Για περισσότερες από 24 ώρες, η Ουάσιγκτον δεν έδινε απαντήσεις — όχι επειδή δεν ήξερε, αλλά επειδή επιχειρούσε. Πίσω από τη δημόσια σιωπή, είχε ήδη στηθεί ένα πολεμικό σκηνικό παραπλάνησης, μυστικών επιχειρήσεων και ωμής στρατιωτικής επέμβασης μέσα στο Ιράν.
Η διάσωση του Αμερικανού αεροπόρου δεν ήταν μια απλή επιχείρηση απεγκλωβισμού. Ήταν ένα πυκνό πλέγμα από ψεύτικες πληροφορίες, μυστικές διαδρομές, κομάντο ειδικά εκπαιδευμένους για επιχειρήσεις πίσω από τις γραμμές του εχθρού και καταστροφή αμερικανικών μέσων, ώστε να μη μείνει τίποτα χρήσιμο στα χέρια της Τεχεράνης.
Η σιωπή δεν ήταν αμηχανία, ήταν σχέδιο
Η εικόνα που δόθηκε προς τα έξω ήταν αυτή μιας αμερικανικής ηγεσίας που «παρακολουθεί στενά» τις εξελίξεις. Η πραγματικότητα, όμως, ήταν πολύ πιο σκληρή.
Ο τραυματισμένος αεροπόρος είχε μείνει μόνος, κυνηγημένος, κρυμμένος σε δύσβατη ορεινή περιοχή του Ιράν, προσπαθώντας να επιβιώσει με ελάχιστο εξοπλισμό και με διακεκομμένη επικοινωνία.
Εκεί ακριβώς αποτυπώνεται ο πυρήνας της υπόθεσης: η δημόσια αποσιώπηση δεν ήταν κενό ενημέρωσης, αλλά μέρος της επιχείρησης.
Ο Λευκός Οίκος και το Πεντάγωνο απέφυγαν να μιλήσουν ανοιχτά όσο ο άνθρωπός τους βρισκόταν ακόμα σε εχθρικό έδαφος, με τον κίνδυνο σύλληψης ή θανάτου να κρέμεται πάνω από κάθε λεπτό καθυστέρησης.
Αυτό δεν ήταν επικοινωνιακή επιλογή. Ήταν στρατιωτικό δόγμα: πρώτα βγάζεις τον άνθρωπό σου ζωντανό και μετά γράφεις το αφήγημα.
Η CIA έστησε το πέπλο της παραπλάνησης
Την ώρα που οι ειδικές δυνάμεις σχεδίαζαν τη διείσδυση, η CIA φέρεται να κινούσε ένα δεύτερο, αόρατο μέτωπο.
Διοχετεύθηκαν πληροφορίες εντός Ιράν ότι τα μέλη του πληρώματος είχαν ήδη διασωθεί, με στόχο να αποπροσανατολιστούν όσοι τους αναζητούσαν και να χαθεί πολύτιμος χρόνος από την ιρανική πλευρά.
Εδώ ακριβώς αποκαλύπτεται η πραγματική αρχιτεκτονική της αμερικανικής επιχείρησης:
όχι μόνο στρατιωτική ισχύς, αλλά και χειρουργικά ψέματα.
Όχι μόνο κομάντο στο πεδίο, αλλά και πράκτορες στη σκιώδη ζώνη της πληροφορίας.
Όχι μόνο βόμβες και αεροσκάφη, αλλά και κατασκευασμένη σύγχυση.
Και αυτή είναι ίσως η πιο κυνική πτυχή της υπόθεσης: η διάσωση δεν στηρίχθηκε μόνο στην ανδρεία ή στην τεχνολογική υπεροχή, αλλά και στην οργανωμένη παραπληροφόρηση ως όπλο πρώτης γραμμής.
Καμένα αεροσκάφη για να μη μείνουν λάφυρα
Η πιο αποκαλυπτική σκηνή δεν είναι ίσως η στιγμή της ανεύρεσης του πιλότου, αλλά ό,τι ακολούθησε.
Αμερικανικά αεροσκάφη ειδικών επιχειρήσεων υπέστησαν ζημιές στο ιρανικό έδαφος και η απόφαση ήταν ακαριαία: να καταστραφούν επί τόπου, ώστε να μην πέσουν στα χέρια του αντιπάλου.
Εκεί τελειώνει κάθε επικοινωνιακή ωραιοποίηση.
Όταν ένας στρατός καίει τα δικά του μέσα μέσα σε εχθρικό έδαφος, δεν μιλάμε για «καθαρή αποστολή». Μιλάμε για επιχείρηση οριακή, επικίνδυνη, με πολλαπλά ρήγματα και με φόβο πραγματικής έκθεσης.
Κι εδώ γεννιέται το μεγάλο ερώτημα που η επίσημη αφήγηση δεν θέλει να φωτίσει πλήρως:
αν όλα πήγαιναν τόσο ελεγχόμενα, γιατί χρειάστηκε να σβηστούν ίχνη με φωτιά;
Γιατί κρίθηκε αναγκαίο να μη μείνει τίποτε πίσω;
Και κυρίως: πόσο ασφαλής είναι η πολυδιαφημισμένη αμερικανική υπεροχή όταν χρειάζεται να αποσύρεται αφήνοντας πίσω αποκαΐδια;
Η επιχείρηση διάσωσης του Αμερικανού αεροπόρου στο Ιράν δεν είναι μόνο ιστορία γενναιότητας. Είναι ιστορία σιωπής, εξαπάτησης, φόβου και ελεγχόμενης απόκρυψης.
Η CIA έσπειρε ψευδείς πληροφορίες, οι κομάντο μπήκαν βαθιά στην καρδιά του κινδύνου και ο αμερικανικός στρατός αναγκάστηκε να κάψει τα ίχνη του για να μη μετατραπούν σε τρόπαια του αντιπάλου.
Κάτω από τα χειροκροτήματα για τη «θεαματική διάσωση», κρύβεται μια πολύ πιο σκληρή αλήθεια: όταν μια υπερδύναμη χρειάζεται παραπληροφόρηση για να προστατεύσει τη ζωή των δικών της, καταστροφή υλικού για να κρύψει την έκθεσή της και απόλυτη σιωπή για να κερδίσει χρόνο, τότε δεν μιλάμε για παντοδυναμία.
Μιλάμε για πόλεμο που ξέφυγε από το αφήγημα και μπήκε, ξανά, στην ωμή του ουσία.