Το ζήτημα στο Νοσοκομείο Χαλκίδας δεν είναι μόνο αν η σίτιση θα πάει σε ιδιώτη. Είναι ποιος παίρνει την απόφαση, με ποια νομιμοποίηση και με ποια μελέτη.
Υπάρχουν στιγμές που ένα θέμα δεν κρίνεται μόνο από το τι αποφασίζεται, αλλά κυρίως από το ποιος το αποφασίζει.
Στην υπόθεση της διατροφής των ασθενών στο Νοσοκομείο Χαλκίδας, το ερώτημα δεν είναι απλώς αν ένας ιδιώτης μπορεί να μαγειρεύει φθηνότερα ή καλύτερα. Αυτό θα έπρεπε να αποδεικνύεται με σοβαρή οικονομοτεχνική μελέτη, με στοιχεία, με συγκρίσεις, με ελέγχους ποιότητας, με κοστολόγηση, με πρόβλεψη για την ασφάλεια των ασθενών και με πλήρη διαφάνεια.
Το πραγματικό ερώτημα είναι βαρύτερο:
Μπορεί ένας προσωρινός διοικητής, του οποίου η ίδια η τοποθέτηση αμφισβητείται θεσμικά, να παίρνει αποφάσεις που αλλάζουν μόνιμα τη λειτουργία ενός δημόσιου νοσοκομείου;
Γιατί εδώ δεν μιλάμε για μια απλή προμήθεια χαρτιού.
Δεν μιλάμε για μια τυπική διαχειριστική πράξη.
Μιλάμε για τη σίτιση των ασθενών. Για ανθρώπους που νοσηλεύονται. Για ειδικές δίαιτες. Για υγειονομική ευθύνη. Για δημόσιο εξοπλισμό. Για εργαζόμενους. Για κρίσιμη υπηρεσία του νοσοκομείου.
Και αυτή η υπηρεσία επιχειρείται να περάσει σε ιδιώτη χωρίς να έχει απαντηθεί πρώτα το αυτονόητο:
Συμφέρει; Είναι ασφαλές; Είναι ποιοτικότερο; Είναι νόμιμο;
Πρώτα η απόφαση, μετά η μελέτη;
Το πιο εξοργιστικό στην υπόθεση είναι η εικόνα μιας διαδικασίας που μοιάζει να έχει προαποφασισμένο τέλος.
Αν πράγματι υπάρχει ανάγκη οικονομοτεχνικής μελέτης, τότε αυτή πρέπει να προηγηθεί κάθε απόφασης. Να εξετάσει αν η ανάθεση σε ιδιώτη είναι συμφέρουσα, αν διασφαλίζει την ποιότητα, αν προστατεύει τους ασθενείς, αν κοστίζει λιγότερο στο Δημόσιο, αν δημιουργεί κινδύνους για το νοσοκομείο.
Δεν γίνεται όμως να ζητάς μελέτη και ταυτόχρονα να κινείς διαδικασίες σαν να έχεις ήδη αποφασίσει το αποτέλεσμα.
Αυτό δεν είναι διαφάνεια.
Είναι θεσμική σκιά.
Και όταν υπάρχει θεσμική σκιά σε νοσοκομείο, τότε δεν αρκούν οι ανακοινώσεις. Χρειάζεται έλεγχος.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο ιδιώτης. Είναι η νομιμοποίηση του αποφασίζοντος
Εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της υπόθεσης.
Ο προσωρινός διοικητής δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν να έχει λευκή επιταγή. Η προσωρινότητα δεν μπορεί να γίνεται εργαλείο για μόνιμες αποφάσεις. Και πολύ περισσότερο, όταν υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα για το αν η τοποθέτησή του έγινε με πλήρη σεβασμό στη διαδικασία που προβλέπει ο νόμος για τους διοικητές νοσοκομείων.
Ο νόμος Κεραμέως για τις διοικήσεις προβλέπει συγκεκριμένη διαδικασία επιλογής. Προβλέπει αξιολόγηση. Προβλέπει κριτήρια. Προβλέπει ρόλο του ΑΣΕΠ. Προβλέπει διαδικασίες που δεν υπάρχουν για διακόσμηση.
Αν λοιπόν η διοίκηση του Νοσοκομείου Χαλκίδας ασκείται από προσωρινά τοποθετημένο πρόσωπο, τότε πρέπει να απαντηθεί καθαρά:
Ποια είναι η νομική βάση της τοποθέτησης;
Ποια είναι η διάρκεια της προσωρινής θητείας;
Πληρούνται τα προσόντα που απαιτεί ο νόμος;
Υπήρξε άγονη διαδικασία με τρόπο που να καλύπτει νομικά τη συγκεκριμένη περίπτωση;
Μπορεί ένας τέτοιος διοικητής να λαμβάνει αποφάσεις με δομικές συνέπειες για το νοσοκομείο;
Αυτά δεν είναι λεπτομέρειες. Είναι η ουσία του κράτους δικαίου.
Να μιλήσουν τα εκλεγμένα όργανα — και να πάνε στον Εισαγγελέα
Τα εκλεγμένα όργανα, οι εργαζόμενοι και οι συνδικαλιστές δεν πρέπει να μείνουν μόνο στο επιχείρημα «δεν θέλουμε ιδιώτη».
Αυτό είναι πολιτικό επιχείρημα, αλλά δεν αρκεί.
Πρέπει να πάνε βαθύτερα.
Να ζητήσουν έλεγχο νομιμότητας.
Να ζητήσουν τα έγγραφα.
Να ζητήσουν τις αποφάσεις.
Να ζητήσουν τις εισηγήσεις.
Να ζητήσουν τη μελέτη.
Να ζητήσουν τον φάκελο τοποθέτησης του προσωρινού διοικητή.
Να ζητήσουν εξηγήσεις από την 5η ΥΠΕ και το Υπουργείο Υγείας.
Και, ναι, εφόσον υπάρχουν επαρκή στοιχεία, να προσφύγουν στην Εισαγγελική Αρχή.
Όχι με κραυγές.
Με φάκελο.
Με έγγραφα.
Με ημερομηνίες.
Με αποφάσεις Διαύγειας.
Με νομική τεκμηρίωση.
Γιατί εδώ δεν κρίνεται μόνο ένα catering.
Κρίνεται αν ένα δημόσιο νοσοκομείο μπορεί να μετατρέπεται σε πεδίο αποφάσεων χωρίς επαρκή θεσμικό έλεγχο.
Το Νοσοκομείο δεν είναι λάφυρο
Το Νοσοκομείο Χαλκίδας δεν ανήκει ούτε σε υπουργούς, ούτε σε προσωρινούς διοικητές, ούτε σε κομματικά γραφεία, ούτε σε φίλους και γνωστούς της εξουσίας.
Ανήκει στους πολίτες.
Στους ασθενείς.
Στους εργαζόμενους.
Στην κοινωνία της Εύβοιας.
Και όταν μια κρίσιμη υπηρεσία του νοσοκομείου, όπως η διατροφή των ασθενών, οδηγείται προς ιδιωτικοποίηση ή εξωτερική ανάθεση, πρέπει να υπάρχουν απαντήσεις. Όχι μισόλογα. Όχι προσχηματικές διαδικασίες. Όχι αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες.
Πρέπει να υπάρχει πλήρης διαφάνεια.
Πόσο κοστίζει σήμερα η σίτιση;
Πόσο θα κοστίσει με ιδιώτη;
Τι θα γίνει με το προσωπικό;
Τι θα γίνει με τον εξοπλισμό;
Ποιος θα ελέγχει την ποιότητα;
Ποιος θα έχει την ευθύνη αν υπάρξει πρόβλημα;
Ποιος υπέγραψε;
Ποιος εισηγήθηκε;
Ποιος αποφάσισε;
Και πάνω απ’ όλα:
Με ποια νομιμοποίηση;
Η υπόθεση της σίτισης στο Νοσοκομείο Χαλκίδας δεν είναι τεχνικό θέμα. Είναι πολιτικό, θεσμικό και βαθιά κοινωνικό.
Δεν μπορεί ένας προσωρινός διοικητής, με αμφισβητούμενη θεσμική βάση, να παίρνει αποφάσεις που δεσμεύουν το μέλλον μιας δημόσιας δομής υγείας.
Δεν μπορεί πρώτα να στήνεται η πορεία προς τον ιδιώτη και μετά να αναζητείται η μελέτη που θα τη δικαιολογήσει.
Δεν μπορεί το δημόσιο νοσοκομείο να λειτουργεί σαν ιδιοκτησία κανενός.
Πριν λοιπόν παραδοθεί η διατροφή των ασθενών σε ιδιώτη, υπάρχει ένα ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί τώρα:
Ποιος αποφασίζει για το Νοσοκομείο Χαλκίδας; Ο νόμος ή οι προσωρινοί εκλεκτοί της εξουσίας;