Η ΔΕΥΑΧ πρέπει να μείνει στον Δήμο Χαλκιδέων
Το νερό δεν είναι προϊόν ραφιού στο σούπερ μάρκετ, ούτε πεδίο «πειραματισμού» κεντρικών σχεδιασμών πάνω από τα κεφάλια των τοπικών κοινωνιών. Είναι υπέρτατο, ζωτικό κοινωνικό αγαθό, θεμελιώδες για την υγεία, την αξιοπρέπεια και την καθημερινότητα των πολιτών.
Για τον Δήμο Χαλκιδέων, ο φορέας που ενσαρκώνει αυτή την αντίληψη εδώ και χρόνια είναι η ΔΕΥΑΧ. Και πρέπει να παραμείνει εδώ.
Η συζήτηση για αναγκαστικές συνενώσεις, απορροφήσεις αρμοδιοτήτων και πιθανή υπαγωγή της ΔΕΥΑΧ στην ΕΥΔΑΠ δεν είναι «τεχνικό ζήτημα». Είναι βαθιά πολιτικό και αυτοδιοικητικό. Αφορά ευθέως το ποιος αποφασίζει για το νερό μας, με ποιους όρους, με ποιο κόστος και με ποια λογοδοσία.
1. Το νερό της Χαλκίδας ανήκει στους δημότες της, όχι σε κεντρικά γραφεία
Η ΔΕΥΑΧ είναι Δημοτική Επιχείρηση με κοινωφελή και ανταποδοτικό χαρακτήρα. Λογοδοτεί στους δημότες του Δήμου Χαλκιδέων, λειτουργεί μέσα στην τοπική κοινωνία, γνωρίζει κάθε γειτονιά, κάθε χωριό, κάθε δίκτυο, κάθε πρόβλημα.
Η ενδεχόμενη απορρόφησή της από έναν κεντρικό, υπερκείμενο φορέα, όπως η ΕΥΔΑΠ, σημαίνει σε απλά ελληνικά:
- Απομάκρυνση του κέντρου λήψης αποφάσεων από την πόλη.
- Διάχυση της ευθύνης, με τους δημότες να μετατρέπονται από ενεργούς πολίτες σε απλούς «πελάτες».
- Αποδυνάμωση του ρόλου του Δημοτικού Συμβουλίου και της ίδιας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Δεν υπάρχει κανένα σοβαρό επιχείρημα που να δικαιολογεί μια αναγκαστική απορρόφηση της ΔΕΥΑΧ. Υπάρχουν όμως πολλοί και σοβαροί λόγοι για να την αποτρέψουμε.
2. Μια ΔΕΥΑΧ με έργο, επάρκεια και αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα
Δεν μιλάμε για μια υπηρεσία «στα χαρτιά». Η ΔΕΥΑΧ έχει:
- Τεχνική, διαχειριστική και οικονομική επάρκεια.
- Δρομολογημένα και υλοποιούμενα έργα ύψους περίπου 80 εκατομμυρίων ευρώ, που εξασφαλίζουν επαρκές και ποιοτικό νερό και σύγχρονες υποδομές αποχέτευσης σε όλες τις περιοχές του Δήμου.
- Προσωπικό που εργάζεται 24 ώρες το 24ωρο, χωρίς αργίες και γιορτές, αντιμετωπίζοντας θεομηνίες, χιόνια, ξαφνικές μεγάλες βλάβες, πάντα με προτεραιότητα την εξυπηρέτηση του δημότη.
Όποιος μιλά για «λύσεις από τα πάνω» και «αναγκαστικές συνενώσεις» οφείλει πρώτα να απαντήσει:
- Πού ακριβώς υστερεί η ΔΕΥΑΧ;
- Με ποια λογική θεωρείται ότι ένας κεντρικός οργανισμός θα διαχειριστεί καλύτερα τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες του Δήμου Χαλκιδέων;
Η αλήθεια είναι σκληρή αλλά απλή: το μόνο που χρειάζεται η ΔΕΥΑΧ είναι στήριξη στο ενεργειακό κόστος και ενίσχυση με προσωπικό. Όχι «αλλαγή χεριών», όχι απορρόφηση, όχι υποβάθμιση της αυτοδιοικητικής της φύσης.
3. Αδιαπραγμάτευτα σημεία – Κόκκινες γραμμές για τη Χαλκίδα
Υπάρχουν ζητήματα που δεν χωρούν «γκρίζες ζώνες» και μισόλογα:
- Ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού
Το νερό είναι κοινωνικό αγαθό, όχι εμπορικό προϊόν. Πρέπει να παραμείνει υπό δημόσιο έλεγχο, με ξεκάθαρη ευθύνη και λογοδοσία στον Δήμο και τους δημότες. - Σταθερή, δίκαιη, ανταποδοτική τιμολογιακή πολιτική
Η τιμολόγηση του νερού πρέπει να αντανακλά το κόστος, τις επενδύσεις και την κοινωνική δικαιοσύνη, όχι να καθορίζεται από μακρινούς μηχανισμούς με οριζόντιες λογικές. - Διασφάλιση δικαιωμάτων εργαζομένων
Οι άνθρωποι που κρατούν τη ΔΕΥΑΧ όρθια είναι πολύτιμο κεφάλαιο. Κάθε αναγκαστική δομική αλλαγή κρύβει τον κίνδυνο υποβάθμισης των εργασιακών τους δικαιωμάτων και, κατ’ επέκταση, της ποιότητας των υπηρεσιών προς τους πολίτες. - Καθοριστικός ρόλος του Δήμου στη διαχείριση των υδάτων
Ο Δήμος Χαλκιδέων πρέπει να έχει ουσιαστική συμμετοχή σε κάθε απόφαση για τη διαχείριση των υδάτων της περιοχής του. Οποιαδήποτε προσπάθεια περιθωριοποίησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι πρακτικά και θεσμικά απαράδεκτη.
4. Εθελοντικές συνεργασίες ναι, αναγκαστικές απορροφήσεις όχι
Ο Δήμος Χαλκιδέων έχει ήδη συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ για την υδροδότηση της Αυλίδας. Κανείς δεν αρνείται ότι σε ένα περιβάλλον κλιματικής κρίσης, λειψυδρίας και σύνθετων υδρολογικών προκλήσεων, απαιτούνται συνέργειες, σχέδιο και ευρύτερες στρατηγικές.
Αλλά υπάρχει μια τεράστια διαφορά ανάμεσα σε:
- ισότιμη, εθελοντική συνεργασία με ξεκάθαρους όρους, μελέτες και στοχοθεσία, και
- αναγκαστική συνένωση ή απορρόφηση αρμοδιοτήτων, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της τοπικής κοινωνίας, των εργαζομένων και του Δημοτικού Συμβουλίου.
Το πρώτο μπορεί να είναι εργαλείο προόδου.
Το δεύτερο είναι βίαιη αλλοίωση του ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και υπονόμευση της δημοκρατικής λειτουργίας.
5. Η ευθύνη της Πολιτείας: στήριξη, όχι «επίταξη»
Αν η Πολιτεία θέλει πραγματικά να προστατεύσει το νερό ως δημόσιο αγαθό και να εξασφαλίσει επάρκεια και ποιότητα για όλους, ο δρόμος είναι σαφής:
- Νομοθετική κατοχύρωση του δημόσιου χαρακτήρα του νερού.
- Προσλήψεις προσωπικού ανά ΔΕΥΑ, υπό τον έλεγχο του ΑΣΕΠ.
- Ένταξη των ΔΕΥΑ στο μειωμένο βιομηχανικό τιμολόγιο ηλεκτρικού ρεύματος.
- Επιδοτήσεις για το ενεργειακό κόστος και κατανομή των 200 εκατομμυρίων ευρώ που έχουν εξαγγελθεί.
- Στήριξη των υπαρχόντων, αποτελεσματικών τοπικών δομών, όχι προσπάθεια εκ των άνω ελέγχου και συγκεντρωτισμού.
Η απάντηση της τοπικής κοινωνίας και του Δημοτικού Συμβουλίου πρέπει να είναι καθαρή και αυστηρή:
Η ΔΕΥΑΧ δεν είναι «πρόβλημα» προς επίλυση από κεντρικούς μηχανισμούς. Είναι μέρος της λύσης, και πρέπει να παραμείνει στον Δήμο Χαλκιδέων.
6. Ξεκάθαρο μήνυμα: Καμία αναγκαστική απορρόφηση
Το ομόφωνο μήνυμα του Δημοτικού Συμβουλίου οφείλει να γίνει και μήνυμα της πόλης:
- Καμία αναγκαστική απορρόφηση ή συνένωση της ΔΕΥΑΧ χωρίς τη ρητή, δημοκρατική, τεκμηριωμένη απόφαση του Δήμου Χαλκιδέων.
- Καμία μεταβολή στο καθεστώς διαχείρισης του νερού χωρίς ουσιαστικό διάλογο με την τοπική κοινωνία και τους εργαζόμενους.
- Καμία υποχώρηση από την αρχή ότι το νερό είναι δημόσιο αγαθό, υπό δημόσιο έλεγχο.
Η Χαλκίδα, οι κοινότητες και οι άνθρωποί της έχουν δικαίωμα να αποφασίζουν για το νερό τους.
Η ΔΕΥΑΧ πρέπει να μείνει εδώ: στον Δήμο Χαλκιδέων, υπό τον έλεγχο των δημοτών, με σαφή αποστολή, ενίσχυση και προοπτική.
Οτιδήποτε λιγότερο είναι υποβάθμιση της πόλης και προσβολή της τοπικής δημοκρατίας.