, πελατειακά δίκτυα και επιδοτήσεις που μυρίζουν πολιτική προστασία, ο κτηνοτρόφος δεν ακούει απλώς “τεχνικές λεπτομέρειες”. Ακούει:
“Για εσάς υπάρχουν κανόνες. Για τους ημέτερους υπάρχουν εξαιρέσεις.”
Και όταν ο άλλος σου λέει «δεν μπορούμε να βγάλουμε άκρη με τους Κρητικούς», αυτό δεν είναι ατάκα. Είναι ομολογία κράτους που παραδέχεται πως υπάρχουν ομάδες πάνω από την εφαρμογή κανόνων. Δηλαδή: αδυναμία ή συνενοχή. Και στις δύο περιπτώσεις, ο λογαριασμός έρχεται στον “ανώνυμο” παραγωγό, όχι στον ισχυρό.
Τι θα ήταν στοιχειώδης σοβαρότητα
Αν υπήρχε στοιχειώδης σοβαρότητα, θα είχαμε ήδη:
- Καθαρή δημόσια τοποθέτηση: “Υπάρχει διεθνές εμβόλιο, δεν υπάρχει αδειοδοτημένο στην ΕΕ—εξετάζουμε/δεν εξετάζουμε κατ’ εξαίρεση χρήση, με αυτούς τους όρους”.
- Δημοσιοποίηση εισηγήσεων: ποιος εισηγήθηκε τι, με ποια δεδομένα, με ποια ανάλυση κόστους-οφέλους.
- Σχέδιο κτηνιατρικής επάρκειας: πόσοι κτηνίατροι πεδίου, ποιοι έλεγχοι, ποια ιχνηλασιμότητα, ποια διαχείριση κρίσης.
- Λογοδοσία: όχι “επιτροπές” που θάβουν, αλλά ονοματεπώνυμα, χρονοδιαγράμματα, αποφάσεις.
Αντ’ αυτού, έχουμε το ελληνικό “μοντέλο”:
- φωνές, ύβρεις, ατάκες,
- πολιτική κάλυψη,
- και στη μέση ένας κλάδος που διαλύεται και μετά τον θυμούνται μόνο σε πανηγύρια και προεκλογικές περιοδείες.
Το συμπέρασμα που πονάει
Δεν είναι ότι “δεν υπάρχει εμβόλιο”.
Είναι ότι δεν υπάρχει πολιτική βούληση να μπεις στο κόστος της αλήθειας: να παραδεχτείς αδυναμίες, να συγκρουστείς με συμφέροντα, να οργανώσεις κράτος, να εφαρμόσεις κανόνες παντού, χωρίς “εξαιρέσεις” και “δεν μπορούμε να βγάλουμε άκρη”.
Και όσο η κτηνοτροφία αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα επικοινωνίας—αντί ως πυλώνας επιβίωσης—τόσο θα ακούμε “δεν γίνεται”. Μέχρι να “μην γίνεται” πια ούτε να παράγεις, ούτε να ζεις από αυτό.
Αυτό δεν είναι τεχνοκρατία.
Είναι πολιτική επιλογή. Και κάποιος πρέπει να την υπογράφει, όχι να κρύβεται πίσω από επιτρόπους, καθηγητές και γραφειοκρατικά παραθυράκια.