Από μια κοινή εξαγγελία που υποσχέθηκε «νέο ξεκίνημα», σε τρεις διαφορετικές διαδρομές – και σε ένα σύστημα που μοιάζει να ανταμείβει τη μεταγραφή περισσότερο από τη συνέπεια.
Πριν από εννέα χρόνια, τρία πρόσωπα ανακοίνωναν την «Ώρα Αποφάσεων» ως αφετηρία ενός νέου πολιτικού φορέα. Το κόμμα δεν γεννήθηκε ποτέ. Κι όμως, η ιστορία του έμεινε. Όχι ως πολιτική πρόταση – αλλά ως σύμπτωμα: ένα πολιτικό περιβάλλον όπου οι πρωτοβουλίες συχνά λειτουργούν σαν «ενδιάμεσοι σταθμοί» και όχι σαν συλλογικά σχέδια με ρίζες, κανόνες και διάρκεια.
1) Τότε: τίτλος υπήρχε – σώμα δεν χτίστηκε
Η «Ώρα Αποφάσεων» εμφανίστηκε ως υπόσχεση υπέρβασης της φθοράς, ως απάντηση στην κρίση εκπροσώπησης και ως κάλεσμα για κάτι «σοβαρότερο». Όμως ένα κόμμα δεν είναι λογότυπο. Δεν είναι ούτε συνέντευξη Τύπου, ούτε ένα σύνθημα που ακούγεται καλά.
Κόμμα σημαίνει:
- οργάνωση,
- μέλη,
- διαδικασίες,
- πρόγραμμα με δεσμεύσεις,
- εσωτερική δημοκρατία,
- λογοδοσία.
Χωρίς αυτά, το “εγχείρημα” μένει επικοινωνία. Και η επικοινωνία, όταν δεν βρίσκει θεσμικό έδαφος, γίνεται γρήγορα ανακοινωθέν και μετά… σιωπή.
2) Σήμερα: τρεις πορείες, ένα κοινό πολιτικό μήνυμα
Το πολιτικά αποκαλυπτικό δεν είναι ότι οι άνθρωποι ακολούθησαν διαφορετικούς δρόμους. Αυτό μπορεί να συμβεί. Το αποκαλυπτικό είναι ότι το “διαφορετικοί δρόμοι” στην Ελλάδα μοιάζει συχνά με μεταγραφή, όχι με πολιτική συνέπεια.
- Ο ένας βρέθηκε σε κυβερνητικό ρόλο στον χώρο που τότε υποτίθεται ότι θα «αντιμετώπιζε».
- Ο άλλος πέρασε από διαφορετικές κομματικές ταυτότητες και σήμερα ακούγεται ξανά σε σενάρια νέας πολιτικής στέγης.
- Η τρίτη επέστρεψε στο κομματικό σπίτι απ’ όπου είχε απομακρυνθεί, διεκδικώντας πρωταγωνιστικό ρόλο.
Δεν χρειάζεται να κρίνεις χαρακτήρες. Αρκεί να δεις το μοτίβο: η πολιτική ως διαδρομή ατόμων, όχι ως δέσμευση συλλογικού έργου.
3) Το πρόβλημα δεν είναι τα πρόσωπα. Είναι το μοντέλο.
Λες κάτι απολύτως ουσιαστικό: για να προκόψει η Ελλάδα χρειάζεται αξιόπιστο πολιτικό σύστημα. Και αυτό δεν χτίζεται με «πολιτικά σούρτα-φέρτα».
Χτίζεται με:
- κόμματα συλλογικά, όχι προσωποπαγή,
- καθαρό πρόγραμμα (όχι γενικόλογα),
- κανόνες εσωτερικής δημοκρατίας,
- κουλτούρα διαλόγου και συνεργασίας,
- εκλογικό σύστημα που δεν παράγει τεχνητές αυτοδυναμίες και κλειστά κάστρα, αλλά υποχρεώνει σε συναινέσεις.
Η Ευρώπη, με όλα της τα προβλήματα, έχει μάθει κάτι: η σταθερότητα δεν έρχεται από τον «μεσσία», έρχεται από θεσμούς, προγραμματικές συμφωνίες και συμμαχίες. Εδώ, συχνά, ζητάμε να σωθούμε από πρόσωπα – και μετά απορούμε γιατί το σύστημα μένει ίδιο.
Κουτί: Ερωτήματα (που πρέπει να προηγούνται κάθε «νέας κίνησης»)
- Ποιο είναι το πρόγραμμα, γραμμένο και δεσμευτικό;
- Ποιος αποφασίζει; Πόσο ανοιχτή είναι η διαδικασία;
- Πώς εξασφαλίζεται ότι δεν θα γίνει «κόμμα-σφραγίδα» γύρω από έναν κύκλο;
- Ποια είναι η θέση για συνεργασίες και θεσμικές αλλαγές;
- Και το βασικό: τι εγγυάται ότι αυτή τη φορά δεν θα είναι άλλη μία “Ώρα” που θα τελειώσει πριν καν αρχίσει;
Κάθε φορά που μια “νέα αρχή” καταλήγει σε προσωπικές μετακινήσεις, η κοινωνία δεν γίνεται πιο ώριμη – γίνεται πιο κυνική. Και ο κυνισμός είναι το λίπασμα του χειρότερου πολιτικού φαινομένου: της απαξίωσης των πάντων και της παράδοσης της χώρας στο «όλοι ίδιοι είναι».
Αν θέλουμε να αλλάξει η Ελλάδα, πρέπει να αλλάξει ο τρόπος που χτίζονται οι πολιτικές δυνάμεις: με κανόνες, συλλογικότητα, πρόγραμμα και λογοδοσία. Όλα τα άλλα είναι απλώς μεταγραφές – και οι μεταγραφές δεν είναι πολιτική. Είναι ένδειξη ότι το σύστημα συνεχίζει να παίζει με τους ίδιους όρους, σε βάρος της αξιοπιστίας του.