Μία μέτρηση, μία ημέρα, χωρίς αναλυτικούς πίνακες – και η Περιφέρεια έσπευσε να ανακηρύξει «καθαρή» την Αυλίδα
Κύριε Κούκουζα, ποιον ακριβώς προσπαθείτε να καθησυχάσετε;
Τους κατοίκους της Αυλίδας, οι οποίοι εδώ και χρόνια ζουν δίπλα σε βιομηχανικές, λιμενικές και ναυπηγικές δραστηριότητες;
Τους πολίτες που ζητούν πλήρη στοιχεία, διαρκείς ελέγχους και καθαρές απαντήσεις;
Ή μήπως εκείνους που αρκούνται σε έναν καθησυχαστικό τίτλο και δεν μπαίνουν στον κόπο να διαβάσουν τα μικρά γράμματα της ίδιας σας της ανακοίνωσης;
Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας ανακοίνωσε πανηγυρικά ότι τα αποτελέσματα των μετρήσεων στην Αυλίδα είναι «θετικά» και ότι η ποιότητα των θαλάσσιων υδάτων είναι «καλή».
Μόνο που πίσω από τον εύπεπτο τίτλο κρύβεται μια πολύ διαφορετική και πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα.
Οι δειγματοληψίες έγιναν μία συγκεκριμένη ημέρα: στις 29 Απριλίου 2026.
Μία ημέρα.
Μία χρονική στιγμή.
Ένα στιγμιότυπο της κατάστασης.
Και μάλιστα η ίδια η τεχνική έκθεση, όπως παραδέχεται η ανακοίνωση της Περιφέρειας, ξεκαθαρίζει ότι αυτά τα αποτελέσματα δεν επαρκούν για συνολική περιβαλλοντική αξιολόγηση της περιοχής.
Τότε γιατί ο τίτλος της ανακοίνωσης επιχειρεί να δημιουργήσει την εντύπωση μιας συνολικής πιστοποίησης περιβαλλοντικής ασφάλειας;
Καθαρό το νερό εκείνη τη στιγμή – Τι γίνεται, όμως, στον πυθμένα;
Οι μικροβιολογικές μετρήσεις έδειξαν χαμηλές τιμές για Escherichia coli και εντερόκοκκους. Θετικό εύρημα.
Οι βασικές φυσικοχημικές παράμετροι της υδάτινης στήλης βρέθηκαν εντός των αναμενόμενων ορίων. Επίσης θετικό.
Κανείς δεν έχει λόγο να αμφισβητήσει τα συγκεκριμένα εργαστηριακά αποτελέσματα.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν ένα περιορισμένο και στιγμιαίο αποτέλεσμα χρησιμοποιείται επικοινωνιακά για να δοθεί η γενική εικόνα ότι «όλα είναι καλά στην Αυλίδα».
Διότι τα νερά είναι μόνο το ένα μέρος της έρευνας.
Το άλλο μέρος είναι τα ιζήματα.
Και εκεί η ίδια ανακοίνωση αναφέρει ότι στον σταθμό Σ7, εντός της ζώνης των Ναυπηγείων, καταγράφηκαν οι υψηλότερες τιμές:
- χαλκού,
- ψευδαργύρου,
- μολύβδου.
Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια.
Δεν είναι υποσημείωση.
Δεν είναι ένα ασήμαντο εύρημα που μπορεί να θαφτεί κάτω από έναν πανηγυρικό τίτλο περί «καλής ποιότητας των υδάτων».
Τα ιζήματα αποτελούν τη μνήμη της θαλάσσιας επιβάρυνσης. Εκεί καταλήγουν και συσσωρεύονται ουσίες επί χρόνια. Εκεί μπορεί να αποτυπώνεται η μακροχρόνια πίεση που δεν φαίνεται απαραίτητα σε ένα δείγμα νερού μιας συγκεκριμένης ημέρας.
Η καλή εικόνα της υδάτινης στήλης στις 29 Απριλίου δεν διαγράφει όσα βρέθηκαν στον πυθμένα.
Πού είναι οι αριθμοί, κύριε Κούκουζα;
Η ανακοίνωση μας πληροφορεί ότι στον σταθμό Σ7 καταγράφηκαν οι «υψηλότερες τιμές».
Πόσο υψηλές ήταν;
Ποιες ακριβώς ήταν οι συγκεντρώσεις χαλκού, ψευδαργύρου και μολύβδου;
Σε ποιες μονάδες μετρήθηκαν;
Ποιες ήταν οι αντίστοιχες τιμές στους άλλους σταθμούς;
Με ποια διεθνή ή εθνικά επίπεδα αναφοράς συγκρίθηκαν;
Υπήρξαν υπερβάσεις περιβαλλοντικών ορίων ή επιπέδων πιθανής τοξικής επίδρασης;
Ποια ήταν η απόσταση του Σ7 από τις εγκαταστάσεις και τις δραστηριότητες των Ναυπηγείων;
Ποια άλλα μέταλλα ή χημικές ουσίες εξετάστηκαν;
Ελέγχθηκαν πετρελαϊκοί υδρογονάνθρακες, κάδμιο, υδράργυρος, χρώμιο, νικέλιο, αρσενικό, πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες ή ενώσεις που συνδέονται με ναυπηγικές δραστηριότητες και αντιρρυπαντικά χρώματα πλοίων;
Πού είναι ο χάρτης των σημείων δειγματοληψίας;
Πού είναι οι εργαστηριακοί πίνακες;
Πού είναι ολόκληρη η τεχνική έκθεση του Πανεπιστημίου Πατρών;
Οι πολίτες δεν χρειάζονται επιλεγμένα συμπεράσματα γραμμένα από το επικοινωνιακό επιτελείο της Περιφέρειας.
Χρειάζονται τα πρωτογενή δεδομένα.
Όλα τα δεδομένα.
Χωρίς φίλτρα, χωρίς ωραιοποιήσεις και χωρίς πανηγυρικούς τίτλους.
Μία μέτρηση δεν αποτελεί διαχρονικό έλεγχο
Η ίδια η έκθεση ζητά συστηματικό πρόγραμμα εποχικής παρακολούθησης, με επαναλαμβανόμενες μετρήσεις στα νερά, στα ιζήματα και στους βιολογικούς δείκτες.
Αυτό σημαίνει ότι η έρευνα που πραγματοποιήθηκε δεν αποτελεί τελικό πιστοποιητικό περιβαλλοντικής υγείας.
Αποτελεί μία πρώτη αποτύπωση.
Για να υπάρχει πραγματική εικόνα απαιτούνται μετρήσεις:
- τον χειμώνα και το καλοκαίρι,
- πριν και μετά από έντονες βροχοπτώσεις,
- σε περιόδους αυξημένης βιομηχανικής και ναυπηγικής δραστηριότητας,
- σε διαφορετικά βάθη,
- σε περισσότερα σημεία,
- με επαναληπτικά δείγματα,
- με πλήρη έλεγχο υδάτων, ιζημάτων και θαλάσσιων οργανισμών.
Εσείς, όμως, κύριε Κούκουζα, πριν ακόμη δημιουργηθεί αυτό το μόνιμο δίκτυο παρακολούθησης, παρουσιάζετε τα αποτελέσματα ως απόδειξη «καλής περιβαλλοντικής κατάστασης».
Με ποια επιστημονική ασφάλεια;
Με μία μόνο δειγματοληψία;
Μην μπερδεύετε την απουσία κοπρανώδους ρύπανσης με την απουσία βιομηχανικής επιβάρυνσης
Η χαμηλή παρουσία E. coli και εντεροκόκκων δείχνει ότι, τη συγκεκριμένη στιγμή, δεν διαπιστώθηκε σοβαρή κοπρανώδης επιβάρυνση.
Αυτό δεν απαντά αυτομάτως στο ερώτημα της βιομηχανικής ρύπανσης.
Δεν απαντά για τη συσσώρευση βαρέων μετάλλων.
Δεν απαντά για τους υδρογονάνθρακες.
Δεν απαντά για όλες τις ουσίες που μπορεί να συνδέονται με πολυετείς βιομηχανικές, λιμενικές και ναυπηγικές δραστηριότητες.
Η μικροβιολογική καθαρότητα και η χημική περιβαλλοντική κατάσταση είναι διαφορετικά πράγματα.
Η Περιφέρεια οφείλει να το εξηγεί καθαρά και όχι να τα συγχωνεύει κάτω από έναν τίτλο που αφήνει τον πολίτη να πιστέψει ότι η Αυλίδα απέκτησε γενικό πιστοποιητικό καθαρότητας.
Δεν ζητάμε άλλες διαβεβαιώσεις – Ζητάμε δημοσιοποίηση
Κύριε Κούκουζα, αντί για νέες δηλώσεις και υποσχέσεις περί «συνεχούς παρακολούθησης», δημοσιοποιήστε τώρα:
- Ολόκληρη την τεχνική έκθεση του Πανεπιστημίου Πατρών.
- Όλους τους εργαστηριακούς πίνακες.
- Τις ακριβείς τιμές κάθε παραμέτρου ανά σημείο.
- Τις συντεταγμένες και τον χάρτη των σταθμών.
- Τα επίπεδα αναφοράς με τα οποία συγκρίθηκαν τα αποτελέσματα.
- Τις συμβάσεις, το κόστος και το ακριβές αντικείμενο της έρευνας.
- Το χρονοδιάγραμμα των επόμενων δειγματοληψιών.
- Τη δέσμευση για μόνιμη και δημόσια προσβάσιμη παρακολούθηση της περιοχής.
Μέχρι τότε, σταματήστε τους πανηγυρισμούς.
Τα αποτελέσματα μπορεί να είναι θετικά ως προς ορισμένους δείκτες και για τη συγκεκριμένη ημέρα. Δεν δικαιολογούν, όμως, γενικεύσεις, θριαμβολογίες και επικοινωνιακή διαχείριση.
Οι κάτοικοι της Αυλίδας δεν είναι αφελείς.
Ξέρουν ότι μία φωτογραφία δεν είναι ολόκληρη η ταινία.
Ξέρουν ότι ένα καθαρό δείγμα νερού δεν εξαφανίζει τη συσσώρευση στον πυθμένα.
Και ξέρουν να διαβάζουν πίσω από τους τίτλους.
Γι’ αυτό το ερώτημα παραμένει:
Ποιον δουλεύετε, κύριε Κούκουζα;