Η αιχμηρή παρέμβαση του Νίκου Παπίγκη για τα Κέντρα Διημέρευσης – Ημερήσιας Φροντίδας ατόμων με αναπηρία, οι χαμένες ευκαιρίες χρηματοδότησης και η βαριά σκιά μιας δημοτικής διοίκησης που, όπως καταγγέλλεται, ξέρει καλύτερα τις απευθείας αναθέσεις από την κοινωνική φροντίδα.
ΚΔΗΦ: Μια υπόσχεση που απαιτεί γνώση, σχέδιο και πραγματική κοινωνική πολιτική
Το ζήτημα των Κέντρων Διημέρευσης – Ημερήσιας Φροντίδας για άτομα με αναπηρία, των γνωστών ΚΔΗΦ, δεν είναι ένα απλό προεκλογικό σύνθημα. Δεν είναι κορδέλα εγκαινίων, δεν είναι ασφαλτόστρωση, δεν είναι κυβόλιθος, δεν είναι ακόμη ένα έργο βιτρίνας.
Είναι δομή ουσίας. Είναι καθημερινή στήριξη για ανθρώπους με αναπηρία και τις οικογένειές τους. Είναι κοινωνική πολιτική στην πιο καθαρή της μορφή.
Και ακριβώς γι’ αυτό, όπως επισημαίνει με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο ο Νίκος Παπίγκης, τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί μια δημοτική διοίκηση που δεν έχει αποδείξει ουσιαστική επαφή με την εφαρμογή κοινωνικών πολιτικών να σχεδιάσει, να διεκδικήσει και να υλοποιήσει τέτοιες δομές;
Διότι τα ΚΔΗΦ δεν δημιουργούνται με ευχολόγια. Θέλουν μελέτες. Θέλουν τεχνική επάρκεια. Θέλουν γνώση των ευρωπαϊκών εργαλείων χρηματοδότησης. Θέλουν διεκδίκηση κονδυλίων από προγράμματα κοινωνικής ένταξης, περιφερειακά προγράμματα, ευρωπαϊκά ταμεία ή αναπτυξιακές δράσεις.
Και πάνω απ’ όλα θέλουν πολιτική βούληση.
Η βαριά καταγγελία: «Δεν γνωρίζει τι είναι τα ΚΔΗΦ»
Ο Νίκος Παπίγκης δεν μασάει τα λόγια του. Υποστηρίζει ότι δεν μπορεί να πιστέψει πως υπήρξε πραγματική προεκλογική υπόσχεση για τέτοια δομή, διότι, κατά την άποψή του, η δημοτική αρχή δεν γνώριζε — και δεν γνωρίζει — τι ακριβώς είναι τα ΚΔΗΦ.
Η φράση είναι βαριά. Αλλά είναι πολιτικά απολύτως συγκεκριμένη.
Δεν αφορά μόνο ένα έργο που δεν έγινε. Αφορά την αντίληψη διοίκησης. Αφορά το αν ο Δήμος Χαλκιδέων έχει στρατηγική για την κοινωνική φροντίδα ή αν περιορίζεται σε έργα εργολαβικής λογικής.
Διότι μια δημοτική αρχή που αντιλαμβάνεται την κοινωνική πολιτική ως δευτερεύον θέμα, δεν μπορεί να σταθεί δίπλα στις οικογένειες που έχουν ανάγκη. Δεν μπορεί να ανοίξει δρόμους χρηματοδότησης. Δεν μπορεί να σχεδιάσει δομές φροντίδας. Δεν μπορεί να μετατρέψει την ανάγκη σε έργο.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της κριτικής: όχι απλώς ότι δεν έγινε κάτι, αλλά ότι δεν υπήρξε ποτέ η αναγκαία γνώση και προτεραιότητα για να γίνει.
Από την κοινωνική φροντίδα στο μπετόν και την άσφαλτο
Στην παρέμβασή του, ο Νίκος Παπίγκης βάζει απέναντι δύο κόσμους.
Από τη μία, ο κόσμος της κοινωνικής πολιτικής: ΚΔΗΦ, άτομα με αναπηρία, οικογένειες που χρειάζονται καθημερινή στήριξη, ευρωπαϊκά κονδύλια, οργανωμένα προγράμματα.
Από την άλλη, ο κόσμος των απευθείας αναθέσεων, του μπετόν, της ασφάλτου, των κυβόλιθων και των εργολαβικών επιλογών.
Και το ερώτημα είναι αμείλικτο: ποιος από τους δύο κόσμους κυριάρχησε στον Δήμο Χαλκιδέων όλα αυτά τα χρόνια;
Γιατί όταν ένας Δήμος δεν μπορεί να δείξει σοβαρό αποτύπωμα σε κοινωνικές δομές, αλλά εμφανίζει έντονη κινητικότητα σε έργα καθημερινής εργολαβικής διαχείρισης, τότε η πολιτική κριτική δεν είναι απλώς θεμιτή. Είναι επιβεβλημένη.
Δεν μπορεί η κοινωνική μέριμνα να μπαίνει στο περιθώριο και η δημοτική πολιτική να εξαντλείται σε τσιμέντα, ασφαλτικά και αναθέσεις.
Δεν μπορεί οι δημότες να ακούν για «ανάπτυξη», την ώρα που η καθημερινότητά τους πιέζεται, οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες ασφυκτιούν και οι κοινωνικές ανάγκες παραμένουν αναπάντητες.
Τέσσερις τετραετίες εξουσίας και το ερώτημα της ευθύνης
Η πιο σκληρή πολιτική παρατήρηση είναι αυτή: η σημερινή εικόνα δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως ατύχημα.
Όταν κάποιος βρίσκεται επί τέσσερις τετραετίες στα πράγματα του Δήμου Χαλκιδέων, είτε στον Δήμο είτε στη ΔΕΥΑΧ είτε στο Λιμενικό Ταμείο, τότε δεν μπορεί να επικαλείται άγνοια, αιφνιδιασμό ή έλλειψη χρόνου.
Δεκαέξι χρόνια είναι πολιτικός χρόνος τεράστιος.
Είναι χρόνος αρκετός για να σχεδιαστούν κοινωνικές δομές. Να ωριμάσουν μελέτες. Να διεκδικηθούν χρηματοδοτήσεις. Να δημιουργηθούν υπηρεσίες. Να στηριχθούν ευάλωτες οικογένειες. Να αλλάξει η καθημερινότητα ανθρώπων που δεν έχουν την πολυτέλεια να περιμένουν άλλο.
Άρα το ζήτημα δεν είναι μόνο τι δεν έγινε.
Το ζήτημα είναι γιατί δεν έγινε.
Και ακόμη πιο βαθιά: ποιοι το επέτρεψαν να μη γίνει;
Οι δημότες, οι επιχειρηματίες και η πόλη που εξαντλείται
Στο κείμενο του Νίκου Παπίγκη υπάρχει και μια γενικότερη πολιτική καταγγελία: ότι ο Δήμος, οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες και οι δημότες βρίσκονται σε κατάσταση πλήρους εξαθλίωσης.
Η διατύπωση είναι σκληρή, αλλά αποτυπώνει ένα αίσθημα που πλέον ακούγεται όλο και συχνότερα στη Χαλκίδα: ότι η πόλη δεν προχωρά με σχέδιο, αλλά σέρνεται μέσα στα ίδια προβλήματα.
Υποδομές που γερνούν. Δημοτικές υπηρεσίες που πιέζονται. Κοινωνικές δομές που δεν επαρκούν. Επαγγελματίες που παλεύουν με κόστος, τέλη, υποχρεώσεις και μειωμένη αγοραστική δύναμη. Δημότες που αισθάνονται ότι πληρώνουν, αλλά δεν βλέπουν ανταπόδοση.
Και μέσα σε όλα αυτά, η δημοτική εξουσία μοιάζει να ανακυκλώνει τον εαυτό της.
«Αν δεν αρέσουν οι σφυριές, μην περνάς από τα γυφτάδικα»
Η φράση με την οποία κλείνει η παρέμβαση Παπίγκη είναι λαϊκή, αιχμηρή και απολύτως πολιτική:
«Αν δεν αρέσουν οι σφυριές, μην περνάς από τα γυφτάδικα».
Με άλλα λόγια: όποιος βρίσκεται τόσα χρόνια στην εξουσία, όποιος διοικεί, όποιος αποφασίζει, όποιος ζητά ξανά και ξανά την ψήφο των δημοτών, δεν μπορεί να ενοχλείται από την κριτική.
Η διοίκηση δεν είναι μόνο φωτογραφίες, δελτία Τύπου και πανηγυρικές ανακοινώσεις. Είναι και έλεγχος. Είναι και λογοδοσία. Είναι και δημόσια αμφισβήτηση. Είναι και σκληρή πολιτική αντιπαράθεση.
Και όταν η κοινωνική πολιτική απουσιάζει, όταν δομές όπως τα ΚΔΗΦ μένουν πίσω, όταν οι ανάγκες των πιο ευάλωτων δεν γίνονται προτεραιότητα, τότε οι «σφυριές» δεν είναι απλώς δικαίωμα.
Είναι υποχρέωση.
Η Χαλκίδα δεν χρειάζεται άλλη διοίκηση βιτρίνας. Δεν χρειάζεται άλλες υποσχέσεις χωρίς γνώση, άλλα έργα χωρίς κοινωνικό βάθος, άλλες αναθέσεις χωρίς στρατηγικό σχέδιο.
Χρειάζεται Δήμο που να ξέρει τι σημαίνει κοινωνική πολιτική.
Χρειάζεται Δήμο που να μπορεί να σχεδιάζει, να διεκδικεί και να υλοποιεί.
Χρειάζεται Δήμο που να στέκεται δίπλα στα άτομα με αναπηρία και στις οικογένειές τους όχι με λόγια, αλλά με δομές.
Γιατί τα ΚΔΗΦ δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι μέτρο πολιτισμού.
Και εκεί ακριβώς φαίνεται αν μια δημοτική αρχή διοικεί για την κοινωνία ή απλώς διαχειρίζεται την εξουσία.