Με τη σημερινή δημοσκοπική εικόνα, η αυτοδυναμία της ΝΔ από την πρώτη εκλογική αναμέτρηση μοιάζει πιθανή, αλλά καθόλου σίγουρη. Και αυτό αρκεί για να ανοίξει το υπόγειο δωμάτιο της ελληνικής πολιτικής. Εκεί όπου οι αρχές μαλακώνουν, οι διακηρύξεις ξεθωριάζουν, οι βουλευτές μετρούν έδρες και οι αρχηγοί ανακαλύπτουν την “εθνική ευθύνη” λίγο πριν χάσουν το μαγαζί.
Τα βασικά σενάρια της πρώτης, και πιθανώς μοναδικής, εκλογικής αναμέτρησης είναι τρία.
Σενάριο 1: Η ΝΔ βγάζει αυτοδύναμη κυβέρνηση με ποσοστό χαμηλότερο από 40%, λόγω εισόδου στη Βουλή οκτώ ή εννέα κομμάτων. Σχηματίζει κυβέρνηση. Η επόμενη των εκλογών είναι απλώς Δευτέρα. Με τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα, όχι ακατόρθωτο. Δύσκολο όμως.
Σενάριο 2: Η ΝΔ χάνει για λίγες έδρες την αυτοδυναμία, αλλά βρίσκεται κοντά. Έχει το μπόνους των 50 εδρών ή σχεδόν το πλήρες μπόνους. Αφού κάνει πρόσκληση για κυβέρνηση συνεργασίας και εισπράξει αρνήσεις, ή αφού κάνει πως κάνει πρόσκληση για τα πρακτικά και τις κάμερες, η υπηρεσιακή κυβέρνηση προκηρύσσει δεύτερη εκλογική αναμέτρηση.
Εκεί τελειώνουν οι πολυτέλειες.
Στη δεύτερη κάλπη γίνεται συσπείρωση των εκλογέων στο πρώτο και στο δεύτερο κόμμα. Δίνεται στον πρώτο αυτοδυναμία. Στον δεύτερο, όποιος κι αν είναι αυτός, η θέση της ισχυρής αξιωματικής αντιπολίτευσης. Το πολιτικό μας σύστημα μπαίνει βίαια σε διπολική λειτουργία. Τα μικρότερα κόμματα πιέζονται, στριμώχνονται, εξαϋλώνονται. Αυτό είναι σήμερα το πιο πιθανό σενάριο. Και αυτό είναι το σενάριο που γεννάει το σύστριγγλο μεταξύ δεύτερου και τρίτου κόμματος.
Σενάριο 3: Η ΝΔ πέφτει πολύ κάτω από το 30% και ίσως χάνει κρίσιμο μέρος από το μπόνους των 50 εδρών. Τα μικρότερα κόμματα κάνουν πάρτι και βρίσκουν τρόπο να μαζέψουν 151 βουλευτές σε μια “Κυβέρνηση Εθνικής Συνεννόησης”, όπου η Αριστερά, η άκρα Αριστερά, η μπαχαλο-αριστερά, η συνωμοσιολογική δεξιά και η αντισυστημικιά αριστεροδεξιά ανακαλύπτουν “κοινά ενδιαφέροντα” στη διακυβέρνηση της χώρας.
Το κοινό ενδιαφέρον έχει πάντοτε ωραίο όνομα. Στην πράξη λέγεται βουλευτική έδρα, υπουργείο, διοίκηση οργανισμού, επιτροπή, κρατική σφραγίδα, πρόσβαση στο ταμείο.
Οι βουλευτές που κινδυνεύουν να μείνουν εκτός Βουλής αν στηθεί δεύτερη κάλπη, αρχίζουν τότε να πιέζουν τους αρχηγούς τους. Βρείτε λύση. Βρείτε τρόπο. Βρείτε γέφυρα. Βρείτε εθνική ανάγκη. Και αν οι αρχηγοί κάνουν πίσω, απειλούν να ανεξαρτητοποιηθούν και να συνεργαστούν οι ίδιοι.
Ο Θεός να μας φυλάξει από αυτό το σενάριο. Ευτυχώς, με τα σημερινά δεδομένα, παραμένει λιγότερο πιθανό.
___
Πάμε τώρα λίγο πίσω στο δεύτερο σενάριο. Εκεί βρίσκεται το ζουμί. Εκεί θα πέσει το ξύλο.
Η μάχη ανάμεσα στο δεύτερο και το τρίτο κόμμα θα είναι μάχη επιβίωσης. Υπαρξιακή. Όχι μάχη εντυπώσεων. Όχι μάχη ποσοστών για το βράδυ των εκλογών. Μάχη πολιτικής ύπαρξης.
Αν την πρώτη Κυριακή είναι δεύτερο το κόμμα του κ. Τσίπρα, τότε τη δεύτερη Κυριακή θα απορροφήσει σχεδόν το μισό ΠΑΣΟΚ και τεράστια κομμάτια των υπολοίπων αριστερών κομμάτων, τα οποία θα μπουν σε φάση διάλυσης. Όσα κόμματα ζουν σήμερα από τη διάχυτη αντιδεξιά υγρασία, θα δουν το νερό να ρουφιέται προς τη μεγάλη δεξαμενή.
Ο κ. Τσίπρας θα ποντάρει σε δύο πράγματα. Στην αντιδεξιά ρητορική και στην εμπειρία διακυβέρνησης από την πρωθυπουργία του. Το πρώτο το ξέρει. Το δεύτερο το θυμόμαστε. Άλλοι με νοσταλγία, άλλοι με πίεση στο στήθος και ταχυπαλμίες.
Θα μπορούσε να μαζέψει ακόμη και 25%. Όχι επειδή θα έχει μαγέψει ξανά τη χώρα. Επειδή η δεύτερη κάλπη τιμωρεί την πολυτέλεια της επιλογής. Ο ψηφοφόρος της αντιπολίτευσης σκέφτεται αλλιώς όταν καταλαβαίνει ότι παίζεται ποιος θα σταθεί απέναντι στη ΝΔ. Το μικρό κόμμα γίνεται ωραία ιδέα για καφέ και κουλουράκι. Στην κάλπη γίνεται χαμένη ψήφος.
Στη ΝΔ θα καταλήξει το υπόλοιπο μισό ΠΑΣΟΚ που δεν πήγε στον κ. Τσίπρα, μαζί με μεγάλα ποσοστά από τα κόμματα δεξιά της ΝΔ. Θα ξυπνήσουν και αρκετοί που έμειναν σπίτι τους ή πήγαν εκδρομή την πρώτη Κυριακή ως έκφραση δυσαρέσκειας προς τη σημερινή κυβέρνηση.
Στη δεύτερη Κυριακή το μήνυμα αλλάζει παραλήπτη. Από “να τους τιμωρήσουμε” γίνεται “να μην ξαναμπλέξουμε, ρε παιδιά”.
Εκεί η ΝΔ μπορεί ακόμη και να ξεπεράσει την επίδοση του 41% των εκλογών του 2023, με τον εύλογο φόβο της ολικής επαναφοράς της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ-Μεγαλοοικονόμου-Παπακώστα και λοιπών συνεργαζόμενων δυνάμεων. Όχι ως ιστορική ανάμνηση. Ως πολιτικό σκιάχτρο με κόκκινη κάλπη μπροστά του.
Το ΠΑΣΟΚ, δηλαδή ό,τι θα έχει απομείνει από την εκλογική του λεηλασία, κινδυνεύει να μείνει εκτός Βουλής για πρώτη φορά από το 1974. Και τότε θα συμβεί το πραγματικά πασοκικό θαύμα. Μπορεί να μην υπάρξει καν σοβαρό ενδιαφέρον για νέο αρχηγό. Μπορεί κανείς να μη θέλει να πάρει τα κλειδιά και τη σφραγίδα από τον κ. Ανδρουλάκη. Θα παραμείνει πρόεδρος ώσπου το κόμμα να γίνει τελείως ζόμπι. Να περπατάει από συνήθεια, να μιλάει από μνήμη, να περιμένει εκτός βουλής την επόμενη δημοσκόπηση σαν ηλικιωμένος που περιμένει στη σκιά το αστικό λεωφορείο.
Αν, αντίθετα, την πρώτη Κυριακή είναι δεύτερο το ΠΑΣΟΚ, τότε τη δεύτερη Κυριακή θα απορροφήσει ικανό, αλλά όχι τεράστιο μέρος των μετριοπαθών της ΕΛΑΣ του κ. Τσίπρα. Πιθανόν να κινητοποιήσει και αρκετούς απέχοντες κεντρώους, ανθρώπους που θέλουν αντιπολίτευση χωρίς επιστροφή στο 2015, χωρίς Βαρουφάκη στην ατμόσφαιρα, χωρίς το παλιό έργο με καινούργιο λογότυπο. Αυτές, τέλος πάντων, τις Δημοκρατικές Δυνάμεις.
Το ποσοστό του μπορεί να κινηθεί ανάμεσα στο 20% και το 25%, πιθανότερα προς το χαμηλότερο άκρο. Αρκετό για να σωθεί. Αρκετό για να αποκτήσει θεσμική θέση. Αρκετό για να συνεχίσει ο κ. Ανδρουλάκης να προαλείφεται για πρωθυπουργός, με εκείνη τη σοβαρότητα ανθρώπου που βλέπει το Μέγαρο Μαξίμου στον καθρέφτη του ασανσέρ.
Σε αυτό το σενάριο, οποιαδήποτε πρόταση εσωκομματικών εκλογών στο ΠΑΣΟΚ θα επισύρει διαγραφές, προγραφές και πολιτικό λιβάνισμα περί ενότητας. Η δεύτερη θέση θα παρουσιαστεί ως ιστορική δικαίωση. Η διαφορά από την αυτοδυναμία ως τεχνική λεπτομέρεια. Η αδυναμία κυβερνητικής προοπτικής ως ώριμη θεσμικότητα.
Η ΕΛΑΣ του κ. Τσίπρα, ως τρίτο κόμμα, θα αρχίσει να φυλλορροεί. Και η φυλλορροή στην πολιτική δεν σταματά με ανακοινώσεις γραφείου Τύπου. Ο κ. Τσίπρας ρίχνει την τελευταία μεγάλη του ζαριά. Αν βγει δεύτερος, επιστρέφει ως ο κεντρικός αντίπαλος του Μητσοτάκη. Αν βγει τρίτος, μπορεί να έχει γράψει το τελευταίο κεφάλαιο της πολιτικής του καριέρας.
Γι’ αυτό θα γίνει το σύστριγγλο.
Η δεύτερη θέση θα γίνει τρόπαιο επιβίωσης. Η τρίτη θέση θα προαναγγείλει πολιτική αποστρατεία. Κάθε ψήφος στον χώρο αριστερά της ΝΔ θα αποκτήσει βάρος πολύ μεγαλύτερο από το ποσοστό της. Κάθε μικρό κόμμα θα ζει με τον τρόμο της απορρόφησης. Κάθε αρχηγός θα βλέπει στους βουλευτές του όχι μόνο συμμάχους, αλλά και πιθανούς επιζώντες που θα ψάξουν σωσίβιο αλλού αν το πλοίο μπάσει νερά.
Εκεί κρύβεται ο πραγματικός κίνδυνος αποσταθεροποίησης.
Όχι στις μεγάλες κουβέντες για δημοκρατικά μέτωπα και εθνικές συνεννοήσεις. Στα μικρά εγωιστικά ένστικτα πολιτικής επιβίωσης. Στον βουλευτή που ξέρει ότι δεύτερη κάλπη σημαίνει γυρνάει σπίτι του. Στον αρχηγό που φοβάται ότι η ήττα του θα γίνει αρχαιρεσίες. Στο κόμμα που ξέρει ότι η “συνεννόηση” με κάθε χλιμίτζουρα, μπορεί να είναι η τελευταία του ευκαιρία για μερίδιο εξουσίας.
Η αποσταθεροποίηση σπανίως έρχεται κρατώντας πανό. Έρχεται κουστουμαρισμένη ως “υπευθυνότητα”, με 151 υπογραφές και πολλούς ανθρώπους που ξαφνικά θυμήθηκαν την πατρίδα την ώρα που κινδύνευε η έδρα τους.
Σε αυτή τη χώρα έχουμε ξαναδεί τέτοια έργα. Αρχίζουν με υπεύθυνες δηλώσεις. Συνεχίζουν με πατριωτικές εκκλήσεις. Καταλήγουν με αριθμητική βουλευτών σε δωμάτια με τα κινητά αφημένα σβηστά στον προθάλαμο.
Disclaimer: Τα παραπάνω αποτελούν προϊόν μυθοπλασίας. Καμία ευθύνη δεν φέρουμε σε περίπτωση διαφορετικών εξελίξεων. Αν όμως η πραγματικότητα αποφασίσει να τα αντιγράψει, ε, τότε ας μη δηλώσει κανείς έκπληκτος.
ΥΓ. Τα “μεγάλα συμφέροντα” προσεύχονται για επιστροφή στο διπολισμό, που είναι πολύ πιο διαχειρίσιμος. Όμως αυτό είναι άλλο άρθρο.
CAPITAL