Ο αυτοκινητόδρομος Λαμία–Εγνατία ολοκληρώθηκε, αλλά πίσω από τη μεγάλη μείωση των αποστάσεων μένουν τα διόδια των 13,50 ευρώ, τα ΣΕΑ που ακόμη δεν έχουν κατασκευαστεί και το τετραπλάσιο κόστος
Ο Ε65 είναι πλέον ενιαίος από τη Λαμία έως την Εγνατία Οδό. Με την παράδοση των τελευταίων 46 χιλιομέτρων, από την Καλαμπάκα έως τη σύνδεση με την Εγνατία, ολοκληρώνεται ένας από τους σημαντικότερους οδικούς άξονες της χώρας και αλλάζει ουσιαστικά ο χάρτης των μετακινήσεων στην Κεντρική Ελλάδα.
Η διαδρομή Λαμία–Εγνατία υπολογίζεται πλέον σε μόλις 1 ώρα και 45 λεπτά. Πρόκειται για μια μεγάλη αλλαγή για τη Φθιώτιδα, τη Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία, καθώς η σύνδεση με Γρεβενά, Κοζάνη, Καστοριά και Μέτσοβο γίνεται ταχύτερη και ασφαλέστερη.
Μαζί με τον δρόμο, όμως, ολοκληρώνεται και μια κατασκευαστική περιπέτεια που διήρκεσε 18 χρόνια αντί για τρία και άφησε πίσω της έναν λογαριασμό πολλαπλάσιο του αρχικού σχεδιασμού.
Ο νέος χάρτης των αποστάσεων
Ο Ε65 έχει συνολικό μήκος 182,1 χιλιόμετρα. Ξεκινά από τον αυτοκινητόδρομο Αθηνών–Θεσσαλονίκης, λίγο πριν από τη Λαμία, διασχίζει τη Θεσσαλία και καταλήγει στην Εγνατία Οδό, περίπου 10 χιλιόμετρα έξω από τα Γρεβενά.
Η Αθήνα θα απέχει πλέον περίπου τέσσερις ώρες από τα Γρεβενά και το Μέτσοβο, ενώ η Κοζάνη και η Καστοριά θα βρίσκονται σε απόσταση περίπου τεσσεράμισι ωρών.
Για τη Στερεά Ελλάδα το όφελος είναι άμεσο. Η Λαμία μετατρέπεται σε ακόμη ισχυρότερο οδικό κόμβο, καθώς συνδέεται πλέον χωρίς διακοπή με τη Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία. Ο νέος άξονας διευκολύνει όχι μόνο τις μετακινήσεις των πολιτών, αλλά και τις εμπορευματικές μεταφορές, τον τουρισμό και την πρόσβαση σε περιοχές που μέχρι σήμερα απαιτούσαν περισσότερο χρόνο και δυσκολότερες διαδρομές.
Τέσσερα διόδια – 13,50 ευρώ η διαδρομή
Η ταχύτερη διαδρομή έχει, βέβαια, και το αντίτιμό της.
Με τη λειτουργία του σταθμού της Οξύνειας, ο Ε65 διαθέτει πλέον τέσσερις μετωπικούς σταθμούς διοδίων:
- Λιανοκλάδι: 2,05 ευρώ
- Σοφάδες: 3,70 ευρώ
- Τρίκαλα: 3,25 ευρώ
- Οξύνεια: 4,50 ευρώ
Το συνολικό κόστος για ένα Ι.Χ. από τη Λαμία έως την Εγνατία ανέρχεται σε 13,50 ευρώ ανά διαδρομή, δηλαδή 27 ευρώ με επιστροφή, χωρίς να υπολογίζονται τα καύσιμα και τα υπόλοιπα διόδια για όσους ξεκινούν από την Αθήνα ή συνεχίζουν στην Εγνατία.
Ο δρόμος, επομένως, κόβει χρόνο. Δεν κόβει όμως και το κόστος της μετακίνησης για τον πολίτη.
Τα ΣΕΑ που ακόμη λείπουν
Σήμερα λειτουργούν δύο Σταθμοί Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών, στο Λιανοκλάδι και στους Σοφάδες. Στο βόρειο τμήμα προβλέπονται δύο ακόμη, στη Ράξα, μετά τα Τρίκαλα, και στην περιοχή Αγιόφυλλου–Καρπερού.
Μέχρι να ολοκληρωθούν, οι οδηγοί θα καθοδηγούνται με ειδική σήμανση προς πρατήρια καυσίμων εκτός του αυτοκινητόδρομου, στα οποία θα μπορούν να φτάνουν χωρίς πρόσθετη χρέωση πλευρικών διοδίων.
Η πρόβλεψη είναι αναγκαία, αλλά η πραγματικότητα παραμένει: ο αυτοκινητόδρομος παραδόθηκε πλήρης ως οδικός άξονας, όχι όμως ακόμη πλήρης ως προς όλες τις υπηρεσίες που χρειάζεται ο ταξιδιώτης.
Έργο 500 εκατ. ευρώ που έφτασε τα 2,1 δισ.
Το μεγάλο ερώτημα βρίσκεται πίσω από την κορδέλα των εγκαινίων.
Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, το νότιο τμήμα Λαμία–Ξυνιάδα κόστισε 301,6 εκατ. ευρώ, το κεντρικό τμήμα Ξυνιάδα–Τρίκαλα 799,9 εκατ. ευρώ και το βόρειο τμήμα Τρίκαλα–Εγνατία χρηματοδοτήθηκε με 452 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Στο ποσό αυτό προστίθενται 536,2 εκατ. ευρώ σε αποζημιώσεις προς τον παραχωρησιούχο και τον κατασκευαστή για προβλήματα των οποίων την ευθύνη αποδέχθηκε το Δημόσιο, καθώς και τουλάχιστον 38,6 εκατ. ευρώ για πρόσθετες εργασίες και αυξημένο κόστος στα στηθαία ασφαλείας.
Ο συνολικός λογαριασμός για το Δημόσιο και την Ευρωπαϊκή Ένωση υπολογίζεται έτσι σε περίπου 2,1 δισ. ευρώ, όταν το 2007 το έργο είχε παρουσιαστεί με κόστος 500 εκατ. ευρώ.
Ο Ε65 είναι αναμφίβολα ένα σημαντικό και χρήσιμο έργο. Κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει ότι μειώνει αποστάσεις, ενώνει περιφέρειες και προσφέρει ασφαλέστερες μετακινήσεις.
Αλλά η ολοκλήρωσή του δεν μπορεί να σβήσει την άλλη πλευρά της ιστορίας: 18 χρόνια αναμονής, τετραπλάσιο κόστος και εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ σε αποζημιώσεις.
Η χώρα απέκτησε επιτέλους τον δρόμο που χρειαζόταν. Το ερώτημα είναι γιατί χρειάστηκε σχεδόν μια γενιά και 2,1 δισ. ευρώ για να φτάσει στον προορισμό της.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά, οι προβλεπόμενοι ΣΕΑ και οι τιμές των υφιστάμενων διοδίων διασταυρώθηκαν με την Κεντρική Οδό και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.