Η ελληνική κτηνοτροφία βρίσκεται εδώ και χρόνια σε κατάσταση διαρκούς πίεσης. Το αυξημένο κόστος ζωοτροφών και ενέργειας, οι επιπτώσεις των ζωονόσων, οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις και η αβεβαιότητα για το μέλλον έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο απειλεί ευθέως τη βιωσιμότητα χιλιάδων εκμεταλλεύσεων σε ολόκληρη τη χώρα.
Κι όμως, κατά καιρούς, στον δημόσιο λόγο – και ειδικά σε τηλεοπτικές παρεμβάσεις – παρουσιάζεται μια εικόνα «ικανοποίησης» και «ομαλότητας» που δεν αντανακλά την πραγματική κατάσταση στον πρωτογενή τομέα.
Η απόσταση ανάμεσα στον λόγο και την καθημερινότητα
Η δήλωση ότι οι κτηνοτρόφοι ενός ολόκληρου νομού είναι «απόλυτα ευχαριστημένοι» με την πολιτική αποζημιώσεων δεν αποτελεί απλώς υπερβολή. Αποτελεί αλλοίωση της πραγματικότητας, όταν:
- οι αποζημιώσεις καταβάλλονται με μεγάλες καθυστερήσεις,
- τα ποσά δεν καλύπτουν το πραγματικό κόστος ζημιών και απωλειών,
- μεγάλος αριθμός παραγωγών μένει εκτός ενισχύσεων,
- το λειτουργικό κόστος αυξάνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε κρατική στήριξη.
Οι κτηνοτρόφοι δεν αξιολογούν τις πολιτικές με βάση τις εξαγγελίες, αλλά με βάση το αν μπορούν να συνεχίσουν να παράγουν, να πληρώνουν υποχρεώσεις και να κρατούν τις μονάδες τους ανοιχτές.
Αποζημιώσεις: αριθμοί, όχι εντυπώσεις
Όταν διατυπώνονται δημόσια ισχυρισμοί περί «ικανοποίησης», το ελάχιστο που απαιτείται είναι τεκμηρίωση με πραγματικά δεδομένα:
- ποια αποζημίωση δόθηκε,
- σε ποιους,
- πότε,
- με ποιο ποσοστό κάλυψης,
- και με ποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα για τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων.
Χωρίς αυτά τα στοιχεία, ο δημόσιος λόγος μετατρέπεται σε επικοινωνιακή κατασκευή, αποκομμένη από την πραγματικότητα της παραγωγής.
Ο πρωτογενής τομέας δεν είναι επικοινωνιακό αφήγημα
Η κτηνοτροφία δεν είναι τηλεοπτικό πάνελ ούτε πολιτικό σύνθημα. Είναι άνθρωποι, οικογένειες και τοπικές οικονομίες που στηρίζονται σε έναν κλάδο ο οποίος συρρικνώνεται επικίνδυνα.
Η ωραιοποίηση της κατάστασης:
- δεν λύνει προβλήματα,
- δεν κρατά νέους στην ύπαιθρο,
- δεν αποτρέπει το κλείσιμο μονάδων,
- και δεν προστατεύει την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.
Αντίθετα, υπονομεύει τη σοβαρότητα της συζήτησης και ακυρώνει τη φωνή των ίδιων των παραγωγών.
Η αλήθεια βρίσκεται στο πεδίο
Όποιος θέλει να μιλήσει εξ ονόματος των κτηνοτρόφων οφείλει να βρίσκεται δίπλα τους: στις μονάδες, στα μπλόκα, στις περιοχές όπου η παραγωγή δοκιμάζεται. Εκεί δεν υπάρχουν κάμερες, αλλά υπάρχουν αριθμοί, χρέη, απώλειες και αγωνία για το αύριο.
Η πραγματικότητα της ελληνικής κτηνοτροφίας δεν κρύβεται. Και όσο επιχειρείται να παρουσιαστεί μια εικόνα «ικανοποίησης» που δεν ανταποκρίνεται στα δεδομένα, τόσο μεγαλώνει το χάσμα ανάμεσα στον δημόσιο λόγο και την κοινωνία της παραγωγής.
Συμπέρασμα
Η κτηνοτροφία χρειάζεται πολιτικές ουσίας, όχι δηλώσεις εντυπώσεων. Χρειάζεται διαφάνεια, ταχύτητα, επάρκεια αποζημιώσεων και – κυρίως – ειλικρίνεια. Οτιδήποτε λιγότερο δεν προσβάλλει μόνο τους κτηνοτρόφους, αλλά και την ίδια την έννοια της υπεύθυνης δημόσιας πολιτικής.