Σαλμονέλα στα πρώτα κατεψυγμένα κοτόπουλα από τη Βραζιλία – Το 80% των παρτίδων που ελέγχθηκαν φέρεται να ήταν μολυσμένο, σύμφωνα με την καταγγελία του προέδρου της ΠΟΓΕΔΥ Νίκου Κακαβά
Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur δεν είναι πλέον μια αφηρημένη εμπορική συζήτηση στις Βρυξέλλες. Μπαίνει στο πιάτο του Ευρωπαίου καταναλωτή. Και, σύμφωνα με τα πρώτα καταγγελλόμενα στοιχεία από ελέγχους σε κατεψυγμένα κοτόπουλα που εισήχθησαν από τη Βραζιλία, το ερώτημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι υγειονομικό.
Σύμφωνα με όσα κατήγγειλε ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Γεωτεχνικών του Δημοσίου, Νίκος Κακαβάς, τα πρώτα κατεψυγμένα κοτόπουλα από τη Βραζιλία που ελέγχθηκαν στην Ελλάδα βρέθηκαν σε ποσοστό περίπου 80% μολυσμένα με σαλμονέλα και επεστράφησαν. Το στοιχείο αυτό αποδόθηκε σε αποτελέσματα των κτηνιατρικών εργαστηρίων της Αγίας Παρασκευής και έχει ήδη προκαλέσει σοβαρό προβληματισμό για την επάρκεια των ελέγχων στα εισαγόμενα τρόφιμα.
Το πρόβλημα είναι προφανές: όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει την αγορά της σε αγροτικά προϊόντα τρίτων χωρών, δεν μπορεί να ζητά από τον Ευρωπαίο παραγωγό να λειτουργεί με αυστηρούς κανόνες και από τον εισαγωγέα να περνά από την πίσω πόρτα με χαμηλότερα πρότυπα, χαμηλότερο κόστος και υψηλότερο ρίσκο.
Το εμπόριο δεν μπορεί να προηγείται της δημόσιας υγείας
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur ως εργαλείο ανάπτυξης, εξαγωγών και εμπορικών ευκαιριών. Η προσωρινή εφαρμογή της ξεκίνησε την 1η Μαΐου 2026, με την Κομισιόν να υποστηρίζει ότι θα δημιουργήσει νέες δυνατότητες για βιομηχανικά προϊόντα, υπηρεσίες και αγροδιατροφικές εξαγωγές της ΕΕ προς Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη.
Όμως εδώ βρίσκεται η ουσία: άλλο οι εξαγωγικές ευκαιρίες και άλλο η υγειονομική ασφάλεια. Η ίδια η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι η συμφωνία αφορά ευαίσθητους αγροδιατροφικούς τομείς, όπως το βόειο κρέας και τα πουλερικά, και υπόσχεται ποσοστώσεις, ρήτρες προστασίας και ενισχυμένους ελέγχους.
Το ερώτημα, όμως, είναι απλό και αμείλικτο: όταν στα πρώτα φορτία που ελέγχονται εμφανίζεται τέτοια εικόνα, τι θα συμβεί όταν οι ροές πολλαπλασιαστούν;
Η σαλμονέλα δεν είναι «λεπτομέρεια»
Η σαλμονέλα στα πουλερικά δεν είναι γραφειοκρατική παρατυπία. Είναι παθογόνος μικροοργανισμός. Είναι κίνδυνος για τον καταναλωτή, για την εφοδιαστική αλυσίδα, για τη δημόσια υγεία.
Και το ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το πρόβλημα δεν εμφανίζεται ως μεμονωμένο. Το ευρωπαϊκό σύστημα RASFF έχει καταγράψει μέσα στο 2026 ειδοποιήσεις για σαλμονέλα σε προϊόντα κατεψυγμένου κοτόπουλου και παρασκευάσματα πουλερικών από τη Βραζιλία, με κοινοποιήσεις από κράτη-μέλη όπως η Λιθουανία και η Ολλανδία.
Άρα το ζήτημα δεν είναι αν κάποιος «δαιμονοποιεί» τις εισαγωγές. Το ζήτημα είναι αν η Ευρώπη έχει τη βούληση και την επιχειρησιακή δυνατότητα να ελέγξει πραγματικά αυτό που μπαίνει στην αγορά της.
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί στα όριά τους
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή έρχεται σε μια περίοδο που οι δημόσιες κτηνιατρικές υπηρεσίες λειτουργούν με σοβαρές ελλείψεις προσωπικού. Σύμφωνα με την καταγγελία του Νίκου Κακαβά, οι υπηρεσίες δεν ξεπερνούν το 40% των οργανικών θέσεων, γεγονός που επηρεάζει άμεσα την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.
Δηλαδή η Ευρώπη ανοίγει την πόρτα σε περισσότερες εισαγωγές, ενώ οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, ειδικά σε χώρες όπως η Ελλάδα, καλούνται να σηκώσουν βάρος που ήδη δυσκολεύονται να αντέξουν.
Αυτό δεν είναι ελεύθερο εμπόριο. Είναι μεταφορά ρίσκου στον καταναλωτή.
Δύο μέτρα και δύο σταθμά εις βάρος του Έλληνα παραγωγού
Ο Έλληνας και ο Ευρωπαίος κτηνοτρόφος καλούνται να παράγουν με αυστηρούς κανόνες, κόστος συμμόρφωσης, ελέγχους, προδιαγραφές, περιορισμούς, περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και υγειονομικές υποχρεώσεις.
Την ίδια ώρα, η αγορά απειλείται να κατακλυστεί από προϊόντα χωρών με διαφορετικά παραγωγικά μοντέλα, διαφορετικό κόστος και διαφορετικό πλαίσιο ελέγχων.
Αν αυτά τα προϊόντα περνούν με χαμηλότερο κόστος και ανεπαρκή έλεγχο, τότε ο ανταγωνισμός δεν είναι ελεύθερος. Είναι στρεβλός. Και ο πρώτος που πληρώνει τον λογαριασμό είναι ο παραγωγός. Ο δεύτερος είναι ο καταναλωτής.
Τι πρέπει να γίνει τώρα
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι καθησυχαστικές ανακοινώσεις. Χρειάζονται συγκεκριμένες αποφάσεις.
Πρώτον, πλήρης και όχι προσχηματικός έλεγχος στα εισαγόμενα τρόφιμα υψηλού κινδύνου.
Δεύτερον, εφαρμογή των ίδιων υγειονομικών και παραγωγικών προτύπων για κάθε προϊόν που μπαίνει στην ευρωπαϊκή αγορά.
Τρίτον, ενίσχυση των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών με προσωπικό, εργαστήρια και πόρους.
Τέταρτον, διαφάνεια: δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων ελέγχων, των παρτίδων, της προέλευσης και των ενεργειών που έγιναν.
Διότι όταν το ζήτημα αφορά τρόφιμα, δεν υπάρχει χώρος για σκοτεινές ζώνες.
Η Mercosur πουλήθηκε ως συμφωνία ευκαιριών. Όμως τα πρώτα καμπανάκια δείχνουν ότι μπορεί να εξελιχθεί σε συμφωνία κινδύνου για την ευρωπαϊκή παραγωγή και το τραπέζι των πολιτών.
Αν η Ευρώπη θέλει να είναι ένωση κανόνων, τότε οι κανόνες πρέπει να ισχύουν για όλους. Όχι μόνο για τον Έλληνα κτηνοτρόφο, όχι μόνο για τον Ευρωπαίο παραγωγό, αλλά και για κάθε προϊόν που περνά τα σύνορά της.
Γιατί το κοτόπουλο με σαλμονέλα δεν είναι «παράπλευρη απώλεια» του εμπορίου.
Είναι προειδοποίηση.
Και αν δεν την ακούσουν τώρα, την επόμενη φορά δεν θα επιστρέψει απλώς μια παρτίδα.
Θα επιστρέψει ο λογαριασμός.