Η ιδιωτική επένδυση είναι θετική. Αλλά το νέο λιμάνι, η παραλία, η μαρίνα και οι θέσεις εργασίας δεν μπορεί να σερβίρονται ως πολιτικό φόντο χωρίς σχέδιο, ημερομηνίες και λογοδοσία.
Η Εύβοια δεν έχει την πολυτέλεια να απαξιώνει καμία σοβαρή παραγωγική επένδυση. Όταν μια επιχείρηση βάζει 35 εκατομμύρια ευρώ για νέα πλωτή δεξαμενή Panamax, όταν θέλει να φέρει μεγαλύτερα πλοία, περισσότερες επισκευές και περισσότερη δουλειά στον τόπο, αυτό είναι είδηση. Και είναι είδηση που πρέπει να καταγραφεί καθαρά.
Τα Ναυπηγεία Χαλκίδας δεν μιλούν για ένα ακόμη μπαλώμα. Σχεδιάζουν να ανέβουν κατηγορία: να διεκδικήσουν μεγάλα πλοία, απαιτητικές μετασκευές, δουλειές που σήμερα φεύγουν στο εξωτερικό, εξειδικευμένο προσωπικό και μεγαλύτερη παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτό είναι το ιδιωτικό σκέλος. Υπάρχει χρήμα, υπάρχει επιχειρηματική απόφαση, υπάρχει δηλωμένο χρονοδιάγραμμα για λειτουργία της νέας δεξαμενής έως το τέλος του 2026. Εκεί, λοιπόν, η κουβέντα είναι συγκεκριμένη.
Από εκεί και πέρα, αρχίζει το γνωστό ελληνικό έργο: υπουργοί, βουλευτές, περιφερειάρχες, κάμερες, μεγάλες λέξεις και ένα μέλλον που απλώνεται βολικά στα επόμενα 25 χρόνια.
Το λιμάνι δεν είναι φωτογραφία επίσκεψης
Η νέα δεξαμενή των Ναυπηγείων είναι μία ιδιωτική επένδυση. Το νέο εμπορικό λιμάνι είναι δημόσιο έργο, με άλλες διαδικασίες, άλλες εγκρίσεις, άλλες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και άλλη ευθύνη.
Δεν είναι το ίδιο πράγμα. Και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως ένα ενιαίο πακέτο θριάμβου, λες και αρκεί μια επίσκεψη για να ξεκινήσει το έργο.
Για το νέο λιμάνι η κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει:
- Πού ακριβώς χωροθετείται και ποια είναι η τελική λύση.
- Ποιο είναι το εγκεκριμένο master plan και ποια στάδια απομένουν.
- Πόσο κοστίζει, ποιος θα το χρηματοδοτήσει και πότε θα δημοπρατηθεί.
- Ποιες είναι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις για τον όρμο της Αυλίδας.
- Πώς θα συνδεθεί με το οδικό δίκτυο και ποιες βαριές κυκλοφορίες θα μεταφερθούν στην περιοχή.
- Τι θα γίνει πράγματι με το σημερινό εμπορικό λιμάνι και το παραλιακό μέτωπο της Χαλκίδας.
Μέχρι να δοθούν αυτές οι απαντήσεις, οι αναφορές σε «αναπτυξιακά clusters», «νέα εποχή» και «μεγάλη αλλαγή» παραμένουν πολιτική διαφήμιση. Και η Χαλκίδα έχει χορτάσει από διαφημίσεις.
Ποιος κερδίζει και ποιος λογοδοτεί;
Τα Ναυπηγεία έχουν κάθε δικαίωμα να επεκταθούν, να κερδίσουν αγορά και να αυξήσουν τη δραστηριότητά τους. Αυτό είναι επιχειρηματικότητα και, αν συνοδευτεί από ασφαλείς και αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας, είναι θετικό για την Εύβοια.
Αλλά το Δημόσιο δεν είναι χειροκροτητής ιδιωτικών σχεδίων. Οφείλει να προστατεύει το περιβάλλον, να επιβάλλει όρους, να διασφαλίζει υποδομές και να εξηγεί στους πολίτες τι ακριβώς σχεδιάζει για τη Χαλκίδα και την Αυλίδα.
Δεν μπορεί η πόλη να μαθαίνει για το μέλλον της από δελτία Τύπου και πανηγυρικές δηλώσεις. Δεν μπορεί η παραλία της Χαλκίδας να εμφανίζεται ως «βιτρίνα» προς αξιοποίηση, χωρίς να υπάρχει ανοιχτή και αναλυτική συζήτηση για το ποιος σχεδιάζει, ποιος αποφασίζει και ποιος τελικά θα ωφεληθεί.
Η επένδυση στη νέα δεξαμενή είναι χειροπιαστή. Το νέο λιμάνι, η μαρίνα και η αναβάθμιση της παραλίας είναι ακόμη ένα σχέδιο που ζητά εμπιστοσύνη πριν δείξει τα χαρτιά του.
Η Εύβοια δεν ζητά άλλα λόγια. Ζητά ημερομηνίες, μελέτες, προϋπολογισμούς, θέσεις εργασίας με δικαιώματα και δεσμεύσεις που θα αντέξουν όταν φύγουν οι κάμερες.