Προσωρινή διαταγή, σύμφωνα με τους προσφεύγοντες, απαγορεύει τη μεταφορά και εναπόθεση βιομηχανικών αποβλήτων στον σχεδιαζόμενο ΧΥΤΒΑ – Η δημόσια υγεία και το περιβάλλον μπήκαν στο κέντρο της δικαστικής κρίσης
Μια ιδιαίτερα σημαντική δικαστική εξέλιξη καταγράφεται στην υπόθεση του σχεδιαζόμενου ΧΥΤΒΑ στην Τανάγρα, μετά τη μαραθώνια εκδίκαση στο Πρωτοδικείο Θήβας.
Σύμφωνα με την ενημέρωση των κατοίκων και των φορέων που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη, η Πρόεδρος έκανε δεκτό το αίτημα προσωρινής διαταγής και διέταξε την απαγόρευση μεταφοράς και εναπόθεσης βιομηχανικών αποβλήτων στον χώρο, μέχρι την περαιτέρω κρίση της υπόθεσης.
Η εξέλιξη αυτή δεν είναι απλώς μια δικαστική ανάσα. Είναι πολιτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό μήνυμα: κανένα έργο που προκαλεί τόσο βαριά ανησυχία σε μια ολόκληρη τοπική κοινωνία δεν μπορεί να προχωρά σαν να μην υπάρχουν άνθρωποι, νερό, γη, παραγωγή και δημόσια υγεία.
Τα ασφαλιστικά μέτρα είχαν κατατεθεί στις 5 Μαΐου 2026 στα δικαστήρια της Θήβας, με συμμετοχή επαγγελματιών, κατοίκων, συλλόγων και του Δήμου Τανάγρας, ενώ σε δημόσιες δηλώσεις είχε τεθεί ευθέως το ζήτημα των συνεχιζόμενων εργασιών και των κινδύνων που επικαλούνται οι προσφεύγοντες.
Το επιχείρημα της εταιρείας και η απάντηση της κοινωνίας
Απέναντι στις αιτιάσεις της εταιρείας ότι το έργο είναι ασφαλές και ότι έχουν υπάρξει απορριπτικές αποφάσεις για προσφυγές, η τοπική κοινωνία έθεσε το βασικό ερώτημα: ποιος εγγυάται, με τρόπο απολύτως πειστικό, ότι μια εγκατάσταση διαχείρισης βιομηχανικών αποβλήτων δεν θα μετατραπεί σε μόνιμη απειλή για τη Βοιωτία;
Ο φορέας υλοποίησης του έργου εμφανίζεται ως η ΕΛΒΙΟΚ Μ.Α.Ε., θυγατρική της ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ Α.Ε., σε συνεργασία με την ΑΕΙΦΟΡΟΣ Α.Ε., σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση του έργου από την ίδια την ΕΛΒΙΟΚ.
Το κρίσιμο σημείο, όμως, δεν είναι η εταιρική βιτρίνα. Είναι η ουσία: τι θα θάβεται, πού θα θάβεται, ποιος θα ελέγχει, για πόσα χρόνια και με ποια πραγματική εγγύηση απέναντι σε μια περιοχή που ήδη κουβαλά το βαρύ ιστορικό της βιομηχανικής ρύπανσης.
Η Τανάγρα δεν ζητά χάρη – ζητά προστασία
Ο Δήμος Τανάγρας είχε από το 2022 καταγγείλει την απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων, μιλώντας για εγκατάσταση μόλις 350 μέτρα από κατοικημένη περιοχή του Σχηματαρίου και σε απόσταση αναπνοής από την κοινότητα Τανάγρας.
Αυτό από μόνο του αρκεί για να εξηγηθεί γιατί η υπόθεση έχει ξεσηκώσει κατοίκους, επαγγελματίες, συλλόγους και αυτοδιοίκηση. Δεν πρόκειται για μια τυπική διοικητική διαφωνία. Πρόκειται για σύγκρουση ανάμεσα στη λογική των τετελεσμένων και στο δικαίωμα μιας κοινωνίας να ζει χωρίς τον φόβο ότι η περιοχή της θα γίνει σημείο μόνιμης ταφής επικίνδυνων βιομηχανικών καταλοίπων.
Η εταιρεία και οι υποστηρικτές του έργου μπορεί να μιλούν για ασφάλεια, σύγχρονες προδιαγραφές και αδειοδοτήσεις. Οι κάτοικοι, όμως, ρωτούν το αυτονόητο: όταν μιλάμε για επικίνδυνα απόβλητα, ποιος έχει το δικαίωμα να ζητά από μια κοινωνία να σωπάσει;
Το μεγάλο ερώτημα για τα απόβλητα
Στη δημόσια συζήτηση έχει υπάρξει έντονη αντιπαράθεση και για την προέλευση των αποβλήτων. Από την πλευρά κατοίκων και αιρετών έχει εκφραστεί ο φόβος ότι η περιοχή μπορεί να σηκώσει βάρος αποβλήτων πέρα από τα όρια της Βοιωτίας, ενώ δημοσίευμα του ΟΤΑ News ανέφερε ότι το ΥΠΕΝ είχε δώσει έγγραφη απάντηση πως η Τανάγρα δεν θα δεχθεί επικίνδυνα βιομηχανικά απόβλητα εκτός Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας.
Ακριβώς γι’ αυτό απαιτείται απόλυτη διαφάνεια. Όχι καθησυχαστικές διατυπώσεις. Όχι γενικόλογες υποσχέσεις. Όχι «εμπιστευθείτε μας». Χρειάζεται θεσμοθετημένος κοινωνικός έλεγχος, δημόσια πρόσβαση στα στοιχεία, ανεξάρτητη παρακολούθηση και καθαρή απάντηση για κάθε τόνο αποβλήτου που σχεδιάζεται να εισέλθει στην εγκατάσταση.
Η προσωρινή διαταγή δεν τελειώνει τη μάχη – την ανοίγει
Η προσωρινή διαταγή, εφόσον επιβεβαιωθεί και τυπικά από το δικαστικό πλαίσιο της υπόθεσης, δεν αποτελεί τελική δικαίωση επί της ουσίας. Δεν κλείνει οριστικά τον φάκελο. Όμως στέλνει ένα σαφές μήνυμα: η Δικαιοσύνη οφείλει να ακούει όταν μια κοινωνία φωνάζει για την υγεία της, το περιβάλλον της και το νερό της.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία. Η Τανάγρα δεν αντιδρά από ιδιοτροπία. Δεν λέει απλώς «όχι» σε ένα έργο. Λέει «ναι» στη ζωή, στη γη, στην παραγωγή, στο δικαίωμα των κατοίκων να μη μετατραπεί ο τόπος τους σε πίσω αυλή της βαριάς βιομηχανίας.
Η υπόθεση του ΧΥΤΒΑ δεν είναι μόνο υπόθεση της Τανάγρας. Είναι υπόθεση της Βοιωτίας. Είναι υπόθεση της Στερεάς Ελλάδας. Είναι υπόθεση κάθε πολίτη που πιστεύει ότι η ανάπτυξη χωρίς κοινωνική συναίνεση, χωρίς διαφάνεια και χωρίς αδιαπραγμάτευτη προστασία της δημόσιας υγείας δεν είναι ανάπτυξη.
Είναι επιβολή.
Η απόφαση του Πρωτοδικείου Θήβας, όπως την περιγράφουν οι προσφεύγοντες, είναι ένα πρώτο δυνατό φρένο. Όχι μόνο σε φορτηγά και απόβλητα. Αλλά σε μια αντίληψη που θεωρεί ότι οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να μαθαίνουν τελευταίες όσα σχεδιάζονται πάνω από τα σπίτια, τα χωράφια και το νερό τους.
Η Τανάγρα έδειξε ότι όταν οι πολίτες οργανώνονται, όταν οι σύλλογοι στέκονται όρθιοι και όταν ο Δήμος δεν κρύβεται, τα τετελεσμένα μπορούν να σπάσουν.
Και τώρα η μάχη συνεχίζεται. Με μάτια ανοιχτά. Με έλεγχο. Με επιμονή. Με τη δημόσια υγεία πάνω από τα επιχειρηματικά σχέδια.