Η επίθεση ΗΠΑ–Ισραήλ στο Ιράν δεν είναι «ένα ακόμη επεισόδιο». Είναι πολιτική πράξη που τραυματίζει τον πυρήνα της διεθνούς τάξης: την απαγόρευση χρήσης βίας και τον σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας.
Και εδώ βρίσκεται η ελληνική παγίδα: αν ο κανόνας γίνει «όποιος έχει ισχύ χτυπά όπου θέλει», τότε ο αναθεωρητισμός στη γειτονιά μας αποκτά έτοιμο λεξιλόγιο και προηγούμενο.
«Διπλά παράνομη»: τι στέκει και τι θέλει πιο σφιχτή διατύπωση
- Στέκει καθαρά: παραβίαση συνόρων/εδαφικής ακεραιότητας, άρα σύγκρουση με τον βασικό κανόνα του Χάρτη του ΟΗΕ περί απαγόρευσης χρήσης βίας.
- Θέλει πιο ακριβή γλώσσα: το σκέλος περί «εθιμικού δικαίου επειδή υπήρχαν διαπραγματεύσεις». Δεν υπάρχει “αυτόματος” νομικός κανόνας που να καθιστά την επίθεση παράνομη επειδή συνομιλούσαν. Αυτό όμως είναι πολιτικά/διπλωματικά καταλυτικό: διαλύει εμπιστοσύνη, ακυρώνει κανάλια αποκλιμάκωσης, ρίχνει το κόστος της προδοσίας στο μηδέν.
- «Δεν είναι μόνο θέμα νόμου· είναι θέμα κανόνα επιβίωσης. Αν οι συνομιλίες γίνουν παγίδα, το σύστημα σπρώχνεται μόνιμα προς πόλεμο».
Ηθική καθαρότητα: με τον λαό του Ιράν, όχι με τους βομβαρδιστές, ούτε με τους μουλάδες
Εδώ είναι η πιο ισχυρή σου γραμμή:
- Το ιρανικό καθεστώς είναι αυταρχικό, κατασταλτικό, θεοκρατικό.
- Η αντίθεση σε αυτό δεν μετατρέπεται σε επιταγή να χειροκροτήσεις ξένη επίθεση.
- Η αντίθεση στον πόλεμο δεν μετατρέπεται σε λευκή επιταγή στους μουλάδες.
Υπερασπίζομαι το Διεθνές Δίκαιο και τους ανθρώπους που αγωνίζονται για ελευθερία — όχι τους δυνάστες τους, ούτε τους “σωτήρες” με πυραύλους.
Το ελληνικό συμφέρον: ο κανόνας που ραγίζει στο Ιράν, σπάει στο Αιγαίο
Από τη σκοπιά των εθνικών μας συμφερόντων, το χειρότερο δεν είναι μόνο το «σήμερα». Είναι το «αύριο»:
- Όταν η ισχύς νικά τον κανόνα της κυριαρχίας, ο αναθεωρητισμός παίρνει θάρρος.
- Όταν η παραβίαση συνόρων βαφτίζεται «αναγκαία», η έννοια της αναγκαιότητας γίνεται λάστιχο.
- Όταν νομιμοποιούνται “ad hoc” συμμαχίες προθύμων, η συλλογική ασφάλεια γίνεται σκηνικό, όχι μηχανισμός.
Δεν έχεις την πολυτέλεια να χειροκροτάς το προηγούμενο που θα επικαλεστεί αύριο ο αντίπαλός σου.
«Ληστρική ηγεμονία»: το μοτίβο που περιγράφεις, χωρίς εύκολες υπερβολές
Η δική σου ανάλυση δένει σε τρία επίπεδα — κράτα τη «σφιχτή» για να μην τρυπήσει:
- Πρώτες ύλες/ενέργεια/διάδρομοι: έλεγχος χώρων που δίνουν πρόσβαση, βάθος και μοχλούς πίεσης.
- Ανταγωνισμός με Κίνα: όχι ως “σενάριο συνωμοσίας”, αλλά ως στρατηγική αποσύνδεσης αντιπάλου από φθηνούς πόρους και κρίσιμες αγορές.
- Ασφάλεια/φοβίες συμμάχων: το Ισραήλ ως αιχμή και ορισμένα αραβικά καθεστώτα ως πολλαπλασιαστές φόβου, όχι κατ’ ανάγκην ισότιμοι σχεδιαστές.
- Προ των πληγμάτων: διαχείριση κρίσης με ρητορική κλιμάκωσης, παράλληλα με διερευνητικές διπλωματικές διεξόδους.
- Το πλήγμα: στρατιωτική επιλογή που υπερκαθορίζει τη διπλωματία και μετατρέπει το “τραπέζι” σε προσχήματα.
- Μετά: κίνδυνος αλυσιδωτής κλιμάκωσης στην περιοχή, ανατιμήσεων/αστάθειας, και κυρίως: κανονικοποίηση της ιδέας ότι η βία είναι θεμιτό εργαλείο “τακτοποίησης”.
- Δεν υπάρχει “ηθικός βομβαρδισμός” όταν διαλύεις τον κανόνα που προστατεύει όλους.
- Όποιος πανηγυρίζει για παραβίαση συνόρων επειδή “ο στόχος είναι κακός”, αύριο θα παρακαλά να υπάρχουν σύνορα να τον σώσουν.
- Το δίλημμα δεν είναι “Τραμπ ή μουλάδες”. Είναι: Διεθνές Δίκαιο + λαοί — ή ζούγκλα ισχύος.
Οι προοδευτικές δυνάμεις στην Ελλάδα οφείλουν να μιλούν διεθνή πολιτική χωρίς να γίνονται ουρά κανενός στρατοπέδου. Να χτίσουν θέση που να στέκει: πολυδιάστατη διπλωματία, ικανότητα διαμεσολάβησης, σοβαρότητα, και πάνω απ’ όλα προσήλωση στον κανόνα που κρατά μικρότερες χώρες όρθιες. Γιατί η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να ζει σε κόσμο όπου το δίκαιο είναι “πρόταση” και η ισχύς “τελική απόφαση”.