Η γνωστή κυβερνητική συνταγή εφαρμόζεται τώρα και στη Μετεωρολογία: αφήνεις την υπηρεσία χωρίς προσωπικό, χωρίς μέσα και χωρίς υποδομές, περιορίζεις το έργο της και στο τέλος αναρωτιέσαι γιατί δεν λειτουργεί. Μόνο που εδώ δεν παίζουν με χαρτιά και σφραγίδες. Παίζουν με καύσωνες, πλημμύρες, πυρκαγιές και ανθρώπινες ζωές.
Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία δεν φαίνεται απλώς να περνά μία ακόμη «διοικητική αναδιάρθρωση».
Φαίνεται να περνά από το γνωστό κυβερνητικό μηχάνημα απαξίωσης.
Το έργο το έχουμε ξαναδεί.
Πρώτα αδειάζεις μια υπηρεσία από προσωπικό.
Μετά αφήνεις τον εξοπλισμό να παλιώσει.
Κατόπιν περιορίζεις τις υπηρεσίες που προσφέρει.
Και στο τέλος βγαίνεις και λες ότι «δεν αποδίδει».
Έπειτα εμφανίζεται, ως διά μαγείας, κάποιος ιδιώτης, κάποιος εξωτερικός συνεργάτης ή κάποιος «σύγχρονος φορέας» που θα κάνει καλύτερα τη δουλειά.
Και όλοι κάνουν πως δεν κατάλαβαν τίποτα.
«Να το κλείσουμε το μαγαζί;»
Ο πρώην διευθυντής της ΕΜΥ, Θοδωρής Κολυδάς, δεν μάσησε τα λόγια του.
Έθεσε δημοσίως το ερώτημα:
«Θέλουμε πραγματικά μια ισχυρή Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία ή να το κλείσουμε το μαγαζί;»
Και το ερώτημα δεν είναι καθόλου υπερβολικό.
Γιατί, σύμφωνα με όσα καταγγέλλει, μετακινείται έμπειρο προσωπικό από το Εθνικό Μετεωρολογικό Κέντρο, οι βάρδιες λειτουργούν οριακά, κρίσιμα προγνωστικά προϊόντα περιορίζονται και βασικές υποδομές μένουν πίσω.
Με απλά λόγια, ξηλώνουν το ανθρώπινο και επιστημονικό δυναμικό της Υπηρεσίας και το βαφτίζουν «αναδιοργάνωση».
Όπως ακριβώς βαφτίζουν «μεταρρύθμιση» κάθε αποδόμηση.
Έκοψαν την επταήμερη πρόγνωση
Ανάμεσα στις υπηρεσίες που περιορίζονται βρίσκεται και η επταήμερη πρόγνωση καιρού.
Μία υπηρεσία που χρησιμοποιούσαν πολίτες, επαγγελματίες, αγρότες, ναυτικοί, τουριστικές επιχειρήσεις και φορείς Πολιτικής Προστασίας.
Η επίσημη επιστημονική πρόγνωση της χώρας υποχωρεί, την ώρα που το διαδίκτυο έχει γεμίσει από χάρτες, μοντέλα, εφαρμογές και κάθε είδους «ειδικούς» που προβλέπουν από χιονοθύελλες μέχρι κατακλυσμούς με βάση ένα πολύχρωμο σχεδιάγραμμα.
Αντί λοιπόν η ΕΜΥ να ενισχυθεί ώστε να αποτελεί το επίσημο και αξιόπιστο αντίβαρο στην ανεξέλεγκτη πληροφορία, επιλέγεται η συρρίκνωσή της.
Σπουδαία στρατηγική.
Όταν κυκλοφορεί παραπληροφόρηση, περιορίζεις την επίσημη ενημέρωση.
Άριστα.
Χωρίς μετρήσεις, τι ακριβώς θα προβλέπουν;
Ο Θοδωρής Κολυδάς αναφέρεται ακόμη σε ελλείψεις ραδιοβολίδων, οι οποίες είναι απαραίτητες για τη συλλογή δεδομένων από την ανώτερη ατμόσφαιρα.
Χωρίς αξιόπιστες μετρήσεις, τα προγνωστικά μοντέλα χάνουν σε ακρίβεια.
Χωρίς ακριβή μοντέλα, η πρόγνωση αποδυναμώνεται.
Και χωρίς έγκαιρη πρόγνωση, η Πολιτική Προστασία τρέχει πάλι πίσω από τα γεγονότα.
Μετά από κάθε καταστροφή, βέβαια, θα ακούμε τα γνωστά:
«Το φαινόμενο ήταν πρωτοφανές».
«Η ένταση ξεπέρασε κάθε πρόβλεψη».
«Η κλιματική κρίση δημιουργεί νέα δεδομένα».
Μόνο που η κλιματική κρίση δεν αποτελεί άλλοθι για να αφήνεις την αρμόδια υπηρεσία χωρίς εργαλεία.
Αντίθετα, αποτελεί λόγο για να τη θωρακίσεις.
Πέντε χρόνια περιμένουν τα ραντάρ
Η κατάσταση δεν δημιουργήθηκε χθες.
Γίνεται λόγος για καθυστερήσεις ετών στην προμήθεια νέων μετεωρολογικών ραντάρ, για σταθμούς που υπολειτουργούν, για όργανα που δεν δουλεύουν, για ελλιπή κλιματολογικά δεδομένα και για συστήματα που εμφανίζουν σφάλματα.
Μία Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία χωρίς σύγχρονα ραντάρ και αξιόπιστες μετρήσεις είναι σαν νοσοκομείο χωρίς αξονικό τομογράφο.
Μπορείς να έχεις εξαιρετικούς επιστήμονες, αλλά τους ζητάς να δουλέψουν με δεμένα χέρια.
Και μετά τους αξιολογείς.
Γιατί στην Ελλάδα η αξιολόγηση συνήθως αρχίζει αφού προηγουμένως το κράτος έχει φροντίσει να μη λειτουργεί τίποτα.
Η ΕΜΥ δεν είναι εφαρμογή στο κινητό
Μερικοί φαίνεται να πιστεύουν ότι η πρόγνωση καιρού είναι ένα εικονίδιο με έναν ήλιο, ένα σύννεφο και μία θερμοκρασία στο κινητό.
Δεν είναι έτσι.
Η ΕΜΥ δεν υπάρχει για να αντιγράφει ένα αριθμητικό μοντέλο.
Υπάρχει για να αξιολογεί δεδομένα, να συγκρίνει διαφορετικά μοντέλα, να γνωρίζει τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και να μετατρέπει τις πληροφορίες σε επιχειρησιακή πρόγνωση.
Το μοντέλο δείχνει δεδομένα.
Ο επιστήμονας τα ερμηνεύει.
Η Πολιτική Προστασία αποφασίζει με βάση αυτή την ερμηνεία.
Αν αφαιρέσεις τον επιστήμονα και κρατήσεις μόνο τον αλγόριθμο, δεν έχεις Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία.
Έχεις μία ακόμη ιστοσελίδα καιρού.
Ποιος περιμένει στη γωνία;
Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο γιατί υποβαθμίζεται η ΕΜΥ.
Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος θα καλύψει το κενό.
Γιατί στην Ελλάδα κανένα δημόσιο κενό δεν μένει κενό για πολύ.
Πρώτα απαξιώνεται ένας δημόσιος οργανισμός και μετά εμφανίζεται κάποιος πρόθυμος να αναλάβει το έργο του.
Φυσικά με σύμβαση.
Φυσικά με χρήματα των φορολογουμένων.
Φυσικά στο όνομα της αποτελεσματικότητας.
Το υπουργείο οφείλει να απαντήσει χωρίς υπεκφυγές:
Γιατί αποδυναμώνεται το Εθνικό Μετεωρολογικό Κέντρο;
Γιατί μετακινούνται έμπειροι μετεωρολόγοι;
Γιατί περιορίζονται επίσημες προβλέψεις;
Γιατί καθυστερούν κρίσιμες προμήθειες;
Γιατί σταθμοί και όργανα υπολειτουργούν;
Και ποιος ακριβώς θα αναλάβει το έργο που εγκαταλείπει σταδιακά η ΕΜΥ;
Η μετεωρολογική πρόγνωση δεν είναι πολυτέλεια.
Δεν είναι διαφημιστικό προϊόν.
Δεν είναι πεδίο πειραματισμού κυβερνητικών «αρίστων».
Είναι κρίσιμη δημόσια υπηρεσία.
Και όταν η κυβέρνηση αποδυναμώνει την ΕΜΥ, δεν κάνει οικονομία.
Κάνει οικονομία στην πρόληψη, για να πληρώσει αργότερα πολλαπλάσια στην καταστροφή.