Το πρόβλημα των απορριμμάτων στη Χαλκίδα δεν είναι άλυτο. Είναι, όμως, πολύ πιο σοβαρό από μερικούς γεμάτους κάδους ή από ένα απορριμματοφόρο που καθυστέρησε.

Η Χαλκίδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εύθραυστη αλυσίδα:

παραγωγή απορριμμάτων – αποκομιδή – μεταφόρτωση – μεταφορά δεκάδων χιλιομέτρων – τελική διάθεση σε άλλους ΧΥΤΑ.

Όταν σπάσει ένας κρίκος, τα σκουπίδια μένουν στους δρόμους.

Η πραγματική εικόνα

Ο Δήμος Χαλκιδέων παρήγαγε το 2025 περίπου 57.849 τόνους σύμμεικτων και βιοαποβλήτων, ποσότητα αυξημένη κατά 15,21% σε σχέση με το 2024. Μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2026 καταγράφηκαν 13.517 τόνοι, με νέα αύξηση κατά 10,05%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποσότητα μεταξύ των δήμων που εμφανίζονται στα στοιχεία του ΦοΔΣΑ Στερεάς Ελλάδας.

Μετά την παύση λειτουργίας του παλιού ΧΥΤΑ Χαλκίδας, η πόλη εξαρτάται από τη μεταφορά των απορριμμάτων της σε εγκαταστάσεις εκτός Δήμου, κυρίως προς Ιστιαία και Θήβα. Αυτό σημαίνει αυξημένο κόστος, μεγάλες αποστάσεις και μόνιμη εξάρτηση από τη διαθέσιμη χωρητικότητα άλλων περιοχών.

Παράλληλα, έχει ήδη τεθεί δημόσια ζήτημα κορεσμού του ΧΥΤΑ Ιστιαίας. Πρόκειται προς το παρόν για προειδοποίηση που διατυπώθηκε μέσω κοινοβουλευτικής παρέμβασης και όχι για επίσημα επιβεβαιωμένη ημερομηνία κλεισίματος. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι στο πρώτο τρίμηνο του 2026 ο ΧΥΤΑ Ιστιαίας δέχθηκε 18.856 τόνους, αύξηση 76,79% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Άρα η κατάσταση δεν επιτρέπει εφησυχασμό.

Το νέο κύτταρο στο Πέι Δοκού είναι αναγκαίο — αλλά δεν αποτελεί οριστική λύση

Για την κατασκευή νέου ΧΥΤΥ στη θέση Πέι Δοκού είχε εγκριθεί χρηματοδότηση 4 εκατ. ευρώ, ενώ ο συνολικός προϋπολογισμός προσεγγίζει τα 8,6 εκατ. ευρώ. Για το υπόλοιπο ποσό των 4,595 εκατ. ευρώ είχε υποβληθεί αίτημα συμπληρωματικής χρηματοδότησης. Ο ίδιος ο σχεδιασμός το περιγράφει ως μεταβατική λύση, μέχρι να κατασκευαστούν οι ολοκληρωμένες εγκαταστάσεις επεξεργασίας και ο μόνιμος ΧΥΤΥ Χαλκίδας.

Αυτό πρέπει να ειπωθεί καθαρά:

Το νέο κύτταρο αγοράζει χρόνο. Δεν λύνει από μόνο του το πρόβλημα.

Και φυσικά, κανένας ΧΥΤΥ δεν πρόκειται να μαζέψει τις σακούλες από τα πεζοδρόμια. Η τελική διάθεση είναι διαφορετικό πρόβλημα από την καθημερινή αποκομιδή.

Τι μπορεί να γίνει άμεσα

1. Επιχειρησιακό σχέδιο καθαριότητας ανά γειτονιά

Ο Δήμος πρέπει να δημοσιοποιήσει:

• πόσα απορριμματοφόρα διαθέτει,
• πόσα λειτουργούν καθημερινά,
• πόσα βρίσκονται σε επισκευή,
• πόσες βάρδιες εκτελούνται,
• ποια είναι τα σταθερά δρομολόγια κάθε περιοχής,
• πόσες αποκομιδές χάθηκαν κάθε εβδομάδα.

Χωρίς στοιχεία, κάθε συζήτηση καταλήγει σε δικαιολογίες και αλληλοκατηγορίες.

2. Ειδική υπηρεσία για ογκώδη, κλαδέματα και μπάζα

Καρέκλες, στρώματα, έπιπλα, κλαδιά και υπολείμματα εργασιών δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται σαν κοινά σκουπίδια. Χρειάζεται:

• τηλεφωνικό και ηλεκτρονικό ραντεβού,
• συγκεκριμένη ημέρα συλλογής ανά περιοχή,
• μικρά δημοτικά πράσινα σημεία,
• άμεσος έλεγχος όσων εγκαταλείπουν ανεξέλεγκτα φορτία.

Η παράνομη εναπόθεση αποβλήτων στο Πέι Δοκού έχει ήδη οδηγήσει τον Δήμο σε μήνυση και στην ταυτοποίηση οχημάτων, γεγονός που αποδεικνύει ότι το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό.

3. Πραγματική διαλογή, όχι όλα στον πράσινο κάδο

Όσο τρόφιμα, χαρτόνια, γυαλί, πλαστικά, κλαδέματα και κοινά απορρίμματα καταλήγουν ανακατεμένα, καμία υποδομή δεν θα επαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Πρέπει να εφαρμοστεί σταδιακά:

• καφέ κάδος για οργανικά,
• χωριστή συλλογή χαρτονιού από καταστήματα,
• χωριστή συλλογή γυαλιού από εστίαση,
• ειδικά δρομολόγια για λαϊκές αγορές,
• έλεγχος της ποιότητας των υλικών στους μπλε κάδους.

4. Διαφορετικό πρόγραμμα για καταστήματα εστίασης και μεγάλους παραγωγούς

Δεν μπορεί μια πολυκατοικία και μία επιχείρηση που παράγει καθημερινά δεκάδες σακούλες να εξυπηρετούνται με ακριβώς το ίδιο σύστημα.

Η παραλιακή, η αγορά, οι χώροι εστίασης και οι τουριστικές περιοχές χρειάζονται ενισχυμένες αποκομιδές, ιδιαίτερα το καλοκαίρι και τα Σαββατοκύριακα.

5. Αναθεώρηση του Κανονισμού Καθαριότητας

Η επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου παραπέμπει ακόμη σε Κανονισμό Καθαριότητας που εγκρίθηκε με απόφαση του 2008. Η πόλη, ο πληθυσμός, η κατανάλωση και οι ευρωπαϊκές απαιτήσεις έχουν αλλάξει δραματικά από τότε.

Χρειάζεται νέος κανονισμός με σαφείς υποχρεώσεις:

• του Δήμου,
• των επιχειρήσεων,
• των εργολάβων,
• των ιδιοκτητών ακινήτων,
• των πολιτών.

Και κυρίως χρειάζεται εφαρμογή, όχι ακόμη ένα κείμενο που θα μείνει σε κάποιο συρτάρι.

6. Δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για Πέι Δοκού και ΟΕΔΑ Χαλκίδας

Η μακροπρόθεσμη λύση είναι η ολοκληρωμένη εγκατάσταση επεξεργασίας απορριμμάτων και ο ΧΥΤΥ υπολειμμάτων. Ο σχετικός σχεδιασμός υπάρχει εδώ και χρόνια, ενώ στις αρχές του 2026 ο ΦοΔΣΑ ανέφερε ότι ο φάκελος των έργων Χαλκίδας και Λαμίας βρισκόταν προς έγκριση για υλοποίηση μέσω ΣΔΙΤ.

Δεν αρκεί πλέον η φράση «το έργο δρομολογείται». Χρειάζονται ημερομηνίες:

Πότε υπογράφεται; Πότε εγκαθίσταται ο ανάδοχος; Πότε αρχίζουν οι εργασίες; Πότε παραδίδεται; Τι γίνεται μέχρι τότε;

Η αλήθεια που δεν πρέπει να κρυφτεί

Δεν φταίνε μόνο οι πολίτες. Υπάρχουν ασφαλώς ασυνείδητοι που εγκαταλείπουν μπάζα, έπιπλα και σακούλες όπου βρουν. Όμως η επίκληση της «ατομικής ευθύνης» δεν μπορεί να μετατραπεί σε άλλοθι για ανεπαρκή αποκομιδή, κακό σχεδιασμό ή έλλειψη ελέγχου.

Από την άλλη πλευρά, ούτε ο Δήμος μπορεί να κρατήσει καθαρή μια πόλη όταν ο καθένας θεωρεί το πεζοδρόμιο προσωπική χωματερή.

Η λύση απαιτεί ταυτόχρονα:

οργάνωση, προσωπικό, λειτουργικά οχήματα, σύγχρονες υποδομές, ανακύκλωση, ελέγχους και λογοδοσία.

Λύσεις υπάρχουν. Αυτό που δεν υπάρχει ακόμη είναι ένα ενιαίο, δημόσιο και μετρήσιμο σχέδιο που να συνδέει την καθημερινή καθαριότητα με την τελική διαχείριση των απορριμμάτων.

Η Χαλκίδα δεν μπορεί να περιμένει μέχρι να γεμίσει ο επόμενος ΧΥΤΑ. Δεν μπορεί κάθε λίγα χρόνια να μεταφέρει το πρόβλημα από το Πέι Δοκού στην Ιστιαία, από την Ιστιαία στη Θήβα και ύστερα κάπου αλλού.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι εάν υπάρχουν λύσεις.

Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη να τις εφαρμόσει, με ποιο χρονοδιάγραμμα και με ποιον δημόσιο έλεγχο.