Ο Κώστας Μαυρίδης (ΔΗΚΟ–S&D) έθεσε στην Επιτροπή Ασφάλειας & Άμυνας του Ευρωκοινοβουλίου το αυτονόητο: όταν η Κομισιόν μιλά για προστασία των ανατολικών συνόρων της ΕΕ, περιλαμβάνει και την Ανατολική Μεσόγειο ή είναι εκτός κάδρου επειδή “δυσκολεύει” πολιτικά;
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας (EDA) απάντησε με τη γνωστή φόρμουλα «προσέγγιση 360 μοιρών» και με αναφορά σε επίσκεψη στην Κύπρο. Καθόλου κακό ως δήλωση προθέσεων. Αλλά η πολιτική ασφάλειας δεν κρίνεται από γεωμετρικές μεταφορές — κρίνεται από ρήτρες, πόρους, ικανότητες και επιχειρησιακές προτεραιότητες.
Τι ρώτησε ο Μαυρίδης (και γιατί “πονάει”)
- Αν οι απειλές κατά των συνόρων της ΕΕ εκτείνονται και στην Αν. Μεσόγειο, με δεδομένο:
- το τουρκικό casus belli απέναντι σε κράτος-μέλος,
- και τη συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου από τουρκικά στρατεύματα.
Με άλλα λόγια: ζητά να ειπωθεί ρητά ότι η Αν. Μεσόγειος δεν είναι “παράρτημα” της ευρωπαϊκής ασφάλειας, αλλά σύνορο της Ένωσης.
Τι απάντησε ο EDA (και τι ΔΕΝ απάντησε)
Απάντηση: «360° προσέγγιση», ενίσχυση όλων των κρατών-μελών, επίσκεψη στην Κύπρο και συναντήσεις.
Κενό: Καμία ονομαστική αναφορά σε casus belli, καμία θεσμική “ονοματοδότηση” της απειλής, καμία δέσμευση για ειδική επιχειρησιακή προτεραιοποίηση της Αν. Μεσογείου.
Συμπέρασμα: Η ΕΕ μιλά σαν οργανισμός που φοβάται να πει “πού” και “από ποιον” απειλείται.
5 θεσμικά ερωτήματα
- Η «προστασία των ανατολικών συνόρων» έχει ρητή αρχιτεκτονική για Αν. Μεσόγειο ή απλώς “χωράει” κάπου μέσα στο 360° ως γενικόλογη ομπρέλα;
- Σε ποιο επίπεδο ο EDA μετατρέπει τις ανάγκες της Κύπρου/Ελλάδας σε ικανότητες (capabilities) και όχι σε ευγενικές επισκέψεις;
- Υπάρχει σαφής προτεραιότητα για θαλάσσια ασφάλεια / νησιωτική άμυνα / A2/AD ή η περιοχή αντιμετωπίζεται σαν «περιφερειακό ζήτημα»;
- Πώς συνυπάρχει θεσμικά το “ενισχύουμε όλα τα κράτη-μέλη” με μια πραγματικότητα όπου τρίτη χώρα διατηρεί κατοχικό στρατό σε έδαφος κράτους-μέλους;
- Τι σημαίνει «ευρωπαϊκή άμυνα» όταν ένα κράτος-μέλος ζει με διακηρυγμένη απειλή πολέμου (casus belli) και η θεσμική απάντηση είναι… γεωμετρία;
Η Αν. Μεσόγειος δεν χρειάζεται άλλη μία «360°» διατύπωση. Χρειάζεται ονομαστική αναγνώριση της απειλής, ιεράρχηση πόρων και μετρήσιμη ενίσχυση ικανοτήτων για τα κράτη-μέλη που είναι σύνορα της Ένωσης.
Αλλιώς, το μήνυμα που εκπέμπεται δεν είναι “ολιστική ασφάλεια” — είναι θεσμική διστακτικότητα: πολλά λόγια για την άμυνα, λίγη διάθεση να οριστούν οι γραμμές της.