Η ανακοίνωση μιλά για «πολλαπλά δείγματα» κοντά στις βλάβες αποχέτευσης, αλλά δεν δημοσιεύει σημεία, τιμές, εργαστήριο και πλήρη δελτία αποτελεσμάτων – Οι διαδοχικές αστοχίες και η αναφερόμενη συνδρομή του φορέα που πλέον προβλέπεται να απορροφήσει τη ΔΕΥΑΧ δημιουργούν πρόσθετα πολιτικά ερωτήματα
Ο Δήμος Χαλκιδέων ανακοίνωσε ότι στις 14 Αυγούστου πραγματοποιήθηκαν δειγματοληψίες σε σημεία της Παραλίας Χαλκίδας, κοντά στις διαδοχικές βλάβες των αγωγών αποχέτευσης, και ότι από τις αναλύσεις «δεν προέκυψε καμία υπέρβαση των μικροβιολογικών παραμέτρων».
Αυτή είναι ασφαλώς μια θετική διαβεβαίωση. Δεν είναι, όμως, ακόμη πλήρης ενημέρωση.
Γιατί μαζί με την επίσημη ανακοίνωση του Δήμου Χαλκιδέων δεν δημοσιοποιήθηκε ούτε ένα δελτίο εργαστηριακής ανάλυσης.
Δεν αναφέρεται πόσα ακριβώς δείγματα ελήφθησαν, από ποια σημεία, ποια ώρα, ποιος έκανε τη δειγματοληψία, ποιο εργαστήριο πραγματοποίησε τον έλεγχο και ποιες ήταν οι αριθμητικές τιμές των μικροβιολογικών παραμέτρων.
Ο Δήμος ζητά, ουσιαστικά, από τους κατοίκους να αρκεστούν στη φράση «δεν υπάρχει υπέρβαση».
Όταν, όμως, το ζήτημα αφορά λύματα, θάλασσα και δημόσια υγεία, η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με μια γενική διατύπωση. Χτίζεται με τα ίδια τα αποτελέσματα.
Δεν λέει ότι ελέγχθηκαν όλες οι παραλίες
Χρειάζεται εδώ μία κρίσιμη διευκρίνιση.
Η ανακοίνωση δεν αναφέρει ότι ελήφθησαν δείγματα από όλες τις παραλίες του Δήμου Χαλκιδέων. Αναφέρει «πολλαπλά δείγματα» σε σημεία της Παραλίας Χαλκίδας, πλησίον των βλαβών.
Επομένως, από το κείμενο δεν προκύπτει ούτε το εύρος της περιοχής που ελέγχθηκε ούτε αν καλύφθηκαν οργανωμένες ή πολυσύχναστες ακτές κολύμβησης. Δεν προκύπτει επίσης αν πραγματοποιήθηκαν επαναληπτικές μετρήσεις μετά τις πρώτες αναλύσεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα νερά είναι ακατάλληλα. Δεν υπάρχει δημοσιευμένο στοιχείο που να επιτρέπει ένα τέτοιο συμπέρασμα.
Σημαίνει, όμως, ότι ο πολίτης δεν μπορεί να ελέγξει το συμπέρασμα του Δήμου, επειδή δεν έχει μπροστά του τα δεδομένα πάνω στα οποία αυτό στηρίζεται.
Οι αριθμοί πρέπει να δοθούν στη δημοσιότητα
Μια στοιχειώδης και ολοκληρωμένη ενημέρωση θα έπρεπε να περιλαμβάνει:
- Τον ακριβή αριθμό των δειγμάτων.
- Τα σημεία και την ώρα κάθε δειγματοληψίας.
- Την υπηρεσία ή τον φορέα που έλαβε τα δείγματα.
- Το εργαστήριο που πραγματοποίησε τις αναλύσεις.
- Τις παραμέτρους που εξετάστηκαν.
- Τις πραγματικές τιμές και τα αντίστοιχα επιτρεπόμενα όρια.
- Το πλήρες, υπογεγραμμένο δελτίο εργαστηριακών αποτελεσμάτων.
- Τα αποτελέσματα των δειγματοληψιών της Διεύθυνσης Υγιεινής, όταν ολοκληρωθούν.
Για τα παράκτια ύδατα κολύμβησης, οι βασικοί μικροβιολογικοί δείκτες του θεσμικού πλαισίου είναι το Escherichia coli και οι εντερόκοκκοι. Η γενική αναφορά σε «μικροβιολογικές παραμέτρους» δεν επιτρέπει στον πολίτη να γνωρίζει ποιες ακριβώς εξετάστηκαν και με ποιο αποτέλεσμα.
Επιπλέον, μια δειγματοληψία αποτυπώνει την κατάσταση στο συγκεκριμένο σημείο και στον συγκεκριμένο χρόνο λήψης. Δεν πιστοποιεί αυτομάτως ολόκληρη την ακτογραμμή ούτε απαντά από μόνη της στο τι συνέβαινε πριν ή μετά τη λήψη του δείγματος.
Τέσσερις βλάβες και έργα που ακόμη δεν έχουν κλείσει
Στην ίδια ανακοίνωση, ο Δήμος Χαλκιδέων αναγνωρίζει ότι το τελευταίο διάστημα σημειώθηκαν τέσσερις διαδοχικές βλάβες σε αγωγούς αποχέτευσης κεντρικών οδών.
Στη συμβολή Βενιζέλου και Φαρμακίδου αντικαταστάθηκαν δύο καταθλιπτικοί αγωγοί μήκους 60 μέτρων, με την ασφαλτόστρωση και την πλήρη απόδοση της λεωφόρου στην κυκλοφορία να εκκρεμούν.
Στην Τζιαρντίνι αντικαταστάθηκαν 22 μέτρα βαρυτικού αγωγού Φ400, ενώ στη Φαρμακίδου, στο ύψος της Λυκόφρωνος, επισκευάστηκαν δύο βλάβες και βρίσκεται σε εξέλιξη η πλήρης αντικατάσταση δύο αγωγών συνολικού μήκους 35 μέτρων, με εκτιμώμενη ολοκλήρωση έως το τέλος Αυγούστου.
Ο Δήμος αναφέρει ακόμη ότι είχε ήδη μελετηθεί και δημοπρατηθεί ευρύτερο έργο αντικατάστασης αγωγών στις οδούς Τζιαρντίνι, Βουδούρη και Φαρμακίδου, το οποίο παραμένει σε διαγωνιστική διαδικασία.
Η πληροφορία αυτή γεννά ένα επιπλέον εύλογο ερώτημα: αφού τα επίμαχα τμήματα είχαν ήδη εντοπιστεί και ενταχθεί σε σχεδιασμό αντικατάστασης, ποια ήταν η τεχνική τους κατάσταση, πότε διαπιστώθηκε η ανάγκη παρέμβασης και γιατί οι αντικαταστάσεις δεν είχαν προηγηθεί των διαδοχικών βλαβών;
Η συνδρομή της ΕΥΔΑΠ δεν είναι πολιτικά αδιάφορη
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η αναφερόμενη συνδρομή της ΕΥΔΑΠ προς τη ΔΕΥΑΧ για την αντιμετώπιση των προβλημάτων.
Αν η ΕΥΔΑΠ προσέφερε προσωπικό, τεχνικά μέσα ή τεχνογνωσία, η επιχειρησιακή βοήθεια σε μια κρίσιμη βλάβη είναι ασφαλώς θετική. Οι δημόσιοι φορείς οφείλουν να συνεργάζονται όταν κινδυνεύουν η δημόσια υγεία, το περιβάλλον και η λειτουργία μιας ολόκληρης πόλης.
Το πολιτικό ζήτημα βρίσκεται στο τάιμινγκ και στο θεσμικό πλαίσιο.
Με τον Ν. 5325/2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 122 της 31ης Ιουλίου 2026, η αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ επεκτείνεται και στην Εύβοια. Προβλέπεται απορρόφηση των φορέων ύδρευσης και αποχέτευσης, μεταφορά ενεργητικού και παθητικού κατόπιν αποτίμησης και ολοκλήρωση της διαδικασίας μέσα στο προβλεπόμενο μεταβατικό διάστημα.
Η ΕΥΔΑΠ, επομένως, δεν είναι ένας τυχαίος εξωτερικός φορέας που πέρασε απλώς για να βοηθήσει. Είναι ο οργανισμός που, βάσει του νέου νόμου, προορίζεται να αναλάβει τις υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης στην περιοχή.
Ο όρος «αγοραστής» αποδίδει πολιτικά το αποτέλεσμα, όχι με ακρίβεια τον νομικό μηχανισμό. Δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη εμπορική αγορά. Πρόκειται για θεσμοθετημένη απορρόφηση και μεταφορά λειτουργιών, περιουσίας, υποχρεώσεων και αρμοδιοτήτων.
Η συνδρομή της ΕΥΔΑΠ δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι οι βλάβες αφέθηκαν σκόπιμα να εξελιχθούν ούτε ότι στήθηκε κάποιο σχέδιο απαξίωσης της ΔΕΥΑΧ. Ένας τέτοιος ισχυρισμός θα ήταν αυθαίρετος χωρίς στοιχεία.
Δημιουργεί, όμως, ένα απολύτως νόμιμο πολιτικό ερώτημα: παρακολουθούμε μια απλή έκτακτη συνεργασία ή τα πρώτα πρακτικά βήματα της μετάβασης στη νέα εποχή;
Γι’ αυτό πρέπει να δημοσιοποιηθεί και το συγκεκριμένο σκέλος:
- Ποιος ζήτησε τη συνδρομή της ΕΥΔΑΠ;
- Πότε υποβλήθηκε το αίτημα;
- Τι προσωπικό, εξοπλισμός ή τεχνογνωσία διατέθηκαν;
- Ποιος είχε την τεχνική ευθύνη των παρεμβάσεων;
- Υπήρξε οικονομικό κόστος ή σχετική διοικητική συμφωνία;
- Συνδέεται η συνεργασία με την εφαρμογή του νέου νόμου και την επικείμενη απορρόφηση;
Οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν αν η ΔΕΥΑΧ εξακολουθεί να λειτουργεί ως πλήρως αυτόνομη δημοτική επιχείρηση ή αν έχει ήδη αρχίσει, έστω άτυπα, η επιχειρησιακή μετάβαση προς την ΕΥΔΑΠ.
Η ειρωνεία των πολιτών δείχνει έλλειμμα εμπιστοσύνης
Κάτω από την ανακοίνωση, οι αντιδράσεις των πολιτών είναι έντονες και συχνά σαρκαστικές.
Ο Κλεάνθης Πρατσόλης πρότεινε να κολυμπήσουν πρώτα οι εκλεγμένοι του Δήμου και της Περιφέρειας κοντά στα επίμαχα σημεία και στη συνέχεια οι πολίτες «για σιγουριά».
Ο Γιάννης Μασούρης σχολίασε ειρωνικά ότι, αν εξεταστεί καλά το νερό, μπορεί να αποδειχθεί κατάλληλο ακόμη και για οικιακή χρήση, ενώ άλλος πολίτης απέδωσε την καθυστερημένη ενημέρωση στις διακοπές. Ο Γιάννης Πολλάλης σημείωσε ότι χρειάστηκε να αναδείξει το θέμα η αντιπολίτευση για να υπάρξει ανακοίνωση.
Τα σχόλια αυτά δεν αποτελούν επιστημονική απόδειξη ρύπανσης. Αποτελούν, όμως, σαφή ένδειξη ότι ένα μέρος της τοπικής κοινωνίας δεν θεωρεί επαρκή τη μέχρι τώρα ενημέρωση.
Και η απάντηση σε αυτή τη δυσπιστία δεν μπορεί να είναι άλλη μία γενική διαβεβαίωση.
Να αναρτηθούν τα έγγραφα, όχι μόνο το συμπέρασμα
Το επίσημο εθνικό πρόγραμμα παρακολούθησης των ακτών δημοσιοποιεί στοιχεία δειγματοληψιών και αξιολόγησης της ποιότητας των υδάτων. Οι έκτακτοι έλεγχοι που έγιναν μετά τις βλάβες είναι διαφορετική διαδικασία, αλλά δεν υπάρχει κανένας ουσιαστικός λόγος τα σχετικά δελτία αναλύσεων να παραμένουν αόρατα από τους πολίτες.
Ο Δήμος Χαλκιδέων και η ΔΕΥΑΧ μπορούν να κλείσουν άμεσα τη συζήτηση: να αναρτήσουν αυτούσια τα αποτελέσματα, με όλα τα σημεία, τις ημερομηνίες, τις τιμές και τις υπογραφές.
Και όταν ολοκληρωθούν οι έλεγχοι της Διεύθυνσης Υγιεινής της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας, να δημοσιοποιηθούν και εκείνοι χωρίς καθυστέρηση.
Αν οι μετρήσεις είναι εντός των ορίων, η δημοσίευσή τους θα ενισχύσει την αξιοπιστία της ενημέρωσης και θα καθησυχάσει τους πολίτες.
Και, δυστυχώς, σε λίγο καιρό μπορεί να τα ξαναπούμε.
Γιατί όταν ένα γερασμένο δίκτυο αντιμετωπίζεται με αποσπασματικές επισκευές, κλείνει μία βλάβη και δύο επόμενες περιμένουν να «σκάσουν» λίγο παρακάτω.
Δεν αρκεί να αντικαθίστανται κάθε φορά μερικές δεκάδες μέτρα αγωγού, αφού πρώτα πλημμυρίσει ο δρόμος, διακοπεί η κυκλοφορία και δημιουργηθεί ανησυχία για τη θάλασσα.
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η ΔΕΥΑΧ ή αύριο η ΕΥΔΑΠ θα προλάβουν την επόμενη διαρροή με συνεργεία, αντλίες και ανακοινώσεις.
Είναι αν υπάρχει συνολικό, δημοσιοποιημένο σχέδιο αντικατάστασης των προβληματικών αγωγών, με χαρτογράφηση του δικτύου, σαφές χρονοδιάγραμμα, προτεραιότητες, προϋπολογισμό και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.
Διαφορετικά, κάθε «αποκατάσταση» θα είναι απλώς η μικρή ανάσα πριν από την επόμενη βλάβη. Και κάθε νέα βλάβη θα προσφέρεται ως επιχείρημα ότι η δημοτική επιχείρηση δεν μπορεί να διαχειριστεί μόνη της το δίκτυο και χρειάζεται τον μεγάλο κεντρικό πάροχο.
Αυτό είναι που οφείλουν να εξηγήσουν καθαρά ο Δήμος Χαλκιδέων και η διοίκηση της ΔΕΥΑΧ: ενισχύουν πραγματικά τη δημοτική επιχείρηση ή διαχειρίζονται απλώς τις τελευταίες της βλάβες μέχρι να παραδοθούν το δίκτυο και οι αρμοδιότητές της;
Μέχρι τότε, δύο ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα:
Αφού υπάρχουν οι αναλύσεις και δεν δείχνουν καμία υπέρβαση, γιατί δεν τις βλέπουμε; Και αφού η ΕΥΔΑΠ βρίσκεται ήδη δίπλα στη ΔΕΥΑΧ, έχει αρχίσει στην πράξη η απορρόφηση πριν ολοκληρωθεί επίσημα η μετάβαση;