Υπάρχουν παραστάσεις που δεν τις «βλέπεις» απλώς· τις κουβαλάς μαζί σου. Έτσι ξεκίνησε και αυτή η βραδιά, όταν συναντήθηκα μετά από καιρό με τη φίλη μου Valeria Christodoulidou για έναν καφέ, μια συζήτηση χωρίς βιασύνη, και στη συνέχεια μια κοινή εμπειρία θεάτρου στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης.
Αφορμή, το Cleansed της Sarah Kane, ένα έργο που στην εποχή του προκάλεσε τριγμούς όχι μόνο στο κοινό, αλλά και στον ίδιο τον θεατρικό κόσμο. Ένα κείμενο ακραίο, ποιητικό, βίαιο και συνάμα βαθιά τρυφερό.
Μνήμη και επανεγγραφή
Πριν από 25 χρόνια το είχα ξαναδεί, όταν το είχε ανεβάσει ο Λευτέρης Βογιατζής στο θέατρο ΡΟΕΣ. Θυμάμαι ακόμη θεατές να αποχωρούν στο πρώτο εικοσάλεπτο. Τότε, το σοκ ήταν ακατέργαστο.
Σήμερα, η σκηνοθετική ματιά του Δημήτρης Καραντζάς αποδεικνύει πώς ένα τόσο τολμηρό έργο μπορεί να λειτουργήσει μέσα σε μια σαφώς πιο συντηρητική εποχή, χωρίς να χάσει την αιχμή του. Αντιθέτως: αποκτά νέα πυκνότητα.
«Αγάπα με ή σκότωσε με»
Η αίθουσα ήταν κατάμεστη. Δεν ακουγόταν ούτε ανάσα. Μόνο σε στιγμές που το έργο μάς «ξεβόλευε» —όταν ο λόγος ή η εικόνα άγγιζε κάτι οριακό— υπήρχε μια ανεπαίσθητη κινητικότητα. Όχι αποχώρηση. Αντίδραση.
Και αυτό έχει σημασία.
Το Cleansed δεν είναι έργο για άνεση. Είναι έργο για έκθεση. Για το πώς η αγάπη, η εξουσία, το σώμα και η βία συνυπάρχουν σε ένα σύμπαν όπου το συναίσθημα δεν είναι ποτέ ασφαλές.
Υποδειγματική παράσταση
Αξίζουν ειλικρινά συγχαρητήρια:
- στον Δημήτρη Καραντζά για την άψογη σκηνοθεσία και την, όπως πάντα, υψηλή αισθητική,
- σε όλους τους ηθοποιούς για την απόλυτη αφοσίωση και ακρίβεια,
- και ειδικά στη Μαίρη Μηνά, τον Θανάση Ραφτόπουλο και τον Νικολάκη Ζεγκίνογλου, που αυτή τη φορά τους αγάπησα λίγο περισσότερο από πριν.
Ιδιαίτερη μνεία σε όλους τους συντελεστές (ήχο, φως, εφέ, μουσικές), που συνέβαλαν καθοριστικά στη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης, σχεδόν χειρουργικής θεατρικής εμπειρίας.
Συμπέρασμα
Το Cleansed στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης δεν είναι απλώς μια επιτυχημένη αναβίωση. Είναι μια παράσταση-υπόδειγμα για το πώς το σύγχρονο ελληνικό θέατρο μπορεί να συνομιλεί με τα πιο δύσκολα κείμενα της παγκόσμιας δραματουργίας — με τόλμη, σεβασμό και αισθητική συνέπεια.
Ένα σκληρό και τρυφερό ποίημα, όπως ακριβώς το είχε οραματιστεί η Sarah Kane.
