Παρουσιάζεται τις τελευταίες ημέρες ως μεγάλη επιτυχία της οικονομικής πολιτικής η νέα πρόωρη αποπληρωμή χρέους, με τίτλους του τύπου:
«Η νέα πρόωρη αποπληρωμή χρέους φέρνει ανάσα 135 εκατ. € τον χρόνο στον Προϋπολογισμό – Κέρδος 1,6 δισ. € από τόκους, με μία κίνηση».
Εύλογα αναρωτιέται κανείς:
Δεν πρέπει να υπάρχει κάποιο όριο στην προπαγάνδα;
Σε καθυστερημένους απευθύνονται; Γιατί τα νούμερα δεν βγαίνουν.
1. Πώς γίνεται «κέρδος», όταν οι ανάγκες εκτινάσσονται;
Σύμφωνα με τον ίδιο τον προϋπολογισμό, για το 2026 προβλέπονται τα εξής:
- Οι ταμειακές χρηματοδοτικές ανάγκες του κρατικού προϋπολογισμού θα ανέλθουν στα 30,168 δισ. €.
- Ο καθαρός δανεισμός του κρατικού προϋπολογισμού προβλέπεται στα 13 δισ. €.
Με απλά λόγια:
Από περίπου 14 δισ. € που είναι οι ανάγκες το 2025, πηγαίνουμε στα 30,168 δισ. € το 2026.
Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο εμφανίζεται ως «κίνηση κέρδους» η πρόωρη αποπληρωμή;
2. Το «κόλπο» με το επιτόκιο: γιατί δεν υπάρχει κέρδος, αλλά ζημία
Η ουσία είναι η εξής:
- Τα 5,29 δισ. € των δανείων GLF που θα προπληρωθούν, έχουν επιτόκιο:
3μηνιαίο Euribor + 0,5%.
Με Euribor 2,06%, αυτό σημαίνει επιτόκιο περίπου 2,56% (2,06 + 0,5). - Για να τα αποπληρώσουμε, δεν έχουμε αυτά τα χρήματα από το πουθενά.
Θα δανειστούμε ή θα χρησιμοποιήσουμε πόρους με κόστος πάνω από 3,39%, όσο είναι σήμερα το επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου.
Άρα:
- Αν χρηματοδοτείς κάτι που πληρώνει 2,56%, με χρήμα που κοστίζει 3,39%,
δεν κερδίζεις – χάνεις. - Η διαφορά είναι περίπου 0,83 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως.
- Σε ορίζοντα δεκαετίας, μιλάμε για ζημία άνω των 420 εκατ. € συνολικά.
Πού είναι λοιπόν το «κέρδος 1,6 δισ. €»;
Είναι ένας λογιστικός υπολογισμός «τόκων που δεν θα πληρώναμε» στα GLF, χωρίς όμως να αφαιρείται το κόστος του χρήματος που χρησιμοποιούμε για να τα κλείσουμε. Δηλαδή μισή αλήθεια.
3. Επιτόκιο κάτω από τον πληθωρισμό: χάνουμε κι άλλο
Υπάρχει και κάτι ακόμη πιο σοβαρό:
Το επιτόκιο 2,56% των GLF είναι χαμηλότερο από τον πληθωρισμό.
Τι σημαίνει αυτό;
- Όταν ο πληθωρισμός κινείται πάνω από 2,56%,
σε πραγματικούς όρους το χρέος αυτό μειώνεται από μόνο του. - Είναι σαν να έχεις ένα φθηνό, μακροπρόθεσμο δάνειο σε ευρώ,
που το «ροκανίζει» ο πληθωρισμός χρόνο με τον χρόνο.
Προπληρώνοντάς το:
- Μειώνουμε μεν λογιστικά το χρέος,
- αλλά χάνουμε το όφελος του πληθωρισμού στο μέλλον.
Με απλά λόγια, σκοτώνουμε φθηνό χρέος για να το αντικαταστήσουμε με ακριβότερο και μακρύτερης διάρκειας.
4. Τι πραγματικά συμβαίνει με το 2036 και το «μαξιλάρι»
Στην πράξη, με τη σημερινή επιλογή:
- Αντικαθιστούμε δάνεια που λήγουν τα επόμενα χρόνια, με δεκαετή που θα λήγουν το 2036.
- Δηλαδή επιμηκύνουμε την υποχρέωση με υψηλότερο επιτόκιο.
- Θα μπορούσαμε απλούστατα να μη δανειστούμε 12,726 δισ. €, αλλά 5,29 δισ. € λιγότερα – αν δεν προχωρούσαμε σε αυτή την προπληρωμή.
Ταυτόχρονα, για να καλυφθούν οι χρηματοδοτικές ανάγκες του 2026:
- Θα καταναλώσουμε επιπλέον 18,442 δισ. € από το «μαξιλάρι» – δηλαδή ανάλωση ταμειακών διαθεσίμων.
- Ναι, έτσι μειώνεται λογιστικά το χρέος.
- Αλλά μειώνονται ταυτόχρονα και τα διαθέσιμα.
Στην ουσία:
παίρνουμε από τη μία τσέπη και βάζουμε στην άλλη,
ενώ αναλαμβάνουμε και το ρίσκο:
- πιθανής ανόδου των επιτοκίων στο μέλλον,
- ή δυσκολίας δανεισμού αν ξεσπάσει μία νέα διεθνής κρίση.
5. Χώρα με τεράστιες επενδυτικές ανάγκες – και επιλέγουμε «βιτρίνα»
Όλη αυτή η πολιτική δεν διαδραματίζεται σε κενό αέρος.
Η Ελλάδα έχει τεράστιες επενδυτικές ανάγκες:
- στον πρωτογενή τομέα,
- στη μεταποίηση,
- στις υποδομές,
- στην τεχνολογία και την παραγωγή με υψηλή προστιθέμενη αξία.
Μέσω σοβαρών επενδύσεων:
- θα μπορούσε να αυξηθεί βιώσιμα το ΑΕΠ,
- να μειωθεί ουσιαστικά – και όχι λογιστικά – ο λόγος χρέος/ΑΕΠ,
- να αυξηθεί η παραγωγικότητα της εργασίας,
- και έτσι να έχουν περιθώριο αύξησης οι μισθοί.
Αντί γι’ αυτό:
- Καίμε φθηνό χρέος,
- χρησιμοποιούμε το «μαξιλάρι»,
- και εμφανίζουμε ως «μεγάλη επιτυχία» μια κίνηση με αμφισβητούμενη οικονομική λογική,
απλώς και μόνο επειδή «γράφει ωραία» στα δελτία ειδήσεων και στα ευρωπαϊκά φόρα.
6. Γιατί το κάνουμε;
Η απάντηση, όσο κυνική κι αν ακούγεται, είναι ξεκάθαρη:
- Για να κάνει η κυβέρνηση το «καλό παιδί» στους δανειστές,
αδιαφορώντας για τα πραγματικά συμφέροντα των Ελλήνων πολιτών. - Για να παρουσιαστεί μία ακόμη δήθεν επιτυχία στην κοινή γνώμη.
- Για να ενισχυθούν οι προσωπικές φιλοδοξίες – όπως να εξασφαλιστεί θέση στο Eurogroup ή άλλους ευρωπαϊκούς θώκους.
Και όλα αυτά:
- με επίκληση σε ένα «κέρδος 1,6 δισ. €»,
- το οποίο, αν βάλεις κάτω τα νούμερα,
δεν είναι κέρδος, αλλά πολιτικό αφήγημα.
Η πραγματικότητα είναι σκληρή και απλή:
Δεν υπάρχει μαγικό «κέρδος» από την πρόωρη αποπληρωμή φθηνού χρέους με ακριβότερο χρήμα. Υπάρχει μόνο επικοινωνιακή διαχείριση, με αριθμούς βολικά παρουσιασμένους, σε μία χώρα που έχει ανάγκη από πραγματική ανάπτυξη, επενδύσεις και αύξηση της παραγωγικής της βάσης – όχι από λογιστικά τρικ και ψευδο-θριάμβους.