Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή δεν αφήνει ανεπηρέαστο το ουκρανικό μέτωπο. Η μετατόπιση της αμερικανικής προσοχής δίνει στη Μόσχα πολύτιμο πολιτικό και στρατιωτικό οξυγόνο, την ώρα που το Κίεβο βλέπει τον κίνδυνο να μείνει πίσω στη μάχη για οπλικά συστήματα, πυρομαχικά και διεθνή προτεραιότητα.
Κι όμως, η εικόνα δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται. Η Ρωσία μπορεί να επωφελείται από την απόσπαση της Δύσης, αλλά ο Πούτιν δεν εμφανίζεται ως κυρίαρχος των εξελίξεων. Αντίθετα, δείχνει περισσότερο ένας επιτήδειος παρατηρητής μιας κρίσης που τον ευνοεί συγκυριακά, χωρίς να του επιτρέπει να παίξει πραγματικά τον ρόλο παγκόσμιας δύναμης.
Τι κερδίζει τώρα η Μόσχα
Η Ρωσία έχει κάθε λόγο να βλέπει με σχετική ικανοποίηση τη μεταφορά του κέντρου βάρους από την Ουκρανία στη Μέση Ανατολή.
Πρώτον, η διεθνής προσοχή αποσπάται από το ουκρανικό μέτωπο και μαζί της μετακινείται και το πολιτικό βάρος που δεχόταν έως τώρα η Μόσχα.
Δεύτερον, η άνοδος της τιμής του πετρελαίου λειτουργεί αντικειμενικά υπέρ του ρωσικού κρατικού ταμείου, ενισχύοντας τα έσοδα μιας οικονομίας που εξακολουθεί να στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στους υδρογονάνθρακες.
Τρίτον, η έλλειψη οπλικών συστημάτων και αντιαεροπορικών μέσων ενδέχεται να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο για την Ουκρανία, αν οι αμερικανικές και δυτικές προτεραιότητες στραφούν προς Ισραήλ και Κόλπο.
Με απλά λόγια: η Μόσχα κερδίζει χρόνο, χώρο και ίσως χρήμα.
Τι χάνει η Ουκρανία και τι κερδίζει ταυτόχρονα
Για το Κίεβο, η κατάσταση είναι διπλής ανάγνωσης.
Από τη μία πλευρά, η Ουκρανία κινδυνεύει να δει κρίσιμα συστήματα, όπως οι Patriots και άλλα όπλα υψηλής ζήτησης, να κατευθύνονται αλλού. Αν η Μέση Ανατολή παραμείνει σε πολεμική θερμοκρασία, τότε η ουκρανική ανάγκη για άμεση ενίσχυση μπορεί να υποβαθμιστεί μπροστά στις νέες προτεραιότητες της Ουάσιγκτον.
Από την άλλη όμως, η ένταση με το Ιράν φαίνεται να μειώνει προσωρινά την ασφυκτική πίεση του Ντόναλντ Τραμπ για μια γρήγορη συμφωνία στο ουκρανικό πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Αυτό σημαίνει ότι το Κίεβο ίσως κερδίζει κάτι εξίσου σημαντικό: χρόνο για να μην εξαναγκαστεί σε μια αδύναμη, δυσμενή ή ετεροβαρή εκεχειρία.
Άρα η Ουκρανία χάνει σε μέσα, αλλά ίσως ανακουφίζεται σε πολιτική πίεση.
Γιατί ο Πούτιν μοιάζει περισσότερο με θεατή παρά με υπερδύναμη
Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο της συγκυρίας είναι ότι ο Πούτιν, ενώ θεωρείται σύμμαχος της Τεχεράνης, δεν μπορεί να κινηθεί ελεύθερα.
Δεν θέλει να συγκρουστεί ανοιχτά με τον Τραμπ. Δεν μπορεί όμως και να εγκαταλείψει εντελώς το Ιράν χωρίς να εκτεθεί ως αναξιόπιστος εταίρος. Βρίσκεται δηλαδή παγιδευμένος ανάμεσα στην ανάγκη να κρατήσει ανοικτό δίαυλο με την Ουάσιγκτον και στην υποχρέωση να μη φανεί ανήμπορος απέναντι σε ένα χτύπημα κατά ενός στρατηγικού συμμάχου του.
Αυτό ακριβώς γεννά και τη μεγαλύτερη πολιτική εικόνα της στιγμής:
η Ρωσία δεν συμπεριφέρεται ως δύναμη που διαμορφώνει το παγκόσμιο παιχνίδι, αλλά ως δύναμη που παρακολουθεί, υπολογίζει, περιμένει και ελπίζει να κερδίσει από τις ρωγμές των άλλων.
Ο Πούτιν δεν είναι στο τιμόνι της κρίσης. Είναι στην εξέδρα, κοιτάζει το χάος και προσπαθεί να εισπράξει το μέρισμα της αποσταθεροποίησης.
Η αλήθεια είναι πιο σκληρή από τα συνθήματα: ο Πούτιν δεν θριαμβεύει — απλώς επιβιώνει πολιτικά μέσα σε μια νέα παγκόσμια αναταραχή. Και όταν μια δύναμη παρουσιάζεται ως «κερδισμένη» μόνο επειδή ο κόσμος καίγεται αλλού, τότε δεν μιλάμε για στρατηγική κυριαρχία. Μιλάμε για έναν παίκτη που τρέφεται από το χάος, επειδή δεν μπορεί πια να επιβληθεί με καθαρή ισχύ.