Ο περιπτεράς που αντιστάθηκε στην κλοπή, ξυλοκοπήθηκε, έκλεισε την επιχείρησή του και τώρα είδε το νέο του μαγαζί να καίγεται πριν καν ανοίξει
Η υπόθεση της Γαστούνης δεν είναι απλώς ένα ακόμη αστυνομικό περιστατικό. Είναι μια εικόνα διάλυσης. Ένας επαγγελματίας φέρεται να έκανε το αυτονόητο: αντέδρασε σε απόπειρα κλοπής, παρέδωσε τον ανήλικο στις Αρχές και περίμενε ότι η Πολιτεία θα κάνει τη δουλειά της.
Αντί γι’ αυτό, βρέθηκε ο ίδιος και ο γιος του στο στόχαστρο βίαιης επίθεσης. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, τον Φεβρουάριο ομάδα περίπου 20 ατόμων εμφανίστηκε στο περίπτερό του, μετά από περιστατικό με ανήλικο που φέρεται να επιχείρησε να αφαιρέσει προϊόν, με αποτέλεσμα ο περιπτεράς, ο γιος του και ακόμη ένας πολίτης να δεχθούν χτυπήματα και να προκληθούν φθορές στο περίπτερο. Για την υπόθεση είχαν γίνει συλλήψεις, ενώ σύμφωνα με την Καθημερινή σχηματίστηκε δικογραφία για βαριά σωματική βλάβη και φθορά ξένης ιδιοκτησίας.
Και μετά; Μετά ο άνθρωπος αποφάσισε να φύγει από το περίπτερο. Να κάνει μια νέα αρχή. Να στήσει ξανά τη ζωή του από την αρχή. Μόνο που ούτε εκεί τον άφησαν ήσυχο.
Από το ξύλο στις στάχτες
Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, άγνωστοι δράστες έσπασαν την πρόσοψη του νέου καταστήματος που ετοίμαζε να ανοίξει, μπήκαν μέσα και έβαλαν φωτιά στην αποθήκη, προκαλώντας σοβαρές ζημιές. Ο ίδιος δήλωσε ότι σε πέντε ημέρες θα άνοιγε το κατάστημα, ενώ σε άλλο σημείο ανέφερε πως δεν μπορεί να ενοχοποιήσει κανέναν χωρίς στοιχεία, αλλά θεωρεί —με βάση το προηγούμενο περιστατικό— ότι υπάρχει διαμάχη.
Εδώ τελειώνουν οι δικαιολογίες.
Δεν μιλάμε για μια απλή φθορά. Δεν μιλάμε για ένα τυχαίο επεισόδιο της νύχτας. Μιλάμε για έναν πολίτη που φέρεται να έχει δεχθεί διαδοχικά χτυπήματα, πρώτα στη σωματική του ακεραιότητα, μετά στην επαγγελματική του επιβίωση και τελικά στην ίδια την αίσθηση ότι μπορεί να ζήσει και να εργαστεί με ασφάλεια στον τόπο του.
Και η απάντηση του κράτους ποια είναι; «Συναγερμός στην Αστυνομία». Ωραία. Και μετά τον συναγερμό; Υπάρχει προστασία; Υπάρχει αποτροπή; Υπάρχει μήνυμα ότι όποιος επιτίθεται σε πολίτη, όποιος καίει περιουσία, όποιος εκφοβίζει έναν επαγγελματία, θα βρεθεί πραγματικά αντιμέτωπος με τον νόμο;
Το ερώτημα προς Χρυσοχοΐδη και Φλωρίδη
Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης παραμένει υπουργός Προστασίας του Πολίτη και ο Γιώργος Φλωρίδης υπουργός Δικαιοσύνης, σύμφωνα με την επίσημη σύνθεση της κυβέρνησης. Άρα το ερώτημα είναι ευθύ και πολιτικό:
Πόσο ακόμη θα ανέχεται η Πολιτεία περιοχές όπου ομάδες παραβατικών δραστών λειτουργούν σαν να μην τις αγγίζει κανείς;
Πόσο ακόμη θα βλέπουμε πολίτες να στοχοποιούνται επειδή τόλμησαν να υπερασπιστούν την περιουσία τους;
Πόσο ακόμη η έννομη τάξη θα εμφανίζεται εκ των υστέρων, όταν το μαγαζί έχει ήδη καεί, όταν ο άνθρωπος έχει ήδη χτυπηθεί, όταν η οικογένεια έχει ήδη τρομοκρατηθεί;
Η Δημοκρατία δεν κρίνεται μόνο στα μεγάλα λόγια. Κρίνεται εκεί όπου ένας μικρός επαγγελματίας ζητά το απλούστερο πράγμα: να μπορεί να δουλεύει χωρίς να φοβάται.
Ούτε συλλογική ενοχή ούτε συλλογική ασυλία
Το πρόβλημα δεν λύνεται με γενικεύσεις ούτε με κραυγές. Λύνεται με κράτος. Με αστυνόμευση. Με ταχεία δικαιοσύνη. Με προστασία θυμάτων. Με παρακολούθηση υποτροπών. Με πραγματική εφαρμογή του νόμου, ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο δράστης, από πού προέρχεται, σε ποια ομάδα ανήκει ή ποιο κοινωνικό προφίλ επικαλείται.
Καμία κοινωνική ομάδα δεν μπορεί να στιγματίζεται συλλογικά. Αλλά και καμία παραβατική ομάδα δεν μπορεί να κρύβεται πίσω από την κοινωνική της ταυτότητα για να απολαμβάνει ιδιότυπη ασυλία.
Αυτό είναι το σημείο που η Πολιτεία οφείλει να ξεκαθαρίσει: ο νόμος ισχύει για όλους ή δεν ισχύει για κανέναν.
Η Γαστούνη ως σύμπτωμα
Την ίδια ώρα, περιστατικά καθημερινής παραβατικότητας τροφοδοτούν την αίσθηση εγκατάλειψης. Στα Σπάτα, για παράδειγμα, καταγράφηκε διάρρηξη σε θυρίδες παραλαβής δεμάτων έξω από κατάστημα ΑΒ Βασιλόπουλος, με δράστες να αφαιρούν δέματα και να προκαλούν εκτεταμένες φθορές, ενώ οι Αρχές διερευνούν την υπόθεση.
Το κοινό νήμα δεν είναι η καταγωγή των δραστών. Είναι η ατιμωρησία. Είναι η εικόνα ότι ο πολίτης πληρώνει, φορολογείται, δουλεύει, ασφαλίζει την επιχείρησή του, τηρεί τον νόμο — και όταν έρθει η ώρα να προστατευτεί, ακούει μόνο γενικόλογες ανακοινώσεις.
Η υπόθεση της Γαστούνης είναι ένα τεστ αξιοπιστίας για το κράτος.
Αν ένας άνθρωπος που έκανε το σωστό καταλήγει χτυπημένος, ξεσπιτωμένος επαγγελματικά και καμένος οικονομικά, τότε το μήνυμα προς την κοινωνία είναι καταστροφικό: «Μη μπλέκεις. Μην αντιδράς. Μην εμπιστεύεσαι κανέναν».
Αυτό δεν είναι ευνομούμενη πολιτεία. Είναι παραίτηση.
Και όταν το κράτος παραιτείται, δεν αργεί να εμφανιστεί ο νόμος του ισχυρότερου.