A. 14,1 δισ. € έλλειμμα το 2025: η χώρα ξαναμπαίνει στο «ζούμε με δανεικά» — και κάνουν ότι δεν βλέπουν
B. Δεν είναι “στατιστικό”: είναι ο μετρητής της επόμενης χρεοκοπίας — 16,9 δισ. (2024), 14,1 δισ. (2025)
Όταν μια χώρα γράφει διψήφια δισεκατομμύρια έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών δύο χρονιές στη σειρά, δεν “συζητάμε οικονομικά”. Μετράμε εξάρτηση. Μετράμε πόσα παίρνουμε απέξω για να ζήσουμε όπως ζούμε.
Και το πιο τοξικό; Στην Ελλάδα το έλλειμμα αντιμετωπίζεται σαν φόντο. Σαν “καιρός”. Ενώ είναι ο λογαριασμός που κάποια στιγμή έρχεται: όχι με ρητορική, αλλά με επιτόκια, στενότητα, κόψιμο ρευστότητας και κοινωνική έκρηξη.
Τι σημαίνει με απλά ελληνικά (και χωρίς να κρυβόμαστε)
Έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών = αγοράζουμε/πληρώνουμε προς το εξωτερικό περισσότερα απ’ όσα φέρνουμε.
Το κενό (14,1 δισ. το 2025 – 16,9 δισ. το 2024) καλύπτεται με έναν από τρεις τρόπους:
- Δανεικά
- Πώληση περιουσίας / assets
- Εξάρτηση από εισροές που δεν ελέγχουμε
Δηλαδή: ζούμε πάνω από την παραγωγική μας ικανότητα — με εξωτερική “ένεση”.
Και όποιος νομίζει ότι αυτό “κρατάει για πάντα”, δεν είναι αισιόδοξος. Είναι ανεύθυνος.
Γιατί μας έσκασε στα μούτρα και θα ξανασκάσει (ίδιο έργο)
Η προηγούμενη “διόρθωση” δεν ήταν ανάπτυξη. Ήταν πνίξιμο ζήτησης:
- κόβεις εισόδημα → κόβεις κατανάλωση → πέφτουν εισαγωγές → φαίνεται “βελτίωση”
Αυτό λέγεται “λύση”; Όχι. Λέγεται εσωτερική υποτίμηση: ύφεση, λουκέτα, χρέη, κόκκινα δάνεια, αποδιάρθρωση.
Αν το μόνο που ξέρει το σύστημα είναι να “ισορροπεί” με πόνο, τότε δεν έχεις οικονομική στρατηγική. Έχεις μηχανισμό κρίσης που περιμένει την επόμενη αφορμή.
Το ψέμα που μας κοιμίζει: «έχουμε τουρισμό»
Ναι, οι υπηρεσίες μπορούν να ρίχνουν λίγο νερό στη φωτιά.
Αλλά όταν το εμπορικό/αγαθά είναι μόνιμα τρύπια (ενέργεια, ενδιάμεσα, τρόφιμα, βιομηχανικά), τότε ο τουρισμός είναι:
- παυσίπονο, όχι θεραπεία
- και μάλιστα ευάλωτο παυσίπονο: ένα γεωπολιτικό/τιμές/εισόδημα Ευρώπης αρκεί και αλλάζει όλο το σκηνικό.
Κι εμείς μιλάμε για “success story” ενώ ο βασικός δείκτης εξωτερικής ισορροπίας λέει: κόκκινο.
Το πραγματικό έγκλημα: κράτος που σαμποτάρει την παραγωγή
Η “λύση” είναι αυτονόητη: επενδύσεις στην εγχώρια παραγωγή + υποκατάσταση εισαγωγών + εξαγωγές με αξία/ετικέτα.
Αλλά εδώ το κράτος κάνει το αντίθετο:
- γραφειοκρατία που τρώει χρόνο/χρήμα
- φορολογία που στραγγαλίζει ρευστότητα
- αντιμετώπιση παραγωγού ως “ύποπτου”
- και ένα περιβάλλον που επιβραβεύει το “αρπάζω”, όχι το “χτίζω”
Παράδειγμα ελαιολάδου (η ντροπή σε εικόνα):
Εμείς παράγουμε κορυφαία πρώτη ύλη, αλλά αφήνουμε άλλους να την παίρνουν χύμα, να τη βαφτίζουν “δική τους”, και να κερδίζουν την υπεραξία.
Και αντί να υπάρχει εθνική στρατηγική, φορτώνουμε στον παραγωγό χαρτιά, μητρώα, διαδικασίες και προκαταβολές φόρου που του κόβουν τα πόδια.
Συμπέρασμα: η χώρα δεν χάνει από “μοίρα”. Χάνει από διοικητικό σαμποτάζ.
Mini Timeline
- Σήμερα: επίμονο έλλειμμα (16,9 → 14,1 δισ.)
- Αύριο: εξάρτηση χρηματοδότησης / “όσο μας δανείζουν”
- Μεθαύριο: σοκ (ενέργεια/επιτόκια/γεωπολιτικό/τουρισμός)
- Μετά: στενότητα → βίαιη προσαρμογή → κοινωνική απονομιμοποίηση
- Τέλος: “μα πώς συνέβη;” (όπως πάντα…)
7 ερωτήματα
- Ποιο είναι το εθνικό σχέδιο για να μειωθούν οι εισαγωγές σε 3–4 κλάδους-κλειδιά; Ή πάμε “όπου βγει”;
- Πόσο από το χρήμα/κίνητρα πάνε σε παραγωγή εξαγώγιμη και πόσο σε “μη-εμπορεύσιμα” που φουσκώνουν τιμές χωρίς να κλείνουν το έλλειμμα;
- Ποιος λογοδοτεί για το κόστος γραφειοκρατίας που κάνει κάθε παραγωγική επένδυση άσκηση αντοχής;
- Πώς γίνεται να μιλάμε για “αγροτική ανάπτυξη” όταν ο παραγωγός αντιμετωπίζεται ως δυνητικός φοροφυγάς και όχι ως επιχειρηματίας;
- Ποιο είναι το σχέδιο για τυποποίηση/branding ώστε να μη φεύγει χύμα η υπεραξία;
- Πώς θα αντέξει η περιφέρεια όταν το μοντέλο είναι: παράγω φθηνά – πουλάει άλλος ακριβά;
- Και το πιο απλό: αν συνεχιστεί αυτός ο ρυθμός ελλειμμάτων, από πού ακριβώς θα έρθει η χρηματοδότηση χωρίς να πληρώσουμε πάλι με μισθούς/συντάξεις/λουκέτα
- Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών είναι ο πιο καθαρός μετρητής του “ζούμε με δανεικά”. Όποιος το θάβει, θάβει το μέλλον.
- Αν η μόνη λύση που ξέρει η χώρα είναι “κόβουμε μισθούς για να πέσουν εισαγωγές”, τότε δεν έχουμε οικονομία — έχουμε προθάλαμο κρίσης.
- Μια Ελλάδα που πουλά χύμα και αγοράζει επώνυμα, θα καταλήξει να τρώει εισαγόμενα με δανεικά. Και κάποτε, θα τελειώσουν τα δανεικά.