Δεν είναι μόνο το Ιράν που εργαλειοποιεί τη θρησκεία. Στις ΗΠΑ, ένα ολόκληρο σύμπλεγμα ευαγγελικών τηλε-ιεροκηρύκων, «πνευματικών συμβούλων» και επιχειρηματιών της σωτηρίας έχει μετατρέψει τον Θεό σε μηχανισμό επιρροής, πλουτισμού και γεωπολιτικής νομιμοποίησης.
Το Οβάλ Γραφείο δεν έγινε ναός. Έγινε σκηνικό εξουσίας
Η εικόνα με τους πάστορες μαζεμένους γύρω από τον Τραμπ, να τον αγγίζουν και να προσεύχονται πάνω του, δεν ήταν μια αθώα έκφραση ευσέβειας. Ήταν πολιτικό μήνυμα. Ήταν η θεατρική ανακήρυξη ενός ηγέτη σε «εκλεκτό εργαλείο» μιας αποστολής που βαφτίζεται θεϊκή, αλλά υπηρετεί απολύτως γήινες στρατηγικές: ισχύ, επιρροή, πειθαρχία εκλογικών μαζών και πρόσβαση στην κρατική καρδιά της υπερδύναμης. Η Πόλα Γουάιτ-Κέιν πράγματι επέστρεψε σε θεσμικό ρόλο στον Λευκό Οίκο ως επικεφαλής της νέας White House Faith Office, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι δεν μιλάμε για περιθώριο, αλλά για άμεση διασύνδεση θρησκευτικού μηχανισμού και προεδρικής εξουσίας.
Το “Ευαγγέλιο της Ευημερίας” δεν είναι πίστη. Είναι χρηματοοικονομικό μοντέλο
Ο πυρήνας αυτού του συστήματος είναι απλός και κυνικός: ο Θεός, λένε, θέλει τους πιστούς πλούσιους, υγιείς και νικητές. Άρα ο πλούτος γίνεται απόδειξη θείας εύνοιας και η φτώχεια σχεδόν πνευματική αποτυχία. Από εκεί και πέρα, η απάτη ντύνεται θεολογία: “δώσε” στην εκκλησία, “σπείρε” χρήμα, και ο Θεός θα στο επιστρέψει πολλαπλάσιο. Έτσι γεννήθηκε μια βιομηχανία θρησκευτικού μάρκετινγκ που δεν πουλά απλώς ελπίδα· πουλά μεταφυσική απόδοση επένδυσης. Τηλεοπτικά δίκτυα, εμπορεύματα ευλογίας, προσωπικές αυτοκρατορίες, ιδιωτικά αεροπλάνα, αφορολόγητες δομές και η διαρκής εκμετάλλευση ανθρώπων που συχνά βρίσκονται σε απόγνωση. Στις ΗΠΑ, οι εκκλησίες μπορούν να υπαχθούν σε φοροαπαλλαγή βάσει του 501(c)(3), ενώ όσες πληρούν τα κριτήρια θεωρούνται αυτόματα tax-exempt χωρίς καν να απαιτείται πάντα ξεχωριστή αναγνώριση από την IRS.
Η βιβλική ρητορική γίνεται γεωπολιτικό όπλο
Το πιο επικίνδυνο, όμως, δεν είναι ο πλουτισμός των “προφητών”. Είναι το πώς αυτή η θεολογικοποιημένη απληστία συναντά την εξωτερική πολιτική. Στον κόσμο αυτού του ευαγγελικού φανατισμού, το Ισραήλ δεν αντιμετωπίζεται ως σύγχρονο κράτος με σύνθετες ιστορικές και νομικές παραμέτρους, αλλά ως εργαλείο εκπλήρωσης προφητειών. Το Ιράν δεν είναι ένας γεωπολιτικός αντίπαλος, αλλά ο “βιβλικός εχθρός”. Και έτσι η διπλωματία παραδίδεται στη μανία της Αποκάλυψης. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ Μάικ Χάκαμπι προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις όταν επικαλέστηκε βιβλικά όρια “από τον Ευφράτη έως τον Νείλο”, δίνοντας θρησκευτικό περίβλημα σε μια ακραία και εμπρηστική πολιτική φαντασίωση. Το πρόβλημα αρχίζει όταν τέτοιες ιδέες δεν μένουν στον άμβωνα, αλλά περνούν στο διπλωματικό μικρόφωνο.
Γι’ αυτό ας σταματήσει επιτέλους η υποκρισία των δυτικών μέσων και των πρόθυμων αναλυτών τους. Ναι, το Ιράν είναι θεοκρατικό καθεστώς. Αλλά όταν στην Ουάσιγκτον η εξουσία ευλογείται από τηλε-ιεροκήρυκες της χλιδής, όταν ο πρόεδρος περιβάλλεται από εμπόρους “πνευματικής πανοπλίας” και όταν η Βίβλος μετατρέπεται σε εγχειρίδιο γεωπολιτικής επιθετικότητας, τότε δεν έχουμε απλώς πίστη στον δημόσιο χώρο. Έχουμε μια πιο εκλεπτυσμένη, πιο τηλεοπτική, πιο ακριβοπληρωμένη μορφή θεοκρατίας. Και ίσως αυτό να είναι το πιο επικίνδυνο απ’ όλα: όχι ο φανατισμός που φωνάζει, αλλά ο φανατισμός που φορά κουστούμι, μπαίνει στο Οβάλ Γραφείο και παρουσιάζεται ως κανονικότητα.