Η συνάντηση με την Ντόρα Μπακογιάννη, το βιβλίο για το ΥΠΕΞ, τα Στενά του Ορμούζ και το εσωκομματικό μήνυμα προς το Μαξίμου
Ο Κώστας Καραμανλής φαίνεται πως δεν θα παραστεί στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Και στην πολιτική, όταν ένας πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της παράταξης επιλέγει την απουσία, δεν πρόκειται ποτέ για απλή λεπτομέρεια προγράμματος.
Η σημερινή συνάντησή του με την Ντόρα Μπακογιάννη είχε θεσμικό, πολιτικό και συμβολικό βάρος. Όμως το πραγματικό μήνυμα δεν βρίσκεται μόνο σε όσα ειπώθηκαν. Βρίσκεται κυρίως σε αυτό που φαίνεται να ακολουθεί: την απόσταση του Καραμανλή από το κομματικό σκηνικό του συνεδρίου.
Η συνάντηση του Κώστα Καραμανλή με την πρώην υπουργό Εξωτερικών, Ντόρα Μπακογιάννη, δεν ήταν μια απλή κοινωνική επαφή δύο παλαιών πολιτικών στελεχών της Νέας Δημοκρατίας.
Η κυρία Μπακογιάννη, σύμφωνα με πληροφορίες, του παρέδωσε απόσπασμα από το βιβλίο της που αφορά τη θητεία της στο υπουργείο Εξωτερικών επί ημερών της κυβέρνησης Καραμανλή. Μια περίοδος με βαρύ διπλωματικό αποτύπωμα, με ανοιχτά εθνικά θέματα, έντονες διεθνείς ισορροπίες και αποφάσεις που ακόμη συζητούνται.
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στις διεθνείς εξελίξεις, με επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ. Και αυτό από μόνο του έχει σημασία. Διότι ο Κώστας Καραμανλής δεν αντιμετώπισε ποτέ την εξωτερική πολιτική ως επικοινωνιακό αξεσουάρ. Για εκείνον, τα εθνικά ζητήματα, οι συμμαχίες, οι ενεργειακές ισορροπίες και η θέση της Ελλάδας στον χάρτη δεν ήταν ποτέ πεδίο ελαφρών δηλώσεων.
Όμως το πραγματικό πολιτικό ενδιαφέρον της συνάντησης βρίσκεται αλλού: στα εσωκομματικά.
Το συνέδριο της ΝΔ και το μεγάλο ερώτημα
Στο τραπέζι μπήκε και το συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας. Ο Κώστας Καραμανλής, όπως αναφέρεται, δεν ξεκαθάρισε απολύτως τις προθέσεις του. Ωστόσο, το κεντρικό σενάριο είναι να μην δώσει το «παρών».
Και εδώ αρχίζει το πολιτικό βάρος της υπόθεσης.
Διότι η απουσία Καραμανλή από ένα συνέδριο της ΝΔ δεν είναι ίδια με την απουσία ενός απλού στελέχους. Είναι η απουσία ενός πρώην πρωθυπουργού. Ενός ανθρώπου που έχει ταυτιστεί με μια ολόκληρη περίοδο της παράταξης. Ενός πολιτικού που, ακόμη και όταν δεν μιλά συχνά, παραμένει σημείο αναφοράς για ένα κρίσιμο κομμάτι της βάσης.
Αν πήγαινε, δύσκολα θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητος.
Αν μιλούσε, η ομιλία του θα είχε πολιτικό βάρος.
Αν έλεγε αιχμές, θα άνοιγε εσωκομματική συζήτηση.
Αν σιωπούσε, πάλι θα σχολιαζόταν.
Γι’ αυτό η επιλογή της απουσίας μοιάζει με την πιο «καραμανλική» κίνηση: χωρίς θεατρινισμούς, χωρίς δημόσιες εκρήξεις, χωρίς ανοιχτή σύγκρουση — αλλά με σαφές πολιτικό νόημα.
Το μήνυμα προς το Μαξίμου
Το Μαξίμου θα ήθελε ένα συνέδριο εικόνας ενότητας. Ένα συνέδριο συσπείρωσης. Ένα συνέδριο που θα δείξει ότι η Νέα Δημοκρατία παραμένει συμπαγής, ελεγχόμενη και πολιτικά πειθαρχημένη γύρω από την ηγεσία της.
Όμως η πιθανή απουσία Καραμανλή χαλάει αυτή την εικόνα.
Δεν την τινάζει στον αέρα.
Δεν προκαλεί ρήξη.
Δεν στήνει μέτωπο.
Αλλά αφήνει μια σκιά. Και στην πολιτική, οι σκιές μερικές φορές είναι πιο εύγλωττες από τις δηλώσεις.
Ο Καραμανλής, με το να μην εμφανίζεται, δεν προσφέρει στο Μαξίμου τη φωτογραφία που θα ήθελε. Δεν προσφέρει τη σιωπηρή νομιμοποίηση μιας απόλυτης εσωκομματικής ομοφωνίας. Δεν προσφέρει το κάδρο της πλήρους παράταξης γύρω από την ηγεσία.
Και αυτό είναι το κρίσιμο.
Η σιωπή που διαβάζεται πολιτικά
Ο Κώστας Καραμανλής έχει επιλέξει εδώ και χρόνια μια πολιτική παρουσία χαμηλών τόνων, αλλά όχι ανύπαρκτη. Παρεμβαίνει σπάνια, αλλά όταν παρεμβαίνει, το κάνει με τρόπο που παράγει πολιτικό αποτέλεσμα.
Η στάση του απέναντι στο συνέδριο της ΝΔ, εφόσον επιβεβαιωθεί η απουσία του, θα είναι ένα ακόμη τέτοιο μήνυμα.
Δεν θα είναι μήνυμα αποχώρησης από την παράταξη.
Δεν θα είναι μήνυμα προσωπικής αντιπαλότητας.
Δεν θα είναι μήνυμα οργανωμένης εσωκομματικής αμφισβήτησης.
Θα είναι όμως μήνυμα απόστασης.
Και αυτή η απόσταση έχει σημασία. Ιδίως σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση αντιμετωπίζει φθορά, η κοινωνία πιέζεται από την ακρίβεια, τα εθνικά ζητήματα απαιτούν ψυχραιμία και η Νέα Δημοκρατία προσπαθεί να εμφανιστεί ως ενιαίο πολιτικό σώμα.
Ο Καραμανλής δεν χρειάζεται να ανέβει στο βήμα για να προκαλέσει πολιτική συζήτηση.
Μερικές φορές, αρκεί να μην πάει.
Και αυτό είναι το πιο δύσκολο για το Μαξίμου: ότι η απουσία του δεν μπορεί να απαντηθεί με χειροκροτήματα, ούτε να καλυφθεί με κομματικά συνθήματα.
Γιατί όταν ένας πρώην πρωθυπουργός σιωπά, αλλά η σιωπή του ακούγεται τόσο δυνατά, τότε το πρόβλημα δεν είναι η καρέκλα που μένει άδεια.
Είναι το μήνυμα που αφήνει πίσω της.