Δεν φοβόμαστε πάντα το επικίνδυνο. Συχνά φοβόμαστε εκείνο που δεν καταλαβαίνουμε.
Όταν ο άνθρωπος δεν καταλαβαίνει κάτι, το πρώτο του αντανακλαστικό δεν είναι πάντα η γνώση. Είναι ο φόβος.
Και όταν ο φόβος μπαίνει μπροστά, τότε η απόφαση δεν λαμβάνεται πάντα με βάση την ασφάλεια, την τεκμηρίωση ή την ψύχραιμη κρίση. Συχνά λαμβάνεται με βάση το οικείο. Με βάση αυτό που μοιάζει πιο γνώριμο. Πιο «παλιό». Πιο κοντά σε όσα ήδη πιστεύουμε.
Αυτό δεν αφορά μόνο την υγεία. Δεν αφορά μόνο τα εμβόλια mRNA. Αφορά σχεδόν κάθε μεγάλη επιλογή της ζωής μας.
Από την πολιτική μέχρι την επιστήμη.
Από την οικονομία μέχρι την τεχνολογία.
Από την προσωπική μας ζωή μέχρι τις συλλογικές αποφάσεις μιας κοινωνίας.
Ο ανθρώπινος νους έχει μια παράξενη αδυναμία: μπερδεύει το γνώριμο με το ασφαλές. Επειδή κάτι μας φαίνεται οικείο, το εμπιστευόμαστε πιο εύκολα. Επειδή κάτι ακούγεται περίπλοκο, καινούργιο ή τεχνικό, το υποψιαζόμαστε περισσότερο.
Όμως το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο τι επιλέξαμε.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ξέραμε τι επιλέγαμε.
Αν καταλαβαίναμε την απόφαση που παίρναμε.
Αν ακούσαμε επιχειρήματα ή μόνο συνθήματα.
Αν αναζητήσαμε γνώση ή επιβεβαίωση των φόβων μας.
Αν λειτουργήσαμε ως σκεπτόμενοι πολίτες ή ως άνθρωποι που απλώς αναζητούσαν μια βεβαιότητα μέσα στην αβεβαιότητα.
Γιατί η κριτική σκέψη δεν σημαίνει άρνηση. Δεν σημαίνει καχυποψία απέναντι στα πάντα. Δεν σημαίνει να απορρίπτεις ό,τι δεν καταλαβαίνεις.
Κριτική σκέψη σημαίνει να ρωτάς, να ερευνάς, να αμφιβάλλεις, αλλά και να μπορείς να αλλάξεις γνώμη όταν τα δεδομένα σε οδηγούν αλλού.
Η πιο επικίνδυνη κοινωνία δεν είναι εκείνη που φοβάται. Ο φόβος είναι ανθρώπινος.
Η πιο επικίνδυνη κοινωνία είναι εκείνη που δεν αναγνωρίζει γιατί φοβάται. Που βαφτίζει τον φόβο «άποψη», την προκατάληψη «ένστικτο» και την άγνοια «αντίσταση».
Στο τέλος, κάθε μεγάλη επιλογή μάς φέρνει μπροστά στον ίδιο καθρέφτη.
Δεν μας ρωτά μόνο τι αποφασίσαμε.
Μας ρωτά αν σκεφτήκαμε πραγματικά πριν αποφασίσουμε.