Γλυκές, αλμυρές, τσουρεκένιες, κέικ, πίτες. Με καρύδια και σταφίδες, με τυρί, με αρνί και τραχανά. Απίθανα νόστιμες και ιδιαίτερες βασιλόπιτες που κλείνουν μέσα τους, μαζί με το φλουρί, όλη την παράδοση του τόπου τους.
Μπορεί τα υλικά και ο τρόπος παρασκευής να διαφέρουν από μέρος σε μέρος, αλλά η βασιλόπιτα παντού και πάντα έχει σχεδόν μαγικές ιδιότητες: αρκεί να βρεις το φλουρί, και όλη η χρονιά θα πάει πρίμα. Τελετουργικό είναι και το κόψιμό της, πρώτα το σταύρωμα, μετά το κομμάτι του σπιτιού κ.λπ., ανάλογα με το σπίτι και τα έθιμά του. Άλλες τσουρεκένιες, άλλες σε μορφή κέικ, άλλες όντως πίτες, απίθανα νόστιμες και ιδιαίτερες, οι 14 βασιλόπιτές μας από την Ελλάδα, την Κύπρο και τις χαμένες πατρίδες κλείνουν μέσα τους, μαζί με το φλουρί, όλη την παράδοση του τόπου τους. Η γιορτινή γλυκιά ρυζόπιτα από τα Άγραφα, η βασιλόπιττα (με 2 τ) μουσελίνα από το Ηράκλειο –η αστική απάντηση στα γλυκά ψωμιά που ετοίμαζαν στα περισσότερα χωριά της Κρήτης–, η χρυσαφένια βασιλόπιτα-μπακλαβάς με προζυμένιο φύλλο από το Νυμφαίο, η βασιλού η πίτα από την Καππαδοκία, που είναι στριφτή, έχει καρύδια και κανέλα και περιχύνεται με πετιμέζι, η πολίτικη βασιλόπιτα τσουρέκι και ο ποντιακός πουρμάς είναι κάποιες από τις γλυκές εκδοχές που έχουμε εδώ. Και μετά είναι και οι αλμυρές: η βασιλόπιτα-κρεατόπιτα με αρνί και τραχανά από τη Λάρισα, κι εκείνη που κάνουν στον Έβρο με κιμά και πράσα, μέσα στην οποία κρύβονται εκτός από το φλουρί και διάφορα σύμβολα του σπιτικού και της αγροτικής ζωής, η κολοκυθόπιτα που κάνουν την Πρωτοχρονιά στο Πήλιο… Κάπου στο ενδιάμεσο, βρίσκεται η περίφημη γλυκάλμυρη βασιλόπιτα της Αγιάσου, που έχει κόπο για να γίνει – έχει 25 φύλλα, που εναλλάσσονται με φρέσκια και ξηρή μυζήθρα μαζί με κεφαλοτύρι, γλυκά μπαχαρικά και ζάχαρη.
Δείτε εδώ 14 συνταγές για παραδοσιακές βασιλόπιτες:
Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Γαστρονόμος, τεύχος 227.
Η περίφημη γλυκάλμυρη βασιλόπιτα της Αγιάσου
Βασιλόπιτα αλμυρή με τυρί, από τον Πόντο
Βασιλόπιτα γλυκιά, στριφτή, με καρύδια και σταφίδες: πουρμάς από τον Πόντο
Η βασιλόπιτα τσουρέκι της θείας Βικεντίας, από την Πόλη
Βασιλόπιττα μουσελίνα, από την Κρήτη
Βασιλόπιτα από την Κύπρο: η πίτα του Αϊ-Βασίλη
Ρυζόπιτα γλυκιά, από τα Άγραφα
Βασιλόπιτα γλυκιά από την Καππαδοκία: βασιλού η πίτα
Βασιλόπιτα από την Καππαδοκία, αλμυρή: βασιλού η πίτα
Βασιλόπιτα-μπακλαβάς με προζυμένιο φύλλο, από το Νυμφαίο
Βασιλόπιτα-κρεατόπιτα με αρνί και τραχανά, από τη Λάρισα
Κολοκυθόπιτα αλμυρή με ρύζι: η πίτα της Πρωτοχρονιάς από το Πήλιο
Κρεατόπιτα της Πρωτοχρονιάς, «με τα σημάδια», από τον Έβρο
Μπο(υ)γάτσα: το γλυκό αχαϊκό ψωμί της Πρωτοχρονιάς
gastronomos.gr