Η κυβέρνηση παρουσιάζει ως θρίαμβο την εξόφληση παλαιού δανεισμού, την ώρα που το κόστος του νέου χρήματος είναι ακριβότερο, η διεθνής ρευστότητα στενεύει και η αβεβαιότητα πυκνώνει. Όταν έρχεται καταιγίδα, δεν αδειάζεις το ταμείο για να στήσεις φιέστα «νοικοκυροσύνης».
Το success story των αριθμών δεν είναι πάντα οικονομική λογική
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να παρουσιάσει ως εθνική επιτυχία την πρόωρη αποπληρωμή μέρους του δανείου των 52,9 δισ. ευρώ του 2010. Στην επικοινωνία ακούγεται ωραίο: «ξεχρεώνουμε νωρίτερα». Στην οικονομία όμως τα πράγματα δεν κρίνονται με συνθήματα, αλλά με κόστος χρήματος, με χρονισμό και με εκτίμηση κινδύνου. Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα ερωτήματα. Διότι όταν αποπληρώνεις υποχρεώσεις χαμηλού και σταθερού κόστους, σε μια εποχή όπου το νέο χρήμα είναι σαφώς ακριβότερο, δεν κάνεις αυτομάτως σοφή διαχείριση. Μπορεί απλώς να κάνεις μια ακριβή πολιτική παράσταση.
Σε εποχή ακριβού χρήματος, η ρευστότητα είναι άμυνα — όχι διακοσμητικό
Η διεθνής συγκυρία δεν είναι ούτε ομαλή ούτε ασφαλής. Ο πόλεμος, οι γεωπολιτικοί κραδασμοί, η πίεση στις αγορές ομολόγων και οι σκιές πάνω από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα προειδοποιούν για στενότερη ρευστότητα και ακριβότερο δανεισμό. Σε τέτοιες περιόδους, ένα κράτος που έχει ακόμη ταμειακά όπλα δεν οφείλει να τα ξοδεύει για να παράγει εύκολους τίτλους περί «πρόωρης εξόφλησης». Οφείλει να κρατά άμυνες. Να διαφυλάσσει βαθμούς ελευθερίας. Να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο μιας πιο σκληρής επόμενης μέρας. Η ρευστότητα δεν είναι λογιστικό βάρος. Είναι εθνική ασφάλεια.
Η κυβέρνηση δεν χτίζει αξιοπιστία — χτίζει αφήγημα
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι βαθιά πολιτικό. Η κυβέρνηση επιχειρεί για μία ακόμη φορά να μετατρέψει μια σύνθετη άσκηση διαχείρισης χρέους σε επικοινωνιακό τρόπαιο. Να εμφανίσει ως πράξη ανώτερης υπευθυνότητας κάτι που ενδέχεται να αποδυναμώνει τα διαθέσιμα της χώρας σε μια φάση αυξημένου κινδύνου. Αντί να εξηγεί με καθαρότητα ποιο είναι το πραγματικό όφελος, ποιο το καθαρό κόστος και ποια η στρατηγική θωράκισης για τα επόμενα χρόνια, προτιμά να πουλάει εικόνα «καλού μαθητή». Μόνο που οι αγορές δεν βαθμολογούν επικοινωνία. Βαθμολογούν αντοχές. Και οι κοινωνίες δεν προστατεύονται με πανηγυρικές δηλώσεις, αλλά με σοβαρότητα, πρόβλεψη και αίσθηση του επερχόμενου κινδύνου.
Όταν το διεθνές σύστημα τρίζει, δεν καις τα ταμειακά σου όπλα για να βγάλεις φωτογραφία υπευθυνότητας. Τα κρατάς για τη σύγκρουση που έρχεται. Όλα τα άλλα δεν είναι οικονομική πολιτική. Είναι ακριβοπληρωμένο πολιτικό θέατρο.