Κύριε Σπανέ, οι πολίτες περιμένουν τα ευρήματα, τις ευθύνες και τον λογαριασμό — οι πανηγυρικές ανακοινώσεις δεν αρκούν.
Πρόστιμα 2,2 εκατομμυρίων ευρώ για επιδοτούμενα σκάφη, διοικητικές κυρώσεις σε βάρος του πρώην γενικού διευθυντή και πορίσματα που διαβιβάστηκαν στις εισαγγελικές αρχές. Αυτά ανακοινώνει η ίδια η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας για την «Αναπτυξιακή Εύβοιας». Και όμως, το δελτίο Τύπου της 31ης Οκτωβρίου επιλέγει να προβάλει ως κεντρικό μήνυμα την αποκατάσταση της λειτουργίας και τα επιτεύγματα της περιφερειακής αρχής.
Διαβάζοντάς το, ο πολίτης δικαιούται να αναρωτηθεί αν παρακολουθεί ενημέρωση για μια σοβαρή υπόθεση διαχείρισης επιδοτήσεων ή τελετή απονομής επαίνων στους διοικούντες.
Γιατί, κύριε Σπανέ, όταν ανακοινώνονται κυρώσεις τέτοιου ύψους, η πρώτη πολιτική υποχρέωση είναι να εξηγηθεί τι συνέβη. Πώς εντοπίστηκαν οι παραβάσεις, ποιοι είχαν τις αντίστοιχες αρμοδιότητες, πότε κινητοποιήθηκαν οι μηχανισμοί ελέγχου και ποιο είναι το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα των παρεμβάσεων. Αυτή είναι η λογοδοσία που δικαιούνται οι πολίτες της Εύβοιας και της Στερεάς Ελλάδας.
Η επιβολή προστίμων είναι συγκεκριμένη διοικητική ενέργεια. Η είσπραξή τους είναι ξεχωριστό, μετρήσιμο αποτέλεσμα. Το δελτίο Τύπου αναφέρει το πρώτο, χωρίς να δίνει στοιχεία για το δεύτερο. Πόσες αποφάσεις έχουν εκδοθεί; Πόσους δικαιούχους αφορούν; Πόσα χρήματα έχουν καταβληθεί; Ποιο ποσό παραμένει σε εκκρεμότητα;
Το εντυπωσιακό «2.200.000 ευρώ» στον τίτλο χρειάζεται αναλυτικό λογαριασμό από κάτω. Διαφορετικά, ο αναγνώστης μένει με έναν μεγάλο αριθμό, χωρίς να γνωρίζει τι ακριβώς έχει αποδώσει μέχρι σήμερα η διαδικασία.
Η ίδια η Περιφέρεια αναφέρει ότι προβλέπονται επανέλεγχοι και αναμένονται οδηγίες της Διαχειριστικής Αρχής για υποθέσεις που ενδέχεται να οδηγήσουν σε πλήρη επιστροφή επιδοτήσεων. Επομένως, το οικονομικό σκέλος παραμένει ανοιχτό. Τα πρόστιμα και οι πιθανές επιστροφές επιχορηγήσεων χρειάζονται χωριστή παρουσίαση, ώστε να γνωρίζει ο πολίτης ποια ποσά έχουν επιβληθεί, ποια διεκδικούνται και ποια έχουν ανακτηθεί.
Αντίστοιχα, η αναφορά σε κυρώσεις κατά του πρώην γενικού διευθυντή αφήνει αναπάντητα ουσιώδη ερωτήματα. Ποια ήταν τα συγκεκριμένα ευρήματα; Ποιες κυρώσεις επιβλήθηκαν και πότε; Τι προκύπτει από τους ελέγχους για τη λειτουργία των διοικητικών και εποπτικών μηχανισμών;
Η ανακοίνωση μιας κύρωσης σε ένα πρόσωπο δεν εξαντλεί τη δημόσια συζήτηση για το πώς λειτουργούσε μια ολόκληρη εταιρεία. Χρειάζεται σαφής αποτύπωση αρμοδιοτήτων, αποφάσεων και χρονολογιών. Ούτε συλλήβδην ενοχοποίηση ούτε πολιτική απαλλαγή μέσω δελτίου Τύπου.
Ο Φάνης Σπανός, ο Δημήτρης Βουρδάνος και ο Ευάγγελος Χαϊνάς παρουσιάζουν την αποκατάσταση της διοικητικής λειτουργίας και την ενίσχυση της βιωσιμότητας με αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου. Η διατήρηση της εταιρείας σε λειτουργία έχει ασφαλώς σημασία για την Εύβοια. Μαζί της, όμως, χρειάζεται να παρουσιαστεί καθαρά και το κόστος: πόσο ήταν το συνολικό ποσό της αύξησης, ποιοι μέτοχοι συμμετείχαν, τι κατέβαλε ο καθένας και ποιες ανάγκες καλύφθηκαν.
Η φράση «ενισχύθηκε η οικονομική βιωσιμότητα» είναι εύκολη. Ο αναλυτικός απολογισμός επιτρέπει στους πολίτες να κρίνουν το αποτέλεσμα.
Η Περιφέρεια υποστηρίζει επίσης ότι ολοκληρώθηκαν τα ενεργά προγράμματα χωρίς απώλεια χρηματοδοτήσεων για τους ωφελούμενους. Πρόκειται για θετικό αποτέλεσμα, εφόσον αποτυπώνεται στα σχετικά στοιχεία. Δεν απαντά, όμως, στα διαφορετικά ερωτήματα που γεννούν οι παραβάσεις στις επιδοτήσεις των σκαφών. Οι δύο διαπιστώσεις μπορούν να συνυπάρχουν. Η επίκληση της μίας δεν κλείνει τον έλεγχο της άλλης.
Το ίδιο ισχύει για τη διαβίβαση των πορισμάτων στις εισαγγελικές αρχές. Η διαβίβαση στοιχείων δεν αποτελεί δικαστική απόφαση ούτε προδικάζει την ενοχή οποιουδήποτε. Δεν αποτελεί, όμως, και πολιτικό πιστοποιητικό ότι οι διοικούντες έχουν απαντήσει σε όλα. Η δικαστική διερεύνηση έχει το δικό της αντικείμενο. Η δημόσια εξήγηση για τις πράξεις και τις παραλείψεις της διοίκησης παραμένει υποχρέωση των αρμοδίων.
Το δελτίο Τύπου επικαλείται την έκθεση των ορκωτών ελεγκτών, χωρίς να παρουσιάζει αναλυτικά τα ευρήματά της. Εφόσον η περιφερειακή αρχή θεωρεί ότι η εικόνα δικαιώνει τους χειρισμούς της, ας δώσει στη δημοσιότητα όσα στοιχεία μπορούν να δημοσιοποιηθούν: ευρήματα, αποφάσεις κυρώσεων, οικονομικό απολογισμό και χρονολόγιο ενεργειών. Με τις αναγκαίες απαλοιφές όπου απαιτούνται, αλλά με ουσία που να επιτρέπει πραγματικό δημόσιο έλεγχο.
Ο πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου, Χρήστος Δημήτριος Γεωργίου, επικαλείται τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη χρηστή διοίκηση. Αυτές οι αρχές κρίνονται από τη δυνατότητα του πολίτη να ελέγξει όσα του ανακοινώνονται. Οι αλληλοέπαινοι της διοίκησης δεν προσθέτουν ούτε ένα αποδεικτικό στοιχείο.
Κύριε Σπανέ, η Εύβοια δεν χρωστά χειροκρότημα επειδή ανακοινώθηκαν πρόστιμα. Δικαιούται να μάθει τι συνέβη, ποιος είχε ποια ευθύνη και πόσα χρήματα επέστρεψαν. Όσο η δημόσια ενημέρωση αφήνει αυτά τα ερωτήματα ανοιχτά, οι πανηγυρικοί τόνοι προκαλούν. Η αξιοπιστία της Περιφέρειας θα κριθεί από τις απαντήσεις και τα έγγραφα που θα τις στηρίζουν.