Η αποχώρηση του Οκτάι Σαράλ δεν έκλεισε την κρίση. Αίτημα απομάκρυνσης του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Η απουσία του Ιλχάμ Αλίγιεφ από τη Σύνοδο του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών στην Άγκυρα, στις 30 Οκτωβρίου, αναδεικνύει τις εντάσεις στις σχέσεις Αζερμπαϊτζάν και Τουρκίας. Το Μπακού εκπροσωπείται από τον υπουργό Εξωτερικών Τζεϊχούν Μπαϊράμοφ, παρά την προσωπική πρόσκληση που είχε απευθύνει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον Αζέρο πρόεδρο.
Η απουσία έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα. Η Τουρκία αναλαμβάνει την προεδρία του Οργανισμού από το Αζερμπαϊτζάν, σε μια σύνοδο που προβάλλει την ενότητα του τουρκικού κόσμου. Σε αυτήν ακριβώς τη συγκυρία, ο Αλίγιεφ επιλέγει να μην εμφανιστεί, δυσκολεύοντας την εικόνα αρραγούς συνεργασίας που θέλει να παρουσιάσει η Άγκυρα.
Η εξήγηση που μεταδίδεται από την αζερική πλευρά αφορά ήδη προγραμματισμένες υποχρεώσεις του προέδρου, συγκεκριμένα την παρουσία του σε τελετή απονομών ποδοσφαιρικής διοργάνωσης νέων στο Μπακού. Ωστόσο, η χρονική συγκυρία ενισχύει την πολιτική εκτίμηση ότι η απουσία λειτουργεί και ως μήνυμα δυσαρέσκειας. Αυτό παραμένει ερμηνεία και όχι επίσημα ανακοινωμένος λόγος της απόφασης.
Η ένταση είχε ξεκινήσει με τις αντιδράσεις στην Τουρκία για τους περιορισμούς στην ενδυμασία στα σχολεία του Αζερμπαϊτζάν, που επηρέασαν μαθήτριες με μαντίλα. Ανάμεσα σε όσους επέκριναν την πολιτική αυτή ήταν ο προεδρικός σύμβουλος Οκτάι Σαράλ. Το Μπακού εξέλαβε τις παρεμβάσεις ως ανάμειξη στις εσωτερικές του υποθέσεις.
Στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης, διατυπώθηκαν πληροφορίες ότι η αζερική ηγεσία ζήτησε την απομάκρυνση του Σαράλ και ενέργειες κατά προσώπων που κατηγορούσε για προσβολές κατά του Αλίγιεφ. Ο Σαράλ ανακοίνωσε την παραίτησή του στις 26 Οκτωβρίου, έχοντας δηλώσει ότι αποχώρησε κατόπιν απόφασης του Ερντογάν.
Η κίνηση ερμηνεύτηκε ως προσπάθεια εκτόνωσης της κρίσης. Η απουσία του Αλίγιεφ από την Άγκυρα, όμως, δείχνει ότι δεν εξασφάλισε την παρουσία του στη σύνοδο ούτε μια δημόσια εικόνα αποκατάστασης των σχέσεων.
Το σενάριο για τον Χακάν Φιντάν χρειάζεται ξεχωριστή αντιμετώπιση. Μέχρι τις 30 Οκτωβρίου δεν έχει προκύψει αξιόπιστη δημόσια επιβεβαίωση ότι ο Αλίγιεφ απαίτησε την παραίτηση ή την αποπομπή του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών. Η αποχώρηση ενός προεδρικού συμβούλου δεν αποδεικνύει ότι έχει τεθεί αντίστοιχος όρος για τον επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας.
Ανεπιβεβαίωτες παραμένουν και οι καταγγελίες ότι ο Φιντάν συζήτησε σχέδιο ανατροπής του Αλίγιεφ κατά την επίσκεψή του στο Μπακού. Οι σχετικοί ισχυρισμοί για μυστικές συναντήσεις και παρεμβάσεις τουρκικών οργανώσεων διαψεύστηκαν από την τουρκική πρεσβεία στις 17 Οκτωβρίου. Η τουρκική πλευρά υποστήριξε ότι επρόκειτο για εθιμοτυπικές φωτογραφίσεις και απέρριψε τις αναφορές περί σχεδίων πραξικοπήματος. Το επίμαχο δημοσίευμα αποσύρθηκε στη συνέχεια, χωρίς να έχει παρουσιαστεί ανεξάρτητη τεκμηρίωση των καταγγελιών.
Παρά την ένταση, οι διπλωματικοί δίαυλοι παραμένουν ανοιχτοί. Στις 29 Οκτωβρίου ο Αλίγιεφ έστειλε συγχαρητήριο μήνυμα στον Ερντογάν για την Ημέρα της Δημοκρατίας, επαναβεβαιώνοντας τη συμμαχική σχέση των δύο χωρών. Επομένως, η απουσία δημόσιας ανακοίνωσης τηλεφωνήματος δεν σημαίνει ότι ο Αζέρος πρόεδρος απέφυγε να στείλει ευχές.
Αντίστοιχα, το επίσημα ανακοινωμένο τηλεφώνημα του Ερντογάν προς τον Αλίγιεφ, με τα συγχαρητήρια για την αποκατάσταση της ανεξαρτησίας του Αζερμπαϊτζάν και την πρόσκληση στη σύνοδο, πραγματοποιήθηκε στις 21 Οκτωβρίου.
Για τον Ερντογάν, η αντιπαράθεση αναδεικνύει τα όρια της πολιτικής επιρροής που επιδιώκει να ασκήσει στον τουρκικό κόσμο. Η κοινή γλώσσα περί αδελφοσύνης δεν εξαλείφει τις διαφορετικές προτεραιότητες ούτε εξασφαλίζει την αυτόματη ευθυγράμμιση του Μπακού.
Η απουσία Αλίγιεφ αποτελεί πολιτικό πλήγμα στην εικόνα ενότητας που προβάλλει η Άγκυρα. Δεν τεκμηριώνει, όμως, ούτε οριστικό ναυάγιο της συνεργασίας των τουρκικών κρατών ούτε τελεσίγραφο για την απομάκρυνση Φιντάν. Το κρίσιμο πλέον είναι ποιες κινήσεις θα ακολουθήσουν και αν οι δύο ηγεσίες μπορούν να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη πίσω από τις επίσημες διακηρύξεις συμμαχίας.