Στην 30ή ημέρα των συγκρούσεων, η σύρραξη στη Μέση Ανατολή δεν δείχνει να πλησιάζει σε αποκλιμάκωση. Αντίθετα, ανοίγει νέα μέτωπα, παρασύρει νέους παίκτες και δημιουργεί συνθήκες γενικευμένης ανάφλεξης από την Τεχεράνη μέχρι τον Κόλπο.
Η εμπλοκή των Χούθι, τα νέα χτυπήματα στα ΗΑΕ, οι εκρήξεις στην Τεχεράνη, οι απώλειες σε Λίβανο και Ιράκ και τα σενάρια για αμερικανικές χερσαίες επιχειρήσεις δείχνουν ένα πράγμα: ο πόλεμος δεν μένει πια στο πεδίο των επιχειρήσεων, αλλά μετατρέπεται σε στρατηγικό, πολιτικό και οικονομικό εφιάλτη διεθνούς κλίμακας.
Ο πόλεμος απλώνεται και χάνει τα όριά του
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο της σημερινής εικόνας δεν είναι ένα μεμονωμένο χτύπημα, αλλά η γεωγραφία της κρίσης. Νέες επιθέσεις με πυραύλους και drones στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εκρήξεις στην Τεχεράνη, νεκροί στον νότιο Λίβανο, αεροπορικό πλήγμα στη Μοσούλη: όλα αυτά συνθέτουν ένα επικίνδυνο μωσαϊκό αστάθειας.
Η εμπλοκή των Χούθι της Υεμένης λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής απειλής. Διότι δεν ανοίγει απλώς ακόμη ένα μέτωπο· μεταφέρει τη σύρραξη σε κρίσιμες ζώνες ναυσιπλοΐας, εμπορίου και ενεργειακής ροής. Και όταν ο πόλεμος ακουμπά τα περάσματα του πετρελαίου και των θαλάσσιων μεταφορών, παύει να είναι τοπικός.
Το δίλημμα του Τραμπ είναι στρατιωτικό, αλλά και πολιτικό
Οι πληροφορίες ότι το Πεντάγωνο προετοιμάζεται για εβδομάδες χερσαίων επιχειρήσεων στο Ιράν αποκαλύπτουν το αδιέξοδο της Ουάσιγκτον. Αν περιοριστεί σε αεροπορικά πλήγματα, υπάρχει ο κίνδυνος ο πόλεμος να παραταθεί χωρίς καθαρό αποτέλεσμα. Αν περάσει σε χερσαία εμπλοκή, το ρίσκο εκτίναξης της κρίσης γίνεται τεράστιο.
Αυτό είναι το πραγματικό δίλημμα του Ντόναλντ Τραμπ μετά από έναν μήνα πολέμου: να κλιμακώσει και να χρεωθεί έναν νέο αμερικανικό βούρκο στη Μέση Ανατολή ή να φανεί ότι δεν μπορεί να επιβάλει στρατηγικό έλεγχο στην περιοχή. Ό,τι κι αν επιλέξει, το πολιτικό κόστος δεν θα είναι αμελητέο. Και όσο καθυστερεί η απόφαση, τόσο ο χρόνος δουλεύει υπέρ της αποσταθεροποίησης.
Η οικονομία πληρώνει ήδη τον λογαριασμό
Οι συνέπειες του πολέμου στην παγκόσμια οικονομία δεν είναι θεωρητικές. Είναι ήδη παρούσες. Κάθε νέα επίθεση σε κρίσιμες ζώνες του Κόλπου ή της Ερυθράς Θάλασσας ανεβάζει το ασφάλιστρο κινδύνου σε ενέργεια, μεταφορές, εφοδιαστικές αλυσίδες και διεθνές εμπόριο.
Με απλά λόγια, όσο ο πόλεμος διευρύνεται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα νέων πιέσεων σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ναύλα και τιμές βασικών αγαθών. Και αυτή η αλήθεια αφορά όχι μόνο τις κυβερνήσεις και τις αγορές, αλλά και τα νοικοκυριά. Γιατί κάθε γεωπολιτική κλιμάκωση καταλήγει, αργά ή γρήγορα, στο ράφι, στον λογαριασμό και στην αντλία.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπήκε στον δεύτερο μήνα του χωρίς να ψάχνει έξοδο, αλλά επόμενο στόχο. Και όταν μια σύρραξη παύει να μετριέται μόνο σε πυραύλους και νεκρούς, αλλά αρχίζει να μετριέται και σε ενεργειακό πανικό, διεθνή αστάθεια και παγκόσμιο οικονομικό κόστος, τότε δεν μιλάμε απλώς για άλλη μία κρίση. Μιλάμε για τη στιγμή που η φωτιά της περιοχής απειλεί να κάψει πολύ περισσότερα από τα σύνορά της.