Ο ξεχασμένος πολέμαρχος της Εθνικής Παλιγγενεσίας που δεν έφυγε ποτέ από το μετερίζι 
Στα βουνά της Γορτυνία, στην Παλούμπα, γεννήθηκε (15 Μαΐου 1786) ένας άνθρωπος που έζησε όπως πολέμησε: χωρίς “θόρυβο”, με αποτέλεσμα. Ο Δημήτριος Πλαπούτας δεν έγινε “σήμα” στα σχολικά βιβλία. Έγινε, όμως, στυλοβάτης στο πεδίο. Και όταν ήρθε η ώρα της Πολιτείας, βρέθηκε να δικάζεται σαν εχθρός από κράτος που βοήθησε να γεννηθεί.
Τι λέμε εδώ
Δεν μιλάμε για έναν “ακόμα” οπλαρχηγό.
Μιλάμε για έναν πυλώνα του στρατοπέδου του Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.
Μιλάμε για έναν άνθρωπο που πέρασε μάχες – εξορία – πολιτική – δίκη – αμνηστία και δεν άλλαξε γραμμή: Ελλάδα.
Από την Παλούμπα στο δίκτυο του Αγώνα
Γιος του κλεφταρματολού Νικόλα-Κόλια Πλαπούτα, μεγαλώνει μέσα στην πίεση της εποχής — και στην ιδέα ότι η ελευθερία δεν έρχεται με παρακάλια.
Και νωρίς δένει με τον πυρήνα των Κολοκοτρωναίων:
στα 17 παντρεύεται τη Στεκούλα Κολοκοτρώνη (ξαδέλφη του Θεόδωρου). Όχι ως “ρομάντζο”, αλλά ως συγγένεια μάχης.
| Τι κρατάμε
- Γέννηση: 15/05/1786, Παλούμπα
- Μύηση: 1818, Φιλική Εταιρεία
- Βαθμός: 1823, στρατηγός
- Δίκη: Ναύπλιο, “εσχάτη προδοσία” (μαζί με Κολοκοτρώνη)
- Θάνατος: Ιούλιος 1864, Παλούμπα
Ζάκυνθος: δεν “έφυγε” — προετοιμάστηκε
Όταν ο κλοιός σφίγγει, καταφεύγει στη Ζάκυνθος και εντάσσεται στον αγγλικό στρατό ως εκατόνταρχος.
Η λεπτομέρεια εδώ δεν είναι η στολή.
Είναι το συμπέρασμα: η εξορία δεν τον μαλάκωσε — τον έκανε πιο έτοιμο.
Όταν άναψε η Επανάσταση, ήταν ήδη “μέσα”
Με το 1821, ο Πλαπούτας δεν εμφανίζεται “αργά”. Βγαίνει μπροστά ως σώμα μάχης δίπλα στον Κολοκοτρώνη και συμμετέχει σε καθοριστικά πεδία:
Βαλτέτσι – Λάλα – Τριπολιτσά – Δερβενάκια – Πάτρα – Ακροκόρινθος.
Δεν είναι “λίστα”. Είναι το αποτύπωμα ενός ανθρώπου που δεν έπαιζε άμυνα όταν καιγόταν η χώρα.
Μετά τα όπλα, ήρθαν τα χειρότερα: το κράτος
Μετά την Επανάσταση δεν αποσύρεται. Μπαίνει στην οργάνωση και στην πολιτική σκηνή.
Και κάπου εκεί, στην εποχή της Αντιβασιλεία, έρχεται η “μεγάλη ελληνική αντίφαση”:
Ο Πλαπούτας και ο Κολοκοτρώνης κατηγορούνται για “εσχάτη προδοσία”.
Η δίκη στο Ναύπλιο είναι σοκ.
Η απόφαση: θάνατος.
Και μετά;
Η αμνηστία. Όχι γιατί “τους λυπήθηκαν”.
Αλλά γιατί δεν μπορούσαν να εκτελέσουν ζωντανά σύμβολα χωρίς να τινάξουν στον αέρα την κοινωνική νομιμοποίηση.
| Τα ερωτήματα που μένουν
- Πόσο εύκολα ένα νεογέννητο κράτος γυρίζει το όπλο στους θεμελιωτές του;
- Πόσοι “Πλαπούτες” χάθηκαν στη σκιά επειδή δεν ήταν “επικοινωνιακοί”;
- Τι αξίζει περισσότερο στην Ιστορία: η δόξα ή η αντοχή;
Πολιτική διαδρομή: ο Πλαπούτας δεν εξαφανίστηκε
Παρά τη δίκη, συνεχίζει δημόσια: βουλευτής Καρύταινας, γερουσιαστής, και παίρνει τον τίτλο του επίτιμου υπασπιστή του Όθωνας.
Με άλλα λόγια: το ίδιο σύστημα που τον έβαλε στο στόχαστρο, αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι δεν μπορεί να τον σβήσει.
Το τέλος: πέθανε ήσυχα — αλλά δεν “τελείωσε”
Ιούλιος 1864, Παλούμπα. Η τελευταία πνοή ήρεμη. Η μνήμη, όχι.
Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης του αφιερώνει επιτύμβιο και του δίνει την πιο καθαρή “σφραγίδα”:
«…γιατί ο Πλαπούτας και νεκρός κρατεί το μετερίζι.»
Η Ελλάδα θυμάται εύκολα τα ονόματα που φωνάζουν.
Δύσκολα θυμάται τους ανθρώπους που κράτησαν τη γραμμή.
Ο Πλαπούτας ήταν από αυτούς.