Μας δουλεύουν μέσα στα μούτρα μας. Την ώρα που ο κόσμος γονατίζει στην αντλία, η κυβέρνηση παριστάνει πως κυνηγά την ακρίβεια βάζοντας στο κάδρο τον πιο αδύναμο κρίκο, τον βενζινοπώλη, ενώ αφήνει στο απυρόβλητο αυτούς που πραγματικά κάνουν πάρτι: τα διυλιστήρια και τα ενεργειακά καρτέλ.
Ο πολίτης πληρώνει ΕΦΚ, πληρώνει ΦΠΑ πάνω στον ΕΦΚ, ετοιμάζεται να πληρώσει και νέο χαράτσι CO2 από το 2027, και από πάνω ακούει το παραμύθι ότι για όλα φταίει η «αγορά». Όχι. Δεν φταίει η αγορά. Φταίει ένα ολιγοπωλιακό σύστημα που ληστεύει κοινωνία και οικονομία με πολιτική κάλυψη.
Ο εύκολος στόχος και οι πραγματικοί ληστές
Κάθε φορά που φουσκώνουν οι τιμές στα καύσιμα, το ίδιο κακοστημένο έργο ανεβαίνει ξανά: φταίει ο πόλεμος, φταίει το Brent, φταίει η διεθνής αστάθεια, φταίει ο πρατηριούχος. Πάντα φταίει κάποιος μικρότερος, ποτέ ο πραγματικός κυρίαρχος του παιχνιδιού.
Ο βενζινοπώλης, που η κυβέρνηση θέλει να του φορέσει πλαφόν ψίχουλα στο περιθώριο κέρδους, είναι ο τελευταίος τροχός της αμάξης. Αυτός ακούει τις βρισιές του πολίτη, αυτός απολογείται καθημερινά, αυτός συμπιέζεται. Δεν είναι αυτός που κινεί τα νήματα.
Τα νήματα τα κινούν οι μεγάλοι παίκτες: οι εταιρείες που ελέγχουν τη ροή του καυσίμου και κυρίως τα διυλιστήρια, εκεί όπου διαμορφώνεται το πραγματικό παιχνίδι της τιμής. Εκεί που συσσωρεύεται η ισχύς. Εκεί που συσσωρεύεται το χοντρό κέρδος. Εκεί που η κυβέρνηση κάνει ότι δεν βλέπει.
Φόρος πάνω στον φόρο και κέρδη πάνω στην κρίση
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στη βενζίνη είναι ήδη βαρύς, στο diesel επίσης, και σαν να μην έφτανε αυτό, το κράτος επιβάλλει και ΦΠΑ πάνω στον ίδιο τον φόρο. Δηλαδή, δεν μιλάμε απλώς για φορολογία. Μιλάμε για θεσμοθετημένη φορολογική αρπαγή.
Και ενώ ο πολίτης ματώνει σε κάθε γέμισμα, η νέα «πράσινη» επιβάρυνση του ETS 2 από την 1η Ιανουαρίου 2027 έρχεται να ρίξει κι άλλο βάρος σε νοικοκυριά, επαγγελματίες και θέρμανση. Η κοινωνία μετατρέπεται σε μόνιμο χρηματοδότη ενός συστήματος που ξέρει μόνο να εισπράττει από κάτω και να προστατεύει τους πάνω.
Το πιο προκλητικό, όμως, είναι αλλού: τα διυλιστήρια δεν αγοράζουν πάντα πρώτη ύλη στις τιμές της στιγμής, όπως αφήνεται να εννοηθεί για να δικαιολογούνται οι ανατιμήσεις. Δουλεύουν με futures, με hedging, με πολύπλοκους μηχανισμούς που τους επιτρέπουν να απορροφούν κινδύνους και να μετατρέπουν την αστάθεια σε πρόσθετο κέρδος. Με απλά λόγια, η κρίση για τον πολίτη είναι επιβίωση. Για τους ισχυρούς είναι ευκαιρία ταμείου.
Καρτέλ με γραβάτα, ολιγοπώλιο με κρατική ανοχή
Το μεγαλύτερο ψέμα είναι ότι αυτό το σύστημα λειτουργεί με όρους ανταγωνισμού. Ποιος ανταγωνισμός; Όταν οι ίδιοι όμιλοι ελέγχουν εξόρυξη, εμπορία, μεταφορά, διύλιση και σε πολλές περιπτώσεις το δίκτυο λιανικής, δεν μιλάμε για αγορά. Μιλάμε για μηχανισμό κυριαρχίας.
Αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο της κάθετης ολοκλήρωσης: δεν τους νοιάζει σε ποιο στάδιο θα γράψουν το υπερκέρδος, γιατί το χρήμα μένει μέσα στο ίδιο κλειστό κύκλωμα. Αν το βγάλουν στο crude, στο trading, στη διύλιση ή στην αντλία, το αποτέλεσμα για αυτούς είναι το ίδιο. Για τον πολίτη επίσης: πληρώνει.
Και όταν σε κάθε διεθνή κρίση τα crack spreads εκτοξεύονται, όταν η αβεβαιότητα μετατρέπεται σε πρόσχημα και η πρόσχημα σε λεία, τότε η αλήθεια είναι μία: δεν έχουμε ενεργειακή αγορά, έχουμε προστατευμένο ολιγοπώλιο. Έχουμε αισχροκέρδεια με κοστούμι. Έχουμε ληστεία με λογιστήριο. Και έχουμε ένα πολιτικό σύστημα που αντί να σπάσει το καρτέλ, το χαϊδεύει.
Ας σταματήσουν λοιπόν τα παραμύθια. Το πλιάτσικο στα καύσιμα δεν ξεκινά από το πρατήριο. Ξεκινά από την κορυφή της πυραμίδας, εκεί όπου τα διυλιστήρια, οι πετρελαϊκοί όμιλοι και το προστατευμένο ολιγοπώλιο μετατρέπουν τον πόλεμο, την κρίση και την αγωνία της κοινωνίας σε χρυσάφι.
Όποιος δεν συγκρούεται με αυτούς, δεν πολεμά την ακρίβεια. Την συγκαλύπτει.